پهپادها چهره جنگ در اوکراین را دگرگون کردهاند. در نمایشگاه دفاعی تالین، شرکتهای استونی سامانههای ضدپهپاد و رباتهای رزمی مورد نیاز اروپا را معرفی کردند.
سامانههای بیسرنشین هم تهدیدی روبهگسترش هستند و هم بهطور فزاینده به جزء مهمی از زرادخانه دفاعی تبدیل شدهاند.
این موضوع محور اصلی نمایشگاه دفاعی تالین بود؛ جایی که بیش از ۱۰۰ شرکت تازهترین محصولات خود را به نمایش گذاشتند.
اهمیت این موضوع برای استونی، کشوری که با روسیه هممرز است، بالاست. طبق یک گزارش صنعتی، هزینههای دفاعی این کشور از ۱.۹ درصد تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۱۳ به میانگین ۵.۴ درصد برای دوره تا سال ۲۰۲۹ رسیده است.
این نمایشگاه یکی از شش رویداد «هفته دفاعی استونی» بود که اواخر سپتامبر بهمدت پنج روز در تالین برگزار شد.
در این هفته حدود ۴۵۰۰ بازدیدکننده از ۵۶ کشور حضور یافتند و ۱۳۳ سخنران در ۶۸ نشست حضور داشتند؛ از جمله کنفرانس نوآوری ناتو و کنفرانس دفاعی بالتیک.
شناسایی و مقابله با پهپادها
شرکت استونیایی «ماردوک تکنولوژیز» سامانهای برای کشف اهداف ارائه کرد که با استفاده از اپتیک قدرتمند و هوش مصنوعی، اجسام پرنده را پیدا و شناسایی میکند.
لیت رانو لمبر، مدیرعامل ماردوک تکنولوژیز، به یورونیوز نکست گفت: «این یک سامانه کشف پهپاد مبتنی بر دوربین است. کاملا منفعل است و با این سامانه میتوانیم هر چیزی را که در آسمان پرواز میکند ببینیم. سامانه بهطور خودکار تشخیص میدهد که شیء پرنده یک پرنده معمولی است یا پهپاد، بالگرد یا هر نوع جسم پرنده دیگر.»
منفعل بودن یعنی این سامانه اپتیک هیچ سیگنال رادیویی ارسال نمیکند و در نتیجه، بر خلاف رادارها، بهسختی قابل شناسایی است.
لمبر تاکید کرد سامانه اپتیک آنها از نظر کلی «بهتر» از فناوریهای دیگر نیست، بلکه در کنار آنها عمل میکند و کارشان را تکمیل میکند.
او توضیح داد حسگرهای صوتی فقط تا چندصد متر کارایی دارند و پهپادهای برقی میتوانند بسیار بیصدا باشند؛ رادار فاصلههای طولانی را پوشش میدهد اما ممکن است پهپادهای ساختهشده از فوم سبک را ثبت نکند.
او گفت: «همه این لایهها مکمل یکدیگرند و در نهایت کاربران میتوانند تصمیمهای بهتری بگیرند.»
ماردوک تکنولوژیز بیش از یک دهه است که روی دستگاههای کشف پهپاد کار میکند.
لمبر گفت جنگ اوکراین هشدارهای زودهنگام این شرکت را تایید کرده است. او افزود: «در سال ۲۰۱۶ همه میگفتند پهپادها دستکم در آینده نزدیک مشکلساز نخواهند شد.»
شرکت استونیایی دیگری به نام «دفسکاینتل» حسگرهای اپتیک، رادار، صوتی و فرکانس رادیویی را در یک سامانه سیار و بسیار خودکار با نام «ایرشیلد» ادغام کرده است.
یانس تام، مدیرعامل و بنیانگذار دفسکاینتل سولوشنز، به یورونیوز نکست گفت: «این یک سامانه آماده بهرهبرداری برای مقابله با پهپادهاست.»
این سامانه به کاربران کمک میکند پهپادهای خصمانه را شناسایی و ردگیری کنند و سپس درباره شیوه مقابله با آنها تصمیم بگیرند. ابزارهای عملکننده آن از اخلالگرهای رادیویی تا پهپادهای رهگیر و در صورت نیاز لیزر را در بر میگیرد.
تام گفت: «حسگرهای کشف ایرشیلد پهپادها را شناسایی میکنند، سپس اپراتور انتخاب میکند به سراغ کدام پهپاد برود و بعد پهپاد رهگیر را پرتاب میکند. در نهایت پهپادهای دشمن منهدم میشوند و دیگر به عناصر زیرساختی ضربه نمیزنند یا به غیرنظامیان آسیب نمیرسانند.»
تام ایرشیلد را «یکی از معدود» سامانههای ضدپهپاد با سطح آمادگی فناوری ۹ (TRL 9) در اروپا دانست که همین حالا و در تعداد بالا قابل خریداری است. سطح ۹ بالاترین درجه در مقیاس آمادگی فناوری است.
او افزود: «طراحی سامانه باز است، بنابراین میتواند تکامل یابد. اگر تهدیدهای جدیدی ظاهر شود، بهسادگی میتوانیم افکتورهای جدید یا حسگرهای تازهای برای کشف بهتر اضافه کنیم.»
یکی از همین افکتورها «بلیز» است؛ پهپاد رهگیر شرکت لاتویایی «اوریجین رباتیکس». بنا بر گزارش صنعتی، آژانس تدارکات دفاعی فرانسه این پهپاد را در نمایشگاه یوروساتوری ۲۰۲۶ انتخاب کرده است.
رباتها به جای سربازان
خودروهای بیسرنشین میتوانند از سربازان در ماموریتهای خطرناک پشتیبانی کنند یا حتی جای آنها را بگیرند. شرکت میلرم رباتیکس خودروی زمینی بیسرنشین «تمیس» را معرفی کرد.
به گفته این شرکت، این فناوری امکان ایجاد «منطقه درگیری بدون نیروی انسانی» را فراهم میکند؛ جایی که خودروهای رباتیک نیروهای مهاجم را شناسایی و عقب میرانند و تلفات انسانی در میان مدافعان را به حداقل میرسانند.
این خودروها از راه دور کنترل میشوند و تا حدی خودران هستند. رائول ریک، مدیر توسعه قابلیت در میلرم رباتیکس، در کارخانه این شرکت در تالین به یورونیوز نکست گفت: «به جای اعزام نیروهای انسانی به میدان نبرد، میتوانیم این ماشینها را بفرستیم و جانها را نجات دهیم.»
این سکوی ماژولار قادر است مسلسل، سامانه ضدتانک یا انواع دیگر سلاحها را حمل کند و همچنین میتواند ماموریتهای شناسایی، پاکسازی مین، لجستیک و تخلیه مجروحان را انجام دهد.
ریک تاکید کرد این مفهوم دیگر صرفا نظری نیست. او گفت: «هیچ چیز دیگر تئوریک نیست؛ اوکراینیها همین حالا آنها را در میدان نبرد به کار میگیرند.»
ریک درباره ظرفیت تولید فعلی شرکت گفت این رقم عمومی نشده است. او توضیح داد: «در حال صحبت درباره صدها خودرو در اندازههای مختلف هستیم. میتوانیم تولید را در هر جا راهاندازی کنیم؛ راهاندازی خط تولید پیچیده نیست و میتوانیم خیلی سریع آن را افزایش دهیم.»
به گفته ریک جهتگیری آینده روشن است. او گفت: «جنگ فردا همین حالا در اوکراین جریان دارد.»