گفتگوی اختصاصی با نماینده پارلمان اروپا؛ بورل را برای ورود سپاه به فهرست تروریستی تحت فشار می‌گذاریم

Access to the comments نظرها
نگارش از Farhad Mirmohammadsadeghi
هانا نویمان و پارلمان اروپا
هانا نویمان و پارلمان اروپا   -   کپی رایت  AP Photo

نمایندگان پارلمان اروپا، پنجشنبه ۱۹ ژانویه در مقر این سازمان در شهر استراسبورگ فرانسه با تصویب قطعنامه‌‌ای ضمن محکوم کردن «سرکوب مردم معترض در ایران» و اعدام تعدادی از معترضان، خواستار قرار دادن نام سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا شدند.

پس از انتشار اخبار مربوط به تصویب این قطعنامه، بحث پیچیدگی‌های حقوقی قرار دادن نام سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا و پروسه تصمیم‌سازی در شورای اتحادیه اروپا به میان آمد.

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا روز دوشنبه ۲۳ ژانویه، پیش از آغاز جلسه شورای وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا گفت: «ا«این موضوعی است که بدون رای دادگاه نمی‌توان درباره آن تصمیم گرفت. بنابراین تصمیم دادگاه در اولویت است. شما نمی‌توانید بگویید من شما را تروریست می‌دانم زیرا شما را دوست ندارم.»

اما اقدامات بعدی برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا چه خواهد بود و سیاست این اتحادیه در قبال سرکوب معترضان توسط حکومت جمهوری اسلامی به کدام سمت و سو خواهد رفت؟ با توجه به اظهار نظر آقای بورل مبنی بر این که «مذاکرات هسته‌ای با ایران نمرده اما بی‌تحرک است»، آیا احیای برجام همچنان در دستور کار اتحادیه اروپا قرار دارد؟

در این باره با هانا نویمان، نماینده پارلمان اروپا و نایب رئیس کمیته فرعی حقوق بشر این پارلمان که عضو حزب سبز آلمان است، گفتگو کردیم.

یورونیوز:  با وجود تصویب قطعنامه پارلمان اروپا مبنی بر قراردادن سپاه پاسداران در لیست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا، جوزپ بورل روز گذشته گفت: «این کار بدون حکم دادگاه قابل انجام نیست.» قدم بعدی شما برای دستیابی به این هدف چیست؟ مکانیزم واقعی چه خواهد بود؟

هانا نویمان: من فکر می‌کنم برای هر کسی که در امر رژیم‌های تحریمی تخصص دارد، روشن است که قرار گرفتن سپاه در فهرست سازمان‌های تروریستی تصمیمی نیست که تنها توسط پارلمان اروپا گرفته شود. پس، درواقع ما باید راه‌های قانونی را برای رسیدن به آن بررسی کنیم. این راه می‌تواند یک حکم دادگاه از کشوری عضو اتحادیه اروپا باشد، از کشوری مورد تایید اتحادیه اروپا که قابل انطباق برقوانین اتحادیه اروپا باشد و به نوعی بررسی موشکافانه قانونی نیازمند است. بنابراین، فکر می‌کنم نکته کلیدی این است که همه ما شروع به یافتن راه‌های قانونی در جهت قراردادن سپاه پاسداران در لیست سازمان‌های تروریستی کنیم. در عین حال، یک پیام سیاسی روشن هم مطرح است-چیزی که روز گذشته در اظهارات آقای بورل ندیدم- این است که برای ما هر عمل سپاه پاسداران مصداق ترور است. به همین دلیل است که ما با آن‌ها مثل تروریست‌ها برخورد می‌کنیم. برای مثال تا زمانی که به سرکوب وحشیانه اعتراضات پایان ندهند، از دیدار با آن‌ها استقبال نمی‌کنیم.

یورونیوز: موضع‌گیری و رفتار مقامات ایرانی نشان‌دهنده تداوم صدور احکام اعدام و سرکوب معترضان است. اقدام عملی بعدی شما برای جلوگیری از این سرکوب‌ها چیست؟

