مقامهای مصری و اسرائیلی اعلام کردند که اسرائیل روز دوشنبه دوم فوریه (۱۳ بهمن ۱۴۰۴) گذرگاه مرزی رفح میان نوار غزه و مصر را بهصورت محدود بازگشایی کرده است.
مقامهای مسئول اعلام کردند که طبق ترتیبات در نظر گرفتهشده، روزانه حدااکثر تا ۵۰ فلسطینی از هر دو سوی مرز میتوانند از گذرگاه رفح عبور کنند و علاوه بر آن، ۵۰ بیمار نیز با هدف دریافت خدمات درمانی اجازه عبور از این مرز را خواهند داشت.
این گذرگاه نزدیک به دو سال بسته بود و بازگشایی آن، تحولی قابلتوجه در اجرای توافق آتشبس میان اسرائیل و حماس با میانجیگری آمریکا، ارزیابی میشود.
خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام مصری ناشناس گزارش داد که در روز نخست بازگشایی گذرگاه رفح،۵۰ فلسطینی در هر مسیر اجازه عبور از این مرز را خواهند داشت.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل اعلام کرد که این کشور اجازه خواهد داد روزانه حداکثر ۵۰ بیمار نوار غزه، همراه با دو نفر از بستگان مورد انتخاب خود، این منطقه را ترک کنند. او همچنین افزود که روزانه به ۵۰ فلسطینی که قصد بازگشت به خانههای خود را دارند، اجازه عبور داده خواهد شد.
مقامهای بهداشتی محلی میگویند حدود ۲۰ هزار فلسطینی در نوار غزه چشمانتظار خروج از این منطقه برای دریافت خدمات درمانی هستند و اگر سهمیههای فعلی بدون تغییر باقی بماند، فرایند رسیدگی پزشکی به همه این افراد بیش از یک سال به طول خواهد انجامید.
از آنطرف نیز سازمان ملل متحد اعلام کرده است که برآورد میشود دستکم ۱۰۰ هزار فلسطینی در جریان جنگ، نوار غزه را ترک کرده باشند که بسیاری از آنها بهدنبال پناه گرفتن به مصر رفتهاند. در نتیجه، با این روند، بازگرداندن افراد آوارهشده ممکن است بیش از پنج سال به طول بینجامد.
وزارت بهداشت مصر نیز روز دوشنبه اعلام کرد که ۱۵۰ بیمارستان در سراسر این کشور برای پذیرش بیماران و مجروحان فلسطینی که در روزها و هفتههای آینده از طریق گذرگاه رفح از غزه منتقل خواهند شد، آمادهسازی شدهاند.
استقبال اتحادیه اروپا
اسرائیل اعلام کرده است که روند بررسی و تایید افرادی را که از طریق این گذرگاه خاک غزه را ترک میکنند، بهصورت مشترک با مصر انجام خواهد داد؛ و تمام این فرایند نیز تحت نظارت ماموران گشت مرزی اتحادیه اروپا و با حضور محدود نمایندگان فلسطینی اجرا میشود.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز دوشنبه از این تصمیم استقبال کرد و آن را «گامی ملموس و مثبت در چارچوب طرح صلح» توصیف کرد.
خانم کالاس در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که «برای بیماران و مجروحان غزه، بازگشایی این گذرگاه حکم یک شریان حیاتی را دارد. این اقدام به خانوادهها اجازه میدهد پس از مدتها جدایی دوباره به یکدیگر بپیوندند. گامهای عملی از این دست به پیشبرد طرح آتشبس کمک میکند و باید ادامه یابد.»
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
مقامهای مسئول تلویحا گفتهاند در صورتی که روند فعلی بهدرستی اجرا شود، امکان افزایش تعداد افرادی که روزانه اجازه عبور از این گذرگاه را دریافت خواهند کرد، وجود دارد، اما تاکنون زمانبندی مشخصی برای چنین افزایشی اعلام نشده است.
چرا گذرگاه رفح بسته شد و علت تعلل اسرائیل برای بازگشایی آن چه بود؟
نیروهای اسرائیلی در ماه مه ۲۰۲۴ گذرگاه رفح را بستند و دلیل آن را ضرورت جلوگیری از قاچاق سلاح از سوی نیروهای حماس اعلام کردند. هرچند این گذرگاه در ژانویه ۲۰۲۵ و همزمان با دوره آتشبس موقت، برای چند روز بهطور محدود و فقط برای انتقال بیماران باز شد، اما همچنان اجازه عبور و مرور غیرنظامیان از آن داده نشد.
اسرائیل با وجود اجرایی شدن توافق آتشبسی که با میانجیگری دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، حاصل شده و از ماه اکتبر اجرایی شده است، در بازگشایی گذرگاه رفح تعلل کرده بود.
با این حال، بازگرداندن بقایای جنازه آخرین گروگان اسرائیلی که در نوار غزه نگهداری میشد و هفته گذشته انجام گرفت، مسیر را برای بازگشایی این گذرگاه هموار کرده و امکان پیشرفت آتشبس موجود به مرحله دوم را فراهم آورد.
مرحله دوم آتشبس بر شکلگیری نظام حکمرانی، بازسازی زیرساختها و خلع سلاح نوار غزه تمرکز دارد.