با ادامه اعتراضها در سراسر ایران، حکومت جمهوری اسلامی به نیرو و سرکوب شدید و همچنین قطع گسترده اینترنت متوسل شده است. مریم، هنرمند و پزشک آلمانی-ایرانی، در گفتوگو با یورونیوز درباره ترسها و امیدهای خود و همچنین مسئولیت برلین در قبال اقدامات تهران سخن گفت.
اعتراضهای سراسری در ایران که از ۲۸ دسامبر گذشته آغاز شده، در کنار مشکلات اقتصادی روزافزون در جمهوری اسلامی، خشم گسترده نسبت به فساد و ناکارآمدی حاکمیت را عیان کرد.
مقامات با سرکوب خونین و برقراری «خاموشی دیجیتال»، دسترسی به اینترنت را قطع کردهاند تا مانع گسترش اعتراضات شوند.
این سرکوب شدید موجی از نگرانی را در میان ایرانیان خارج از کشور نیز به راه انداخته است.
«نسلکشی در تاریکی دیجیتال»
مریم در گفتوگو با یورونیوز گفت: «ابتدا باید بفهمید در ایران چه میگذرد و چگونه اعتراضها بهطور نمایی و تصاعدی گسترش یافتهاند.» او افزود که وسعت این جنبش در نگاه اول قابل تشخیص نیست.
او با نام هنری Maryam.fyi در صنعت موسیقی آلمان شناخته میشود و درباره تجربه خود از اعتراضات ایران گفت: «شما همزمان با تنش، ترس و امید زندگی میکنید. هر بار که موج تازهای از اعتراضها آغاز میشود، از خود میپرسید: آیا این همان لحظهای است که رژیم سرنگون خواهد شد یا دوباره همه چیز را سرکوب خواهند کرد؟ آیا این آخرین تلاش برای آزادی است و آیا این بار ممکن است موفق شود؟»
طبق گزارشی که پزشکان ایرانی گردآوری و توسط نشریه تایمز منتشر شده، دستکم ۱۶۵۰۰ نفر در آنچه که «نسلکشی در تاریکی دیجیتال» توصیف شده، کشته شدهاند. آژانس خبری فعالان حقوق بشر مستقر در آمریکا، روز دوشنبه گزارش داد که دستکم ۴۰۲۹ مورد مرگ تایید شده و ۹۰۴۹ مورد دیگر در حال بررسی است. یورونیوز قادر به تایید مستقل این آمار نیست.
گزارشهای شاهدان عینی از خشونت شدید و هزاران کشته و زخمی خبر میدهند.
علی فتحاللهنژاد، کارشناس ایران، صبح دوشنبه در شبکه آلمانی زددیاف (ZDF) این وقایع را «کشتاری با ابعاد تاریخی» توصیف کرد و گفت: «حتی کسی که بیش از بیست سال روی این منطقه کار کرده باشد، هرگز چیزی شبیه به این در چنین مدت کوتاهی ندیده است. ما اکنون شاهد گزارشهایی هستیم که صحنههایی فراتر از تصور را توصیف میکنند.»
با وجود وعدههای «بازگشت تدریجی» اینترنت، هنوز بسیاری از ایرانیان از دسترسی به دنیای خارج محروم هستند؛ قطع اینترنت از ۸ ژانویه آغاز شده است.
برای بستگان خارج از کشور، نگرانی درباره سرنوشت خانواده و دوستان در ایران شکننده است. مریم گفت که این عدم قطعیت «سنگین» و «افسردهکننده» است. به دلیل جایگاه عمومی و حضور مرتب در رسانهها، او اکنون تماسهای اندکی در ایران دارد تا کسی را به خطر نیندازد.
با این حال، او شاهد است که بسیاری از دوستانش نمیتوانند با خانوادههایشان تماس بگیرند یا این که با تاخیر خبر مرگ بستگان خود را در جریان اعتراضها شنیدهاند. او افزود: «آنچه میشنوید واقعا وحشتناک است.»