هانا نویمان: نخست پیام ما باید به آن‌ها واضح باشد. این‌که ما این رفتارشان را نمی‌پذیریم و تا زمانی که به این رفتار ادامه دهند، آن‌ها را به عنوان طرف مذاکره مورد اعتماد در نظر نمی‌گیریم. علاوه بر این، بسیار مهم است تا اقداماتمان را در جهت حمایت از معترضان داخل ایران افزایش دهیم. این مساله در قطعنامه هفته گذشته اتحادیه اروپا نیز به وضوح مشخص است. این اقدامات حمایتی می‌تواند از قبیل حضور نمایندگان ما در دادگاه‌های معترضان، استخدام وکیل برای آن‌ها و یا فراهم کردن ویزاهای کوتاه مدت در صورتی که به خروج فوری از کشور نیازمند بودند، باشد. در عین حال باید به ایرانیان ساکن خارج از کشور نیز توجه کنیم. حتی ایرانیانی هم که این‌جا در اتحادیه اروپا زندگی می‌کنند، می‌توانند در معرض تهدید فزاینده باشند. چون حکومت ایران تنها مخالفان داخل کشور را هدف سرکوب قرار نمی‌دهد و برای ارعاب و سرکوب مخالفان سیاسی در این‌جا نیز تلاش می‌کند. بنابر این ما باید حساسیت سرویس‌های امنیتی، پلیس و واحدهای تحقیقات جنایی را افزایش داده تا توانند بهتر از آن‌ها و آزادی‌بیانشان اینجا در اتحادیه اروپا محافظت کنند. 

یورونیوز: برخی ایرانیان معتقدند اتحادیه اروپا حقوق بشر را فدای منافع سیاسی خود می‌کند، نظر شما چیست؟

هانا نویمان: خوب به نظر من، داشتن ایرانی بدون بمب هسته‌ای، ایرانی که شهروندانش بتوانند آزادانه سرنوشت خود را تعیین کنند و در آن زندگی مسالمت‌آمیز داشته باشند و همچنین اطمینان از این که سپاه پاسداران از ایجاد وحشت در سراسر خاورمیانه دست برمی‌دارد، از جمله مهمترین منافع سیاسی اتحادیه اروپا است. در نتیجه فکر می‌کنم منافع سیاسی ما و مردم ایران بسیار با هم همسو است. با این‌حال باید ببینیم این خواست‌ها را چطور می‌توانیم برآورده کنیم. خوشحالم که پارلمان اروپا توقع خود از مسئول سیاست خارجی و کشورهای عضو اتحادیه را به وضوح نشان داد. در حال حاضر همه ما برای این که از حرکت کل اتحادیه در این مسیر اطمینان حاصل کنیم، باید از فضاهای سیاسی که در اختیار داریم استفاده کرده، با دولت‌های خود صحبت کنیم و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا را تحت فشار قرار دهیم. 

یورونیوز: جوزپ بورل گفت که برجام نمرده است. اروپا چقدر حاضر است برای احیای این توافق پیش رود و تا چه حد دنباله‌رو آمریکا خواهد بود؟

هانا نویمان: بگذارید صریح بگویم، اگر این حکومت که شهروندان خود و تمام منطقه را به وحشت می‌اندازد بمب اتم داشت، اوضاع بسیار سخت‌تر می‌شد. بنابراین ما باید هر آن‌چه ممکن است برای جلوگیری از دستیابی آن‌ها به بمب اتم انجام دهیم. با این حال فکر می‌کنم احیای برجام و بنابر این مذاکرات هسته‌ای در حال حاضر به وضوح سیگنال اشتباهی است. این حکومت پیشتر در سال گذشته دوبار از یک توافق تقریبا نهایی شده بیرون رفته است و در حال حاضر هم تا زمانی که مخالفانش را در وطن خود می‌کشد، نمی‌تواند طرف مذاکره مورد اعتمادی باشد. بنابراین همان‌طور که در قطعنامه پارلمان اروپا به طور واضح بیان شده است، اگرچه ما در حال حاضر از احیای برجام سودی نخواهیم برد اما حکومت ایران می‌تواند از آن به عنوان مشروعیت و به نوعی مقبولیت بین‌المللی سوء استفاده کند. هیچ گزینه‌ای وجود ندارد و قطعا احیای برجام به سود ما نیست. البته صادقانه بگویم، هیچ‌کس هم از ماه مارس یا آوریل به بعد مذاکره‌ای نکرده است. پس من فکر می‌کنم اینجا جایی است که باید این مذاکرات را فعلا رها کنیم و صراحتا بگوییم تا زمانی که سرکوب وحشیانه علیه معترضان ادامه دارد، با این حکومت مذاکره نمی‌کنیم. 

