یک دانشمند هشدار میدهد که پیروزی برای یک گونه میتواند به معنای شکست و از بین رفتن فرصت بقا برای گونهای دیگر باشد.
گرم شدن جهان زمان تولید مثل گیاهان و جانوران را بر هم زده است و این معمولا خبر بدی برای گونههایی است که به هم وابستهاند؛ مثل وقتی که گلها خیلی زود شکوفه میدهند اما زنبورهای گردهافشان دیر میرسند. اما پژوهشگران یک جانور استثنایی پیدا کردهاند که از این تغییر سود میبرد: پنگوئنهای شاهی.
آگهی
آگهی
یک مطالعه جدید روی ۱۹ هزار پنگوئن شاهی در یک زنجیره جزایر زیرقطبی جنوبگان نشان داده است که فصل زادآوری آنها اکنون ۱۹ روز زودتر از سال ۲۰۰۰ آغاز میشود. بنا بر این پژوهش که در شماره ۱۱ مارس نشریه Science Advances منتشر شده، جفتگیری زودتر، میزان موفقیت تولید مثل را ۴۰ درصد بالا برده است.
به مطالعه زمانبندی پدیدههای طبیعی «فنولوژی» گفته میشود. این موضوع مدتی طولانی است که برای زیستشناسان دغدغهای جدی است، زیرا شکارچیان و شکارها و نیز گردهافشانها و گیاهان، هر کدام با سرعتی متفاوت خود را با اقلیم گرمتر وفق میدهند و این به معنای ناهماهنگیهای مهم در زمانبندی است.
این ناهماهنگی بهویژه در پرندگان و گونههای گردهافشان مانند زنبورها دیده میشود. کیسی یانگفلش، استاد علوم زیستی دانشگاه کلِمسون که در این مطالعه نقشی نداشته، میگوید اغلب پرندگان، بهخصوص در امریکای شمالی، با تغییرات فنولوژی همگام نشدهاند.
سازگاری پنگوئن شاهی با تغییرات اقلیمی «بسیار چشمگیر» است
سلین لو بواک، بومشناس پرندگان دریایی در مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (CNRS) و از نویسندگان این پژوهش، میگوید سازگاری گونهای مانند پنگوئن شاهی با جابهجاییهای فصلی و تغییرات زمانبندی «بیسابقه» است. او تاکید میکند: «بسیار چشمگیر است.»
برخلاف دیگر گونههای پنگوئن که به دلیل کاهش جمعیت در اثر جلو افتادن فصل زادآوری در معرض تهدید قرار گرفتهاند، پنگوئن شاهی میتواند از اواخر اکتبر تا ماه مارس زادآوری کند. لو بواک میگوید این پرندگان از این انعطاف زمانی نهایت استفاده را میکنند.
به گفته لو بواک و نویسنده اصلی مطالعه، گائل باردون، بومشناس پرندگان دریایی در مرکز علمی موناکو، آنها با وجود اینکه آب در حال گرم شدن است و زنجیره غذاییای که به آن وابستهاند همراه با آن تغییر میکند، همچنان موفق عمل میکنند.
باردون میگوید: «آنها میتوانند رفتار جستوجوی غذای خود را بهخوبی تنظیم کنند. میدانیم برخی پرندگان مستقیما به سمت جنوب، به جبهه قطبی، میروند؛ بعضی به شمال میروند و برخی اطراف کلنی میمانند. به این ترتیب میتوانند رفتارشان را تنظیم کنند و همین باعث شده فعلا پنگوئنهای شاهی بهخوبی با چنین تغییراتی کنار بیایند.»
لو بواک اضافه میکند این سازگاری شاید فقط پاسخی موقت به محیطی باشد که بهسرعت در حال تغییر است. او میگوید: «به همین دلیل است که فعلا این گونه میتواند با این تغییر کنار بیاید، اما تا چه زمانی؟ این را نمیدانیم، چون همه چیز بسیار بسیار سریع پیش میرود.»
چرا پنگوئنهای شاهی بهتر از دیگران با شرایط کنار میآیند؟
دیگر گونههای پنگوئن که رژیم غذایی محدودی دارند، به دلیل گرمتر شدن اقیانوس و دگرگونی ترکیب زنجیره غذایی بیش از دیگران در معرض تهدید قرار گرفتهاند. اما پژوهشگران میگویند پنگوئنهای شاهی، که آنقدر فراواناند که در فهرست گونههای کمنگرانی طبقهبندی میشوند، علاوه بر ماهی فانوس، که بخش اصلی جیره غذایی آنهاست، میتوانند از طعمههای دیگر هم تغذیه کنند.
میشل لارو، استاد علوم دریایی جنوبگان در دانشگاه کانتربری نیوزیلند که در این مطالعه مشارکت نداشته، میگوید: «پنگوئن شاهی شاید کمی انعطاف بهعنوان برگ برنده در اختیار داشته باشد و با تغییر محیط زیست خود در موقعیت خوبی برای سازگاری قرار بگیرد.» او اضافه میکند که نگران آن است پس از پایان فصل زادآوری چه اتفاقی میافتد، زیرا پنگوئنهای شاهی در طبیعت ۲۰ سال یا بیشتر عمر میکنند و این پژوهش تنها بخش کوچکی از طول عمر آنها را بررسی کرده است.
سایر دانشمندان نیز مانند لو بواک و باردون در این باره محتاطاند که آیا میتوان پنگوئنهای شاهی را یک نمونه نادر از داستان خبر خوب در زمینه تغییرات اقلیمی دانست یا نه.
یانگفلشِ دانشگاه کلِمسون میگوید: «پیروز شدن این گونه ممکن است به معنای باخت گونهای دیگر باشد، اگر برای منابع با هم رقابت کنند.»
ایگناسیو خوارس مارتینس، زیستشناس دانشگاه آکسفورد در بریتانیا، که مطالعهای درباره پنگوئنهای با فصل زادآوری زودتر انجام داده است، میگوید: «این پژوهش نشان میدهد پنگوئنهای شاهی شاید فعلا برنده باشند که خبر بسیار خوبی است، اما تغییرات اقلیمی ادامه دارد و دگرگونیهای آینده در جریانها، بارش یا دماها میتواند این دستاوردها را از بین ببرد.»