پیامی در اسنپ‌چت که دانشجویان آن را متعلق به یک مامور مخفی پلیس می‌دانند، به شعار محوری جنبش جوانانی تبدیل شده که اکنون به بلژیک و ایتالیا هم کشیده‌شده‌است.
این عبارت روی پلاکاردهای مقوایی مقابل مدارس مسدودشده دست‌نویس شده، در ویدئوهای طنز ده‌ها هزار بار به اشتراک گذاشته شده و گریتا تونبرگ هم آن را تکرار کرده است. در فاصله چند هفته، «Bismillah, c’est les ténèbres» به شعار غیررسمی اعتراض‌های دبیرستانی در فرانسه تبدیل شده است.
آگهی
آگهی
اگر تحت‌اللفظی ترجمه شود، این عبارت معنای چندانی ندارد و همین نکته مهم ماجراست.
«Bismillah, c’est les ténèbres» چه معنی‌ای دارد؟
«Bismillah» در عربی به معنی «به نام خدا» است. مسلمانان معمولا پیش از شروع هر کار آن را بر زبان می‌آورند و در زبان محاوره‌ای فرانسوی امروز معنایی نزدیک به «بزن بریم» پیدا کرده است.
«C’est les ténèbres» یعنی «تاریکی است». در میان جوانان این عبارت اصطلاحی است برای توصیف وضعیتی فاجعه‌بار یا بسیار تیره و تار.
ترکیب این دو، عبارتی بی‌معنا می‌سازد: «به نام خدا، تاریکی است». دانش‌آموزان می‌گویند همین بی‌معنایی باعث شده این عبارت جا بیفتد؛ آنها کسی را به سخره می‌گیرند که تلاش می‌کند مثل آنها حرف بزند اما موفق نمی‌شود.
این شعار از کجا آمده است؟
این عبارت از تصویری گرفته شده که اسکرین‌شات یک گفت‌وگوی اسنپ‌چتی بود و اوایل اکتبر در حالی دست‌به‌دست شد که دانش‌آموزان از این اپلیکیشن برای سازماندهی مسدود کردن مدارس استفاده می‌کردند.
در این پیام، کاربری با نام «مامادو» می‌نویسد: «سلام، به نام خدا، تاریکی است. محاصره چه زمانی است، والله، داداش؟» و از آنها می‌خواهد به یک گروه اضافه‌اش کنند.
در کنار پیام، شکلک‌های پرچم الجزایر هم قرار داشت.
در اسکرین‌شات‌های دیگر هم حساب‌های مشابهی دیده می‌شد که از دانش‌آموزان می‌پرسیدند محاصره‌ها کجا برگزار می‌شود و چه کسی ترقه و نارنجک‌های دودزا می‌فروشد.
برای خیلی از دانش‌آموزان، ترکیب دست‌وپاگیر عربی، زبان کوچه و خیابان و پرچم‌های ملی، همه چیز را لو می‌داد. آنها نتیجه گرفتند این پیام‌ها را ماموران پلیس نوشته‌اند که خود را جای نوجوانان جا زده‌اند تا وارد گروه‌های خصوصی اعتراضی شوند.
آیا پلیس واقعا به گروه‌های اسنپ‌چتی دانش‌آموزان نفوذ کرده است؟
این ادعا ثابت نشده است. نه پلیس و نه وزارت کشور فرانسه درباره این اسکرین‌شات‌ها اظهارنظر نکرده‌اند و هیچ‌کس به طور مستقل تشخیص نداده چه کسی پشت این حساب‌ها بوده است.
برخی کاربران اینترنت ادعا کرده‌اند محل این حساب‌ها را تا نزدیکی چند کلانتری ردیابی کرده‌اند، اما این ادعاها نیز تایید نشده است. ممکن است بخشی از اسکرین‌شات‌های منتشرشده خود جعلی یا طنز باشند.
چرا دانش‌آموزان فرانسوی اعتراض می‌کنند؟
این حرکت ۱۸ سپتامبر در منطقه کرایتل در جنوب‌شرقی پاریس آغاز شد و خیلی زود به سراسر کشور گسترش یافت. مجموعه‌ای از مطالبات دانش‌آموزی در قلب این جنبش قرار دارد از جمله طولانی بودن روزهای مدرسه، کلاس‌های بسیار شلوغ، مدارس فرسوده و غیبت‌های مکرر معلمان.
بسیاری تاکید می‌کنند این مشکلات بیش از همه حاشیه‌های کارگری و جوامع اقلیت را تحت تاثیر قرار می‌دهد. تنها در روز دوم اکتبر حدود ۴۰۰ مدرسه با محاصره دانش‌آموزان تعطیل شد.
اعتراض‌های دانش‌آموزی در تظاهرات سراسری علیه هزینه بالای زندگی در روز شنبه ۱۷ اکتبر ادغام شد؛ تظاهراتی که در نهایت به یکی از بدترین موارد شورش و غارت در سال‌های اخیر در فرانسه انجامید.
آیا این شعار از مرزهای فرانسه فراتر رفته است؟
به گزارش خبرگزاری ایتالیایی آنسا، گریتا تونبرگ، فعال سوئدی، در ۱۳ اکتبر هنگام دیدار با دانش‌آموزان معترض در سن‌سن‌دنی در شمال پاریس از این عبارت استفاده کرد.
۹ اکتبر، این شعار روی پلاکاردهای تظاهراتی در بروکسل دیده شد که با ابتکار اتحادیه‌های کارگری و علیه سیاست‌های کاهش بودجه دولت بلژیک برگزار شده بود. در آنجا این عبارت بیشتر به نشانه همبستگی با دانش‌آموزان فرانسوی استفاده شد نه اشاره مستقیم به بحث نفوذ پلیس.
در ایتالیا، آنسا گزارش داد که این عبارت ۱۵ اکتبر در تظاهرات دانش‌آموزان بولونیا دیده شده است. آخر هفته ۱۷ و ۱۸ اکتبر نیز بار دیگر در میلان شنیده شد؛ زمانی که اعتراض‌ها در میدان دوئومو به غارت کشیده شد و دانش‌آموزان یک مدرسه فرانسوی در برلین در حالی عکس گرفتند که بنری با همین شعار در دست داشتند.