از زمان مسدود شدن آبراه حیاتی تجارت در خاورمیانه توسط نیروهای ایرانی در جریان جنگ، تنها تعداد کمی از کشتیهای باری و نفتکشها، که اکثر آنها ایرانی هستند، موفق به عبور از تنگه هرمز شدهاند.
در اینجا آمار و ارقام شناورهایی که از زمان آغاز جنگ با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه، از این تنگه ۱۶۷ کیلومتری عبور کردهاند، آورده شده است:
آگهی
آگهی
به گفته شرکت تحلیلی کپلر، از اول تا ۱۹ مارس، کشتیهای حامل کالا تنها ۱۱۴ بار از تنگه عبور کردهاند که نشاندهنده کاهش ۹۵ درصدی نسبت به زمان صلح است.
دادههای کپلر نشان میدهد که از این تعداد، ۶۹ مورد مربوط به نفتکشها بوده که بیش از نیمی از آنها بارگیری شده بودند و اکثرشان به سمت شرق (خارج از تنگه) حرکت میکردند.
ریچارد مید، سردبیر نشریه معتبر اطلاعات دریانوردی لویدز لیست، روز پنجشنبه در یک گزارش گفت: «ترافیک موجود عمدتا شامل کشتیهای فلهبر، نفتکشها و کشتیهای کانتینری است، اما در هفته گذشته شاهد افزایش اندک حرکت کشتیهای حامل گاز بودهایم.»
هویت و مالکیت کشتیها
بریجت دیاکون، تحلیلگر شرکت دادهپردازی لویدز لیست اینتلیجنس، معتقد است اکثر کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند، متعلق به ایران بوده یا با پرچم این کشور تردد میکنند.
او افزود: «پس از ایران، کشتیهای یونانی با ۱۸ درصد و کشتیهای چینی با ۱۰ درصد بیشترین سهم عبور و مرور در روزهای اخیر را داشتهاند.»
ریچارد مید تاکید کرد: «اگرچه ایران همچنان تنگه را کنترل کرده و نفت خود را خارج میکند، اما تقریبا هر چیز دیگری همچنان در وضعیت توقف کامل قرار دارد.»
تحریمها و «ناوگان ارواح»
طبق تحلیل خبرگزاری فرانسه از دادههای تردد، در مجموع از زمان شروع جنگ، حدود یکسوم کشتیهای عبوری از تنگه تحت تحریمهای آمریکا، اتحادیه اروپا یا بریتانیا بودهاند.
در مورد نفتکشها و کشتیهای حامل گاز، بیش از نیمی از آنها در لیست تحریمها قرار دارند.
آقای دیاکون در گزارش لویدز گفت: «از ۱۶ مارس به این سو، هر شناوری که به سمت غرب حرکت کرده، یا متعلق به ناوگان سایهبوده و یا کشتیهای حامل گاز و نفتکشها... آنها به طور کامل بر ترافیک عبوری غالب هستند.»
مقصد کالاها: تمرکز بر آسیا
تحلیلگران کالا در بانک جیپیمورگان روز دوشنبه در گزارشی اعلام کردند که بیشتر نفت عبوری از تنگه به مقصد آسیا و به طور مشخص چین بارگیری شده است.
دادههای این گزارش نشان میدهد که چین روزانه بیش از یک میلیون بشکه نفت از طریق هرمز دریافت میکند که بسیار کمتر از سطح پیش از جنگ (نزدیک به ۵ میلیون بشکه) است.
سایشن شن، سردبیر بخش آسیا-اقیانوسیه لویدز لیست، اشاره کرد که نشانههایی وجود دارد که مقامات چینی در حال کار بر روی «نوعی طرح خروج» برای نفتکشهای بزرگ خود هستند که در منطقه گرفتار شدهاند.
تحلیلگران جیپی مورگان نیز افزودند که در اوایل مارس، ۹۸ درصد از ترافیک نفتی قابل مشاهده در تنگه متعلق به ایران بوده است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
هماهنگی با تهران و مسیرهای جایگزین
موسسه مشاوره دریایی کلارکسون در یادداشتی نوشت: «شواهدی وجود دارد که برخی کشتیها با ‘تأیید’ ایران در حال تردد هستند و برخی شناورها (از جمله کشتیهای هندی و پاکستانی) مسیری را در تنگه طی میکنند که نسبت به حالت عادی، به خط ساحلی ایران نزدیکتر است.»
ریچارد مید اضافه کرد: «چندین دولت از جمله چین، هند، پاکستان، عراق و مالزی، همگی در حال مذاکره مستقیم با تهران و هماهنگی برای عبور شناورهایشان با سپاه پاسداران ایران هستند.»
در همین حال، شرکتهای کشتیرانی در حال یافتن راههای دیگری برای انتقال کالاهای خود هستند. شرکت بزرگ سیامای سیجیاماعلام کرده است که برای اجتناب از تنگه هرمز، کالاهای خود را از طریق شبکه ریلی و جادهای کشورهای حوزه خلیج فارس جابهجا میکند.
گروه اطلاعات دریایی ویندوارد نیز در گزارشی اعلام کرد: «الگوهای ترافیک دریایی خلیج [فارس] نشاندهنده نشانههای اولیه از یک بازترازی جهانی است.»
طبق این گزارش، در روزهای اخیر حجم تردد از تنگه بابالمندب در شرق آفریقا ۲۸۰ درصد و از کانال سوئز ۷۰ درصد افزایش یافته است که نشان میدهد صنعت کشتیرانی در حال انطباق با کریدورهای جایگزین است.