در نخستین ساعات بامداد شنبه، نیروهای نخبه ارتش آمریکا یکی از پیچیدهترین و سینماییترین عملیات تاریخ را انجام دادند و در عرض چند دقیقه رئیس جمهوری یک کشور و همسرش را در خواب ربودند و از کشور خارج کردند. جزئیات این عملیات چه بود؟
خبر ربوده شدن نیکلاس مادورو، رئيس جمهوری ۶۳ ساله ونزوئلا، بهسرعت به تيتر اصلی رسانههای جهان تبديل شد و موجی از واکنشهای سياسی و امنيتی را در سطح بينالمللی برانگيخت. اين رويداد پس از ماهها تشديد تنش ميان واشنگتن و کاراکاس رخ داد. تنشهايی که با اتهامهای آمريکا درباره نقش آقای مادورو در قاچاق مواد مخدر و تهديدهای علنی دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا همراه بود.
در ماههای اخير، ايالات متحده فشار بر ونزوئلا را افزايش داده و با استقرار نيروهای نظامی در دريای کارائيب و انجام حملات موشکی عليه شناورهای مظنون به قاچاق، عملا فاز نظامی بحران را فعال کرده بود. اين حملات که بنا بر گزارشها بيش از ۱۰۰ کشته بر جای گذاشت، از سوی سازمان ملل و شماری از حقوقدانان بينالمللی با ترديدهای جدی حقوقی مواجه شده است. پيش از اين نيز واشنگتن جايزهای ۵۰ ميليون دلاری برای اطلاعات منجر به بازداشت مادورو تعيين کرده بود.
در کنار اين تحرکات آشکار، دستگاههای اطلاعاتی آمريکا بهطور مخفيانه اطلاعات دقيقی درباره زندگی شخصی مادورو، از جمله عادات روزمره او، جمعآوری کرده و نيروهای ويژه برای اجرای سناريوی برکناری اجباری او تمرين میکردند. عمليات نهايی که «عزم مطلق» نام گرفت، ماهها تحت تمرين و شبيهسازی قرار داشت.
بنا بر اظهارات مقامهای آمريکايی، شامگاه جمعه مجوز اجرای عمليات صادر شد و حدود ۱۵۰ فروند هواپيما از ۲۰ پايگاه مختلف در نيمکره غربی در آن مشارکت داشتند. در جريان اين عمليات، سامانههای پدافند هوايی ونزوئلا از کار افتاد و بخشهايی از زيرساخت برق کاراکاس دچار اختلال شد. انفجارهای شديدی پايتخت را لرزاند و عمليات نظامی کمتر از نيم ساعت به طول انجاميد.
نيروهای آمريکايی بامداد شنبه در محل اقامت مادورو در کاراکاس فرود آمدند و او و همسرش، سيليا فلورس، بازداشت شدند. جزئياتی از ميزان درگيری احتمالی منتشر نشده، اما تنها چند ساعت بعد، آقای مادورو به يک ناو هواپيمابر آمريکايی منتقل و سپس به نيويورک اعزام شد. انتشار تصويری از او با چشمبند در شبکه اجتماعی متعلق به آقای ترامپ، بازتاب گستردهای داشت.
در جريان حملات، مناطق مختلفی از جمله کاراکاس و ايالتهای ميرندا، آراگوا و لاگوایرا هدف قرار گرفتند. هرچند آمار رسمی قربانيان اعلام نشده اما برخی منابع مطلع از کشته شدن دستکم ۴۰ نفر خبر دادهاند. در مقابل، آقای ترامپ گفته است که در ميان نيروهای آمريکايی تلفات جانی وجود نداشته است.
پس از اين رويداد، دونالد ترامپ اعلام کرد ايالات متحده بهطور موقت اداره ونزوئلا را تا زمان تعيين رهبر جديد «مديريت» خواهد کرد و احتمال استقرار نيروی زمينی را نيز رد نکرد. همزمان، ديوان عالی ونزوئلا، دلسی رودريگز معاون رئيس جمهوری را بهعنوان رئيس جمهوری موقت منصوب کرد تا «تداوم اداری و دفاع از حاکميت کشور» تضمين شود.
بحران ونزوئلا اکنون وارد مرحلهای بیسابقه شده است؛ مرحلهای که نهتنها آينده سياسی اين کشور، بلکه موازنه قدرت در منطقه آمريکای لاتين و مشروعيت اقدامات نظامی فرامرزی ايالات متحده را با پرسشهای جدی روبهرو کرده است.