این گروه از بروکسل میخواهد برای مقابله با پایان واردات انرژی روسیه در سال ۲۰۲۷ و در شرایط قیمتهای بالای برق در اروپا، بودجه بیشتری بدهد.
اسلواکی و مجارستان روز دوشنبه از بروکسل خواستند در زمان بندی کنار گذاشتن گاز روسیه انعطاف بیشتری نشان دهد و استدلال کردند که موقعیت محصور در خشکی و وابستگی به مسیرهای موجود تامین، تنوع بخشی را دشوارتر و پرهزینهتر میکند.
براتیسلاوا اعلام کرد که این کشور به طور تاریخی دروازه ورود نفت و گاز روسیه بوده اما اکنون در کنار مجارستان در معرض آن است که به انتهای خط تبدیل شود، زیرا طبق برنامه اتحادیه اروپا برای کنار گذاشتن واردات از مسکو، تامین انرژی روسیه برای اروپای مرکزی قرار است در سال ۲۰۲۷ به پایان برسد.
معاون نخست وزیر اسلواکی دنیسا ساکووا در حاشیه یک کنفرانس خبری در براتیسلاوا که کمیسر انرژی، دن یورگنسن، نیز در آن حضور داشت گفت: «میخواهیم با کمیسیون اروپا گفتگو کنیم تا ببینیم دوره بعدی تامین مالی اتحادیه اروپا و دسترسی به بودجههای این اتحادیه چگونه میتواند نیازهای ما را برآورده کند، به ویژه در مورد توسعه زیرساختهای نفت و گاز در منطقه چهار کشور ویسگراد.»
وزیران اروپای مرکزی میخواهند بروکسل شرایط ویژه آنها را به رسمیت بشناسد و نیازهای منطقهای را هنگام اختصاص بودجههای اتحادیه اروپا برای زیرساختهای جدید نفت و گاز و آماده کردن دوره بعدی بودجه اتحادیه در نظر بگیرد؛ موضوعی که خود به محل اختلاف دیگری میان کشورهای عضو در تازهترین نشست شورای اروپا تبدیل شده است.
این درخواست در ادامه فشار گروه ویسگراد ـ یعنی مجارستان، اسلواکی، چک و لهستان ـ بر رهبران اتحادیه اروپا در نشست ۱۵ و ۱۶ اکتبر برای بازنگری در اقدامها با هدف کاهش قبوض برق در این منطقه مطرح شد.
مطالبات آنها شامل انعطافپذیری بیشتر در بازنگری جاری بازار کربن اتحادیه، یعنی نظام تجارت انتشار (ETS) و به تعویق انداختن مرحله دوم آن، موسوم به ETS2، تا سال ۲۰۳۰ بود.
کمیسر انرژی یورگنسن وضعیت «جدی» مردم در اروپای مرکزی را تایید کرد و بار دیگر بر لزوم «اقدامهای هدفمند و موقت» تاکید کرد؛ اقدامهایی که هدف اتحادیه برای کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی وارداتی را تضعیف نکند.
یورگنسن گفت: «پیشتر به روسیه وابسته بودیم و اکنون در حال فاصله گرفتن از آن هستیم. این خوب است، اما وضعیت کنونی نشان میدهد اکنون به بازار جهانی وابستهایم و رویدادها در خاورمیانه میتواند بر شهروندان اینجا در براتیسلاوا تاثیر بگذارد.»
این چهار کشور عضو اتحادیه اروپا که به طور سنتی بیشتر به سوختهای فسیلی متکی بودهاند استدلال میکنند قیمتهای بالای انرژی باعث شده صنایع آنها به سختی بتوانند به سرمایهگذاری در برقسازی متعهد شوند. قیمتها تحت تاثیر جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بیش از پیش افزایش یافته است.
مصرفکنندگان اروپای مرکزی با بار مالی به مراتب سنگینتری روبهرو هستند و به گفته اندیشکده انرژی «امبر»، قیمتهای آتی عمدهفروشی برق اکنون بیش از ۶۰ درصد بالاتر از سطح پیش از بحران است.
کنار گذاشتن انرژی روسیه نگرانیهای اقتصادی را در هر دو کشور افزایش داده است.
براتیسلاوا و بوداپست میگویند برای عمل به الزامات تنوعبخشی اتحادیه اروپا با چالشهای ویژهای روبهرو هستند و خواهان تامین بودجه برای توسعه زیرساختهای نفت و گاز در این منطقهاند.
گروه ویسگراد به چندین منبع و مسیر جایگزین تامین انرژی که روسیه را دور میزند دسترسی دارد، هرچند با هزینه بالاتر و با درجات متفاوتی از یکپارچگی در میان این چهار کشور.
ساکووا افزود: «از سال ۲۰۲۷ دیگر امکان واردات گاز از روسیه را نخواهیم داشت و میخواهیم قراردادهای جدید برای تنوعبخشی امضا کنیم. تنوعبخشی و امنیت انرژی به این معناست که باید مقررات آمادهای برای تامین نفت و گاز منطقه وی۴ داشته باشیم.»
در دوران نخست وزیری پیشین ویکتور اوربان، مجارستان برنامه اتحادیه اروپا برای کنار گذاشتن واردات انرژی روسیه را به چالش کشید و پرونده را به دادگاه اتحادیه اروپا برد.
اسلواکی از اقدام حقوقی بوداپست حمایت کرد و استدلال کرد کنار گذاشتن انرژی روسیه رقابتپذیری صنعتی این کشور را در مقایسه با اکثر دیگر کشورهای اتحادیه اروپا به طور قابل توجهی تضعیف میکند. انتظار میرود صدور نخستین رای چندین ماه طول بکشد.