تورم منطقه‌ی یورو در اکتبر به ۴ درصد رسید، بالاترین سطح سه‌سال اخیر، و هزینه‌ی انرژی افزایش یافت. ایتالیا بیشترین جهش را داشت اما آلمان خلاف روند بود.
نرخ تورم منطقه یورو در ماه اکتبر به ۴ درصد رسید که بالاترین سطح در بیش از سه سال گذشته است؛ جهش قبوض انرژی همچنان هزینه زندگی را در سراسر این بلوک بالا می‌برد.
آگهی
آگهی
برآورد اولیه یورواستات نشان داد تورم سالانه از ۳.۸ درصد در سپتامبر به ۴ درصد رسیده است، دقیقا مطابق پیش‌بینی اقتصاددانان. قیمت‌ها در خود ماه اکتبر نسبت به ماه قبل ۰.۴ درصد افزایش یافت.
این بالاترین رقم از سپتامبر ۲۰۲۳ میلادی است، زمانی که تورم ۴.۳ درصد بود. این یعنی قیمت‌ها اکنون با سرعتی دو برابر هدف ۲ درصدی بانک مرکزی اروپا افزایش می‌یابند.
تورم هسته، که به دلیل نوسان شدید ماهانه قیمت انرژی، مواد غذایی، الکل و دخانیات آن‌ها را حذف می‌کند، در سطح ۲.۵ درصد ثابت ماند. این رقم نیز مطابق پیش‌بینی‌ها بود.
فاصله میان این دو عدد تصویر این ماه را روشن می‌کند؛ بیشترین فشار از سمت انرژی است، در حالی که فشارهای زیرسطحی قیمت فعلا درجا می‌زنند.
اما قیمت‌ها در کجا سریع‌تر بالا رفت و این وضعیت برای گام بعدی بانک مرکزی اروپا چه معنایی دارد؟
چه عواملی تورم منطقه یورو را در اکتبر بالاتر برد؟
بار دیگر، انرژی. قیمت انرژی نسبت به یک سال قبل ۲۰.۸ درصد بالاتر بود، در مقایسه با ۱۸.۹ درصد در سپتامبر، و فقط در خود ماه اکتبر ۱.۴ درصد افزایش یافت.
انرژی حدود ۹ درصد از سبد خرید منطقه یورو را تشکیل می‌دهد. با نرخ سالانه ۲۰.۸ درصد، انرژی تقریبا ۱.۹ واحد درصد به رقم سرفصل ۴ درصدی اضافه کرد، یعنی نزدیک به نیمی از کل تورم.
تورم بخش خدمات، که مواردی مانند اجاره، رستوران، تعطیلات و بیمه را پوشش می‌دهد، از ۳.۲ درصد به ۳.۳ درصد اندکی افزایش یافت. خدمات نزدیک به نیمی از سبد را تشکیل می‌دهند، بنابراین حتی تغییرات کوچک در این بخش برای نرخ کلی اهمیت دارد.
قیمت مواد غذایی، الکل و دخانیات ۱.۶ درصد رشد کرد، در مقایسه با ۱.۳ درصد پیش از آن. تورم در مواد غذایی فرآوری‌نشده مانند میوه و سبزی تازه و گوشت از ۴ درصد به ۴.۶ درصد شتاب گرفت که نشانه‌ای است از این که شوک انرژی اکنون به قفسه‌های سوپرمارکت رسیده است.
قیمت کالاهای صنعتی غیرانرژی، که شامل خودرو، پوشاک و لوازم خانگی می‌شود، ۱.۲ درصد بالا رفت، کمی بیش از ۱.۱ درصد پیشین.
کدام کشورها بیشترین افزایش را داشتند؟
ایتالیا، آن‌هم با فاصله زیاد.
تورم در ایتالیا از ۴.۲ درصد در سپتامبر به ۵.۶ درصد جهش کرد که بزرگ‌ترین افزایش در منطقه یورو بود. قیمت‌ها در ایتالیا تنها در یک ماه ۱.۲ درصد بالا رفت که بزرگ‌ترین رشد ماهانه در این بلوک به شمار می‌رود.
آمار ملی منتشرشده در روز جمعه پیش‌تر به این جهش اشاره داشت و نشان می‌داد که بخش عمده آن ناشی از تعرفه‌های تنظیمی انرژی است.