«سوء استفاده کامل از تمام اصول»
فعالان تخمین میزنند که چند هزار معترض در جریان اعتراضات شدیدا زخمی شدهاند. همانند اعتراضهای سال ۲۰۲۲، گزارشها بار دیگر از افزایش نگرانکننده آسیب به سر و چشم خبر میدهند.
فیروزه نهاوندی، جامعهشناس بلژیکی-ایرانی، معتقد است این نوع آسیبها شکلی از سرکوب سیاسی است که ریشه در سنت فرهنگی طولانی دارد، جایی که کور کردن نماد بیقدرتی و سلب مشروعیت است.
مریم که خود پزشک است، گفت: «رژیم عمدا به نقاط حیاتی بدن شلیک میکند و حتی مطمئن میشود که خونریزی باعث ایجاد ترس و وحشت شود.»
بسیاری از زخمیها از ترس، از مراجعه به بیمارستان خودداری میکنند، چرا که گزارشها حاکی از آن است که معترضان مستقیما در بخشهای پزشکی بازداشت میشوند.
او افزود: «این، البته، سوءاستفاده کامل از اصول حرفه پزشکی است.»
او به خاطراتی اشاره کرد که در آن زخمیها برای تعیین نحوه آسیب دیدن معاینه شده و اگر گلوله خورده بودند، از پذیرش بیمارستان بازگردانده میشدند. مریم گفت: «فرض بر این بود که آنها معترضاند و به عنوان "تروریست" هدف مشروع تلقی میشدند.»
«کمک در راه است»
با شروع ناآرامیها، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، اعلام کرد که در صورت آغاز اعدامها یا قتل معترضان، به آنها کمک خواهد کرد و گفت: «کمک در راه است.»
مریم هرگز معتقد نبود که مداخله نظامی راه حل مناسبی است. به گفته او، حمایت باید بر بازگرداندن اینترنت و دسترسی به تلفن همراه متمرکز باشد تا مردم بتوانند خود را سازماندهی کنند.
او گفت: «همه کسانی که حاضرند جان خود را برای آزادی و انقلاب به خطر بیندازند، اکنون از اینترنت محروماند و نمیتوانند سازماندهی کنند. این باعث وخامت اوضاع شده است. مردم با تبلیغات و ترس بمباران میشوند و رژیم همچنان در قدرت باقی میماند، در حالی که آنها قادر به هماهنگی نیستند.»
فریدریش مرتس صدراعظم آلمان نیز هفته گذشته اعلام کرد که معتقد است حکومت ایران به دلیل از میان رفتن مشروعیت، به پایان خود نزدیک شده است.
با این حال، مریم نسبت به ابراز همبستگی آقای مرتس تردید دارد و میگوید: «دولت آلمان سه سال پیش و حتی قبلتر فرصت حمایت از مردم را داشت اما این کار را نکرد و به تجارت با ایران ادامه داد. این که مردم ایران تحت سلطه یک رژیم اسلامی هستند، خبر جدیدی نیست.»
او افزود: «آلمان همواره یکی از قدرتمندترین شرکای تجاری ایران بوده است. چنین اظهاراتی برای من عمیقا ریاکارانه است.» به باور او، در صورت جدیت برلین، روند پناهندگی ایرانیان میتواند آسانتر شود، اخراجها متوقف شود یا سفیر ایران در برلین اخراج شود.
با وجود خاموشی اینترنت، تصاویر و ویدئوهای اعتراضها همچنان منتشر میشوند: اجساد خونآلود، کیسههای جسد در خیابانها و نیروهای امنیتی در حال گشتزنی.
طبق گزارشها، اعتراضها کاهش یافته، اما شبهنظامیان مسلح هنوز در خیابانها حضور دارند و قیمت کالاهای اساسی همچنان رو به افزایش است.
مریم گفت: «دیاسپورای ایرانی و سیاستمداران آلمان باید اختلافات خود را کنار بگذارند و همه تلاش خود را برای آزادی مردم ایران انجام دهند. این یک وظیفه اخلاقی است. جامعه ما باید در بزرگترین تعداد ممکن در خیابانها حضور یابد و پایان این جنایات را مطالبه کند.»