جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز سهشنبه در سفری به قفقاز جنوبی، در باکو با الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان، توافقنامه شراکت راهبردی امضا کرد.
این سفر در حالی انجام شد که واشنگتن پس از توافق صلح تاریخی میان ارمنستان و آذربایجان، در حال تقویت نقش خود در منطقه است؛ توافقی که پس از دههها درگیری حاصل شد.
این شراکت راهبردی بر همکاریهای اقتصادی، امنیتی، انرژی و فناوری متمرکز است. علیاف این توافق را «آغاز مرحلهای کاملا جدید» در روابط با آمریکا توصیف کرد و ونس نیز گفت زمان آن رسیده است «در جایی که زمانی فقط جنگ و درگیری وجود داشت، رفاه ایجاد کنیم».
علیاف تاکید کرد: «آذربایجان امروز با منابع گاز طبیعی خود امنیت انرژی ۱۶ کشور را تامین میکند که ۱۱ مورد از آنها اعضای ناتو و متحدان ایالات متحده هستند.»
ونس همچنین اعلام کرد آمریکا قصد دارد قایقهای گشتی جدیدی در اختیار آذربایجان قرار دهد تا به حفاظت از آبهای سرزمینی این کشور کمک کند. او همکاری در حوزه مواد معدنی حیاتی را نیز از طریق سامانههای ترانزیتی «کریدور میانی» از محورهای مهم همکاری دانست.
با این حال، محور اصلی این همکاری توسعه اتصال منطقهای از طریق حملونقل و لجستیک است؛ از جمله ایجاد کریدور ترانزیتی بزرگی با عنوان «مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی بینالمللی» (Trump Route for International Peace and Prosperity – TRIPP) که در توافق صلح میان ارمنستان و آذربایجان با میانجیگری آمریکا در ماه اوت گذشته مورد توافق قرار گرفت. این طرح دو کشور را به یک مسیر تجاری جدید شرق به غرب متصل میکند و به تقویت شبکههای تجاری گستردهتر اوراسیایی کمک خواهد کرد.
این کریدور شامل مسیرهای جادهای و ریلی است که جمهوری آذربایجان را به جمهوری خودمختار نخجوان که از طریق خاک ارمنستان از سرزمین اصلی جدا شده متصل میکند و همزمان منطقه را در یک مسیر تجاری گسترده شرق به غرب که آسیای مرکزی و حوزه دریای خزر را به اروپا پیوند میدهد، ادغام خواهد کرد.
این پروژه امکان توسعه زیرساختهای حملونقل زمینی، دریایی و هوایی، تسهیل تجارت، بهبود فرآیندهای گمرکی و ایجاد سامانههای لجستیک چندوجهی را فراهم میکند؛ اقدامی که هدف آن تقویت ثبات منطقهای از طریق همکاری اقتصادی میان آذربایجان و ارمنستان با مشارکت آمریکا است.
علیاف گفت پروژه «مسیر ترامپ»، کمک دیگری به صلح، توسعه و همکاری در منطقه خواهد بود.
این توافق همچنین بر همکاریهای امنیتی برای تقویت ثبات در قفقاز جنوبی تاکید دارد؛ منطقهای که پیشتر روسیه بازیگر اصلی آن به شمار میرفت.در چارچوب این شراکت، توسعه مشترک پروژههای هوش مصنوعی و زیرساختهای دیجیتال نیز پیشبینی شده است.
ونس که پیش از سفر به آذربایجان به ارمنستان رفته بود، از رهبران دو کشور که طی دههها بر سر منطقه قرهباغ دو جنگ را تجربه کردهاند، تمجید کرد و گفت ادامه همکاری آنها در چارچوب روند تاریخی صلح، ثبات بلندمدت قفقاز جنوبی را تضمین خواهد کرد.
او در ارمنستان، کشوری که پیش از این هیچ رئیسجمهور یا معاون رئیسجمهور مستقر آمریکا به آن سفر نکرده بود، روز دوشنبه گفت: «صلح را کسانی نمیسازند که بیش از حد به گذشته متمرکزند؛ صلح را کسانی میسازند که به آینده نگاه میکنند.»
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
ونس و نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، نیز توافقی برای پیشبرد مذاکرات درباره همکاری در حوزه انرژی هستهای غیرنظامی امضا کردند. ونس اعلام کرد آمریکا آماده است تراشههای پیشرفته رایانهای و پهپادهای نظارتی به ارمنستان صادر کند و در زیرساختهای این کشور سرمایهگذاری کند.