یورونیوز: جایگزین شما برای برجام چیست؟

هانا نویمان: من فکر می‌کنم باید ببینیم ساختارها، تضمین‌ها و شرکای امنیتی در خاورمیانه چگونه‌اند. ما باید این موضوع را هرچقدر هم پیچیده باشد با کشور‌های حاشیه خلیج فارس و اسرائیل و همسایگان ایران درمیان بگذاریم. اما این یک مباحثه و مفهومی‌است که باید به هر حال گسترش یابد. چون هیچ‌کس نباید فکر کند حتی در صورت ادامه مذاکرات برجام در آینده، با چنین حکومتی این مذاکرات می‌تواند موفقیت‌آمیز باشد. پیام‌های واضحی نیز در این رابطه از سوی ایالات متحده به گوش رسیده است. مثلا جایی که آقای بایدن گفت: «خوب، برجام مرده است اما من این موضوع را علنی نمی‌کنم.» این بدان معناست که کسب امتیاز توسط حکومت جمهوری اسلامی در این مذاکرات بسیار دشوار است. بنابراین ما نیاز به یافتن زیرساخت‌های امنیتی جایگزین داریم.  

یورونیوز: فکر می‌کنید آیا فراخواندن سفرای اروپایی از ایران می‌تواند سرکوب را متوقف کند یا تنها دست رژیم را بازتر می‌گذارد؟

هانا نویمان: کاری که سفارت‌های ما درحال حاضر در ایران قادر به انجام آن هستند محدود، اما به نظر من بسیار حیاتی است. به عنوان مثال، بسیاری از معترضان از ما می‌خواهند تا سفرای خود را برای مشاهده محاکمه‌‌ها بفرستیم. سفرا و سفارت‌‌های ما، نه تنها برای ما، نمایندگان پارلمان بلکه برای موسسات امنیتی راه بدست آوردن اطلاعات واقعی از ایران هستند تا نگذارند اسیر پروپاگاندای حکومت شویم. سفرا همچنین راه خوبی برای اعمال فشار و ارسال پیام‌هایی مانند قطعنامه پارلمان اروپا به حکومت ایران هستند. بنابراین به نظر من در حال حاضر، وقتی به وضوح نمی‌شود به رسانه‌های داخل ایران اعتماد کرد، وقتی که حکومت ایران به وضوح و به صورت سیستماتیک برای ایجاد اختلال در ارتباط مخالفانش با جهان تلاش می‌کند، تداوم حضور سفارت‌هایمان در آن‌جا در جهت فراهم کردن اطلاعات برای ما و حمایت از مخالفان و معترضان تا حد توان و تدوام اعمال فشار بر حکومت ایران، حیاتی است. 

یورونیوز: از آنجایی که قطعنامه پارلمان اروپا الزام‌آور نیست، تا چه حد شورای اروپا با پارلمان همسو است؟

هانا نویمان: بله، قطعنامه پارلمان درواقع الزام‌آور نیست. اما هفته گذشته هنگام مباحثه درباره قطعنامه پارلمان اروپا، گفتمان به وضوح تغییر کرد. سیگنال‌های بسیار قوی از جانب آنالنا بائربوک، وزیر خارجه آلمان دریافت کردیم که با این قطعنامه موافق بود. همچنین شاهد صدور قطعنامه‌ای توسط پارلمان هلند در خصوص قراردادن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی بودیم. اکنون نیز شاهد اقدامات بریتانیا در این جهت هستیم. اما شاید مهم‌تر از همه در چارچوب اروپایی، شاهد این بودیم که اورزولا فن درلاین، رئیس کمیسیون اروپا در داووس همسو و موافق با قراردادن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی صحبت کرد. بنابراین ما یک بار دیگر دیدیم که اگرچه قطعنامه‌های پارلمان اروپا الزام آور نیستند، اما فضایی را برای گفتمان و تغییر سیاست در سراسر اتحادیه اروپا و حتی فراتر از آن می‌گشایند. اکنون این موضوع در شورای وزرای خارجه اتحادیه اروپا به مباحثه گذاشته شده است و درک من از اظهارات تا حدودی ناشیانه آقای بورل این است که او اساسا نگرانی‌هایی از جنبه حقوقی نسبت به این مساله دارد و نه سیاسی که این خود گامی بزرگ و رو به جلو است. اکنون ما باید برای حل مشکلات حقوقی با تمام قوا عمل کنیم و حتم دارم که اگر جمهوری اسلامی به سیاست‌های سرکوبگرانه خود ادامه دهد، کل اتحادیه اروپا در راستای مسیر تعیین شده توسط پارلمان اروپا در هفته گذشته، گام بر می‌دارد.

خبرنگار • Farhad Mirmohammadsadeghi

ویرایشگر ویدئو • Farhad Mirmohammadsadeghi