بلژیک در رتبه بعد قرار گرفت و تورم آن از ۴.۵ درصد به ۵.۲ درصد رسید. فنلاند نیز افزایش ۰.۷ واحد درصدی را تجربه کرد و تورمش از ۲.۷ درصد به ۳.۴ درصد بالا رفت.
تورم در یونان و استونی، هر دو، به میزان نیم واحد درصد افزایش یافت و به ترتیب به ۵.۶ و ۳.۶ درصد رسید. در فرانسه، تورم از ۳.۴ درصد به ۳.۸ درصد بالا رفت و نرخ بلغارستان از ۵.۶ به ۶ درصد رسید.
در پرتغال، تورم با افزایش از ۳.۶ به ۳.۹ درصد رسید.
در مجموع، تورم در ۱۳ کشور از ۲۱ عضو منطقه یورو شتاب گرفت، در ۶ کشور کاهش یافت و در ۲ کشور ثابت ماند.
تورم در کجای منطقه یورو بالاترین است؟
لیتوانی همچنان با نرخ ۶.۱ درصدی، که نسبت به سپتامبر تغییری نکرده، در صدر قرار دارد. بلغارستان که در روز اول ژانویه ۲۰۲۶ میلادی به یورو پیوست، با تورم ۶ درصدی در جایگاه بعدی است.
یونان و ایتالیا هر دو تورمی معادل ۵.۶ درصد دارند و پس از آن قبرس با ۵.۴ درصد و بلژیک با ۵.۲ درصد قرار می‌گیرند.
اکنون شش کشور تورم ۵ درصد یا بیشتر دارند. در ده کشور، تورم برابر یا بالاتر از میانگین ۴ درصدی منطقه یورو است.
در سوی دیگر طیف، مالتا با نرخ ۲.۳ درصدی کم‌ترین تورم را دارد و پس از آن آلمان با ۲.۸ درصد و اسلواکی با ۲.۹ درصد قرار می‌گیرند.
چرا تورم در آلمان کاهش یافت؟
آلمان اصلی‌ترین استثنا بود. نرخ تورم این کشور از ۳.۳ درصد به ۲.۸ درصد کاهش یافت و قیمت‌ها نسبت به سپتامبر ۰.۱ درصد پایین آمد.
دلیل اصلی، کاهش مالیات سوخت است که از روز اول اکتبر اجرا شد و تا پایان سال ادامه خواهد داشت.
تورم در اسپانیا نیز از ۵ درصد به ۴.۹ درصد و در لوکزامبورگ از ۵.۲ درصد به ۴.۹ درصد کاهش یافت. اتریش، مالتا و اسلواکی نیز کاهش‌های جزئی را ثبت کردند.
این وضعیت برای کل بلوک اهمیت دارد؛ آلمان بزرگ‌ترین اقتصاد منطقه یورو است و کاهش مالیات آن باعث شد میانگین تورم پایین‌تر از سطحی باشد که در صورت نبود این اقدام رقم می‌خورد.
این وضعیت برای بانک مرکزی اروپا چه معنایی دارد؟
بانک مرکزی اروپا در روز ۲۹ اکتبر، پس از آن که در ژوئن و سپتامبر نرخ‌ها را بالا برده بود، نرخ تسهیلات سپرده‌گذاری خود را در سطح ۲.۵ درصد ثابت نگه داشت. کریستین لاگارد گفت سیاست‌گذاران درباره یک افزایش دیگر بحث کرده بودند اما در نهایت به‌طور یک‌صدا بر صبر و انتظار توافق کردند.
آمار روز چهارشنبه دلیل چندانی برای تغییر مسیر فراهم نمی‌کند.
تورم سرفصل هنوز دو برابر هدف و در حال افزایش است، در حالی که تورم هسته، که سیاست‌گذاران برای رصد نشانه‌های سرایت هزینه انرژی به دستمزدها و سایر قیمت‌ها آن را زیر نظر دارند، تغییری نکرده است.
نیکولا نوبیله، اقتصاددان ارشد ایتالیا در موسسه آکسفورد اکونومیکس، در توضیحاتی ایمیلی گفت: «این داده‌های تورمی، به استدلال از پیش قوی برای افزایش نرخ بهره بانک مرکزی اروپا در ماه دسامبر بیشتر وزن می‌دهد.»
