ده روز پس از آغاز جنگ در ایران توسط آمریکا و اسرائیل، اکنون جنگ به سطح جهانی رسیده است.
ده روز پس از آغاز جنگ در ایران توسط آمریکا و اسرائیل، اکنون جنگ به سطح جهانی رسیده است.
آگهی
آگهی
حداقل ۲۰ کشور اکنون بهطور نظامی درگیر هستند، یا تیراندازی میکنند، یا دفاع میکنند یا بهطور غیررسمی یا مخفیانه حمایت و تجهیزات نظامی فراهم میکنند. در همین حال شوک بزرگ انرژی کشورهایی را که دور از خطوط مقدم قرار دارند هم زیر فشار قرار داده است.
آیا این جنگ جهانی سوم است؟
البته این جنگ جهانی سوم نیست، اما ممکن است نزدیکترین تجربه اینچنینی ما در چند دهه اخیر باشد. شرایط چنین است: کشیده شدن پای تعداد بیشتری از کشورها، قدرتهای بزرگتر و بیشترین تعداد بحرانهای همپوشان از زمان جنگ سرد تاکنون.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
نمای نزدیک
ایران از آغاز جنگ تاکنون حداقل به ۱۰ کشور حمله کرده است، پایگاههای آمریکا و اسرائیل، پایتختهای خلیج فارس و زیرساختهای نفتی و مناطق مسکونی را هدف قرار داده و تلاش کرده بیشترین آسیب را به واشنگتن و متحدانش وارد کند.
ایران عملا تنگه هرمز را که ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند، بسته است و قیمت نفت، گاز، پلاستیک و کود شیمیایی در سراسر جهان سر به فلک کشیده است.
اسرائیل در دو جبهه میجنگد؛ هم با جمهوری اسلامی در ایران درگیر است و هم با حزبالله در لبنان، کشوری که در آن بیش از نیم میلیون نفر ظرف یک هفته آواره شدهاند.
نمای دور
جنگ فراتر از خاورمیانه گسترش یافته و پای ارتشهای اروپایی را به میدان کشیده و ناتو را مجبور کرده برای نخستین بار موشکهای ایرانی را بر فراز خاک متحدان خود هدف قرار دهد.
پس از آنکه یک پهپاد ساخت ایران به یک پایگاه هوایی بریتانیا در قبرس، عضو اتحادیه اروپا برخورد کرد، فرانسه ناو هواپیمابر هستهای خود را به شرق مدیترانه اعزام کرد.
یونان و ترکیه، رقبای سرسخت که هر دو در ناتو همپیمان هستند نیز نیروهای خود را به قبرس اعزام کردهاند و جنگندههایشان اکنون روبروی هم در خط مرزیای صفآرایی کردهاند که جزیره را از ۵۰ سال پیش تاکنون به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم کرده است.
حتی استرالیا نیز روز دوشنبه اعلام کرد برای کمک به امارات و دیگر کشورهای خلیج فارس در دفاع از خودشان در برابر ایران، موشک و یک هواپیمای راداری میفرستد.
در همین حال، یک زیردریایی آمریکایی هفته گذشته یک ناوشکن ایرانی را در سواحل سریلانکا غرق کرد. این نخستین هدفگیری با تورپیدو توسط آمریکا از روزهای پایانی جنگ جهانی دوم تاکنون بوده است.
در پسزمینه چه میگذرد؟
در حالی که جنگ مسلحانه ادامه دارد، یک درگیری سایهای میان قدرتهای بزرگ جهان در جریان است. واشنگتن پست ابتدا گزارش داد که روسیه تصاویر ماهوارهای کشتیها و هواپیماهای آمریکایی را در اختیار ایران گذاشته و به تهران در هدفگیری نیروهای آمریکایی در منطقه کمک میکند.
اوکراین که چهار سال است در برابر همان پهپادهای ساخت ایران که اکنون خلیج فارس را هدف گرفتهاند از خود دفاع میکند، متخصصان و سامانههای رهگیری ارزانقیمت برای محافظت از آمریکا و متحدانش به منطقه فرستاده است.
چین
چین که قرار است چند هفته دیگر میزبان ترامپ در یک سفر رسمی باشد، جنگ را از هر دو سو مدیریت میکند. این کشور برای پرهیز از میلیاردها دلار ریسک اقتصادی، خواستار آتشبس و فشار بر ایران برای بازگشایی تنگه هرمز شده است، تنگهای که حدود ۴۰ درصد واردات نفت چین از آن عبور میکند.
همزمان، اطلاعات آمریکا نشان میدهد که چین ممکن است در حال آمادهسازی برای تأمین کمک مالی، قطعات یدکی و اجزای موشک به ایران باشد.
موارد قابل توجه
جنگ ایران روی دیگر بحرانهای مهمی که ترامپ دنبال میکند تأثیر گذاشته است.
اوکراین: مذاکرات صلح به میانجیگری آمریکا که این هفته در ابوظبی برنامهریزی شده بود، بهدلیل جنگ برای مدت نامعلومی به تعویق افتاده است. هند نیز پس از لغو تحریمها توسط آمریکا برای مدیریت بحران انرژی، دوباره به خرید نفت روسیه بازگشته است.
غزه: برنامه صلح اصلی ترامپ از آغاز جنگ متوقف شده است، در حالی که کشورهای خلیج فارس که متعهد به پرداخت میلیاردها دلار برای بازسازی غزه شده بودند، اکنون درگیر دفاع از خودشان در برابر موشکهای ایرانی هستند.
تایوان: جنگ جاری در ایران موجودی موشکهای آمریکا را که سالها برای بازدارندگی چین در اقیانوس آرام جمعآوری کرده بود مصرف میکند و باعث شده نگرانیهای فوری درباره احتمال حرکت چین به سمت تایوان مطرح شود.