در ابتدا قرار بود «هیئت صلح» شامل تعداد محدودی از رهبران جهان باشد تا صرفا بر اجرای آتشبس در غزه نظارت کند، اما اکنون به نظر میرسد نقش آن گسترش یافته و میخواهد به نهادی تبدیل شود تا مسئولیت حل و فصل درگیریها و اختلافات در سطح وسیعتر را برعهده بگیرد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل روز چهارشنبه ۲۱ ژنویه (یکم بهمن ۱۴۰۴) به طور غیرمنتظرهای اعلام کرد که تصمیم گرفته به طرح پیشنهادی دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا مبنی بر تشکیل «هیئت صلح» بپیوندد؛ این در حالی است که دفتر نخستوزیری اسرائیل پیشتر ترکیب کمیته اجرایی این هیئت را مورد انتقاد قرار داده بود.
این هیئت که به ریاست آقای ترامپ اداره خواهد شد، در ابتدا قرار بود شامل تعداد محدودی از رهبران جهان باشد تا صرفا بر اجرای آتشبس در غزه نظارت کند.
اما اکنون به نظر میرسد که اهداف دولت آقای ترامپ به سوی یک مفهوم بلندپروازانهتر تغییر کرده است، بهگونهای که آقای ترامپ دعوتنامههایی به دهها کشور ارسال کرده و تلویحا اعلام کرده که هیئت صلح او به زودی وارد مذاکره و میانجیگری برای حل و فصل منازعات جهانی خواهد شد.
دفتر نخستوزیر اسرائیل پیشتر اعلام کرده بود که کمیته اجرایی این هیئت، که ترکیه، رقیب اصلی منطقهای اسرائیل، نیز به آن دعوت شده است، بدون هماهنگی با دولت اسرائیل شکل گرفته و «با سیاستهای رسمی اسرائیل مغایرت دارد»، هرچند جزئیات بیشتری از اعتراض اسرائیل منتشر نشد.
بتسالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل از جناح راست افراطی نیز این هیئت را زیر سوال برده و تاکید کرد که اسرائیل باید راسا و بهطور یکجانبه مسئولیت تعیین سرنوشت آینده غزه را بر عهده گیرد.
کدام کشورها با عضویت در این هیئت موافقت کردند؟
مصر که یکی از طرفهای اصلی در توافق آتشبس غزه است، روز چهارشنبه از پیوستن خود به این هیئت اجرایی خبر داد.
علاوه بر آن، بحرین، کوزوو و آذربایجان نیز به این هیئت ملحق شدند و حضور خود را تایید کردند.
پیشتر نیز کشورهایی مانند امارات عربی متحده، مراکش، ویتنام، بلاروس، مجارستان، قزاقستان و آرژانتین به عضویت هیئت صلح ترامپ درآمده بودند.
بریتانیا، روسیه و نهاد اجرایی اتحادیه اروپا نیز اعلام کردهاند که دعوتنامه عضویت در هیئت صلح آقای ترامپ را دریافت کردهاند، اما تاکنون پاسخی ارائه نکردهاند.
با این حال، نروژ و سوئد روز چهارشنبه اعلام کردند که دعوت به عضویت در هیئت صلح را نمیپذیرند.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
این خبر همزمان با سفر آقای ترامپ به نشست مجمع جهانی اقتصاد داووس در سوئیس منتشر شد؛ جایی که انتظار میرود او جزئیات بیشتری درباره عملکرد و اهداف هیئت صلح ارائه کند.
آیا هیئت صلح ترامپ میتواند جایگزین سازمان ملل شود؟
سؤالات زیادی بیپاسخ مانده است و هنوز مشخص نیست چه تعداد یا کدام رهبران دیگر دعوتنامه دریافت خواهند کرد.
وقتی یک خبرنگار روز سهشنبه از آقای ترامپ پرسید که آیا این هیئت میتواند جایگزین سازمان ملل شود، او گفت: «ممکن است.»
وی اظهار داشت که سازمان ملل تاکنون «خیلی مفید نبوده» و «هرگز به ظرفیت واقعی خود نرسیده است»، اما این را هم گفت که سازمان ملل باید همچنان فعال بماند «چون ظرفیت آن بسیار بالاست.»
این ایده بحثبرانگیز بوده و عدهای معتقدند آقای ترامپ قصد دارد جایگاه سازمان ملل را به چالش بکشد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
ژان-نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه روز سهشنبه تاکید کرد: «ما کاملا از اجرای طرح صلح رئیس جمهوری آمریکا حمایت میکنیم، اما با ایجاد سازمانی به این شکل که جایگزین سازمان ملل شود، مخالفیم.»
وقتی دوشنبه شب به آقای ترامپ گفته شد که احتمال پیوستن امانوئل ماکرون، رئیس جمهوری فرانسه، به این هیئت کم است، او گفت: «خب، کسی هم او را نمیخواهد، چون بهزودی از قدرت کنار خواهد رفت.»
با این حال، آقای ترامپ روز بعد آقای ماکرون را «دوست خود» خواند، اما بار دیگر تاکید کرد که حضور او «مدت زیادی طول نخواهد کشید.»
آقای ترامپ حتی تهدید کرده است که اگر فرانسه دعوت به عضویت در هیئت صلح را نپذیرد، تعرفهای ۲۰۰ درصدی بر شراب و شامپاین این کشور اعمال خواهد کرد.
اعضای هیئت اجرایی شامل مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا؛ استیو ویتکاف، نماینده ترامپ؛ جارد کوشنر، داماد رئیس جمهور؛ تونی بلر، نخستوزیر پیشین بریتانیا؛ مارک روآن، مدیرعامل آپولو گلوبال منیجمنت؛ آجای بانگا، رئیس بانک جهانی؛ و رابرت گابریل، معاون مشاور امنیت ملی ترامپ هستند.
«هیئت اجرایی غزه»
کاخ سفید همچنین اعضای هیئت دیگری به نام «هیئت اجرایی غزه» را اعلام کرد که بر اساس توافق آتشبس، مسئول اجرای مرحله دوم دشوار این توافق خواهد بود.
وظایف هیئت اجرایی غزه شامل استقرار نیروی امنیتی بینالمللی، خلع سلاح گروه حماس و بازسازی مناطق ویرانشده خواهد بود.
نیکولای ملادنوف، سیاستمدار سابق بلغارستان و فرستاده پیشین سازمان ملل در خاورمیانه، به عنوان نماینده هیئت اجرایی غزه در امور روزمره فعالیت خواهد کرد.
هیئت اجرایی غزه علاوه بر این، بر کمیته تازهای از تکنوکراتهای فلسطینی که مسئول مدیریت و اداره امور روزمره غزه هستند، نظارت خواهد کرد تا روند بازسازی و مدیریت این منطقه بهصورت کارآمد پیش رود.
با گذشت ماهها از اجرای آتشبس، بیش از دو میلیون فلسطینی ساکن غزه همچنان با بحران انسانی شدیدی که بیش از دو سال جنگ ایجاد کرده است دستوپنجه نرم میکنند.
مقامات بهداشتی غزه روز چهارشنبه اعلام کردند که حملات نظامی اسرائیل در این منطقه ۱۱ کشته بر جای گذاشته است.