او افزود اقتصاد منطقه همچنان با وجود این که «هرچند به‌هیچ‌وجه چشمگیر نیست» از مومنتومی مثبت برخوردار است و انتظار می‌رود فرانسه و ایتالیا در بهترین حالت در سه‌ماهه پایانی سال رشدی اندک داشته باشند.
کلاوس ویستسن و ملانی دِبونو، اقتصاددانان موسسه پنتئون ماکرواکانومیکس، انتظار دارند در دسامبر افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره رخ دهد و پس از آن یک افزایش نهایی در مارس ۲۰۲۷ صورت گیرد.
آن‌ها در یادداشتی روز چهارشنبه نوشتند: «بانک در دسامبر باید پیش‌بینی‌های تورم خود را بیش از این بالا ببرد تا زمینه را برای یک افزایش نرخ فراهم کند.»
این دو اقتصاددان انتظار دارند تورم در نوامبر به ۴.۱ درصد و در دسامبر به ۴.۳ درصد برسد و سپس در ژانویه در سطح ۴.۵ درصد به اوج خود برسد.
بازارهای پیش‌بینی حدود ۸۴ درصد احتمال برای افزایش یک‌چهارم واحد درصدی نرخ بهره در نشست بانک مرکزی اروپا در روزهای ۱۶ و ۱۷ دسامبر قائل هستند؛ نشستی که پیش‌بینی‌های جدید کارکنان بانک را نیز منتشر خواهد کرد.
بازده اوراق قرضه دوساله آلمان که به‌ویژه نسبت به انتظارات در مورد نرخ‌های بانک مرکزی اروپا حساس است، ۲ واحد پایه افزایش یافت و به ۳.۰۵ درصد رسید.
این تصمیم در حالی اتخاذ خواهد شد که بانک مرکزی اروپا خود را برای تغییر در رأس هرم آماده می‌کند؛ پس از آن که لاگارد اعلام کرد در فوریه، حدود نه ماه پیش از پایان دوره ریاستش، کناره‌گیری خواهد کرد.
واکنش بازارها چگونه بود؟
آمار تورم تأثیر چندانی بر بازارها نگذاشت و بازارها بیشتر تحت تأثیر نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا حرکت کردند.
دموکرات‌ها کنترل هر دو مجلس کنگره را به دست آوردند؛ نتیجه‌ای که سرمایه‌گذاران آن را مانعی بر سر راه برنامه‌های هزینه‌ای دونالد ترامپ تعبیر کردند. این امر بازده اوراق خزانه آمریکا را پایین آورد و ارزش دلار را تضعیف کرد.
تا ساعت ۱۱:۲۰ به وقت اروپا، شاخص یورو استاکس ۵۰ ۱.۵ درصد و شاخص داکس آلمان ۱.۱ درصد افزایش یافته بودند، در حالی که شاخص ایبکس ۳۵ اسپانیا ۲.۲ درصد جهش کرده بود.
ارزش یورو ۰.۶ درصد بالا رفت و به ۱.۱۲۶۲ دلار رسید. بهای طلا ۳ درصد افزایش یافت و به ۴۰۴۶ دلار برای هر اونس رسید و قیمت نقره ۴.۸ درصد رشد کرد و به ۵۲.۱۷ دلار رسید.
اوراق قرضه دولتی اروپا در پی صعود اوراق خزانه آمریکا بالا رفتند. بازده اوراق ۱۰ ساله ایتالیا ۷ واحد پایه کاهش یافت و به ۴.۴۰ درصد رسید و بازده فرانسه نیز ۷ واحد پایه پایین آمد و به ۴.۸۷ درصد رسید، در حالی که بازده اوراق ۱۰ ساله «بوند» آلمان به ۳.۳۱ درصد کاهش یافت.
انرژی تقریبا نیمی از نرخ تورم اکتبر را توضیح می‌دهد. این که این فشار در قبوض انرژی خانوار باقی بماند یا به اجاره‌ها، دستمزدها و منوهای رستوران‌ها سرایت کند، می‌تواند تعیین کند بانک مرکزی اروپا تا کجا باید پیش برود.