نتیجه انتخابات پارلمانی سوئد که روز یکشنبه برگزار شد از رقابت تنگاتنگ و فشرده بین دولت راستگرا و اپوزیسیون چپگرا حکایت دارد. نخستوزیر کنونی و رهبر اپوزیسیون هر دو اعلام کردهاند که آماده تشکیل دولت هستند.
این در حالی است که به نظر میرسد جریان راست افراطی در مقایسه با انتخابات دوره گذشته بخشی از حمایت خود را از دست داده است.
با شمارش بیش از ۹۰ درصد آرا، چهار حزب مخالف دولت به رهبری ماگدالنا آندرسون، رهبر حزب سوسیالدموکرات و نخستوزیر پیشین سوئد، در پارلمان سهکرسی بیشتر از ائتلاف راستگرای نخستوزیر اولف کریسترسون به دست آورده بودند. حزب راست افراطی «دموکراتهای سوئد» نیز بخشی از این ائتلاف راستگرا است.
ماگدالنا آندرسون، ۵۹ ساله که بین سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ نخستین نخستوزیر زن سوئد بود، در جمع هوادارانش گفت: «در حال حاضر ما پیشتاز هستیم. و اگر این نتیجه تایید شود، سوئد دولت جدیدی خواهد داشت.»
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
با این حال، حزب او که در بیشتر قرن بیستم بر این کشور اسکاندیناوی حکومت کرده و همچنان بزرگترین حزب سوئد محسوب میشود ظاهرا با کسب حدود ۲۸ درصد آرا ضعیفترین نتیجه خود در بیش از یک قرن گذشته ثبت کرده است.
در همین حال اولف کریسترسون، نخستوزیر کنونی که حزبش ۱۹.۹ درصد از آرای شمارششده را به دست آورده است، گفت اگر نتیجه نهایی همین باشد، تلاش ماگدالنا آندرسون برای تشکیل دولت با سه حزب دیگر جناح چپ را محترم خواهد شمرد.
اما او خاطرنشان کرد که این چهار حزب اختلافات حلنشدنی با یکدیگر دارند و بعید است بتوانند بر سر برنامهای مشترک برای دولت به توافق برسند.
اولف کریسترسون در جمع هوادارانش گفت: «بنابراین، حتی اگر نتیجه امشب نهایی شود، بررسی خواهم کرد که آیا در چارچوب این اکثریت پارلمانی غیرسوسیالیست، امکان پیدا کردن ترکیبی عملی برای تشکیل دولت وجود دارد یا نه.»
او تاکید کرد: «اینکه چه دولتی قرار است در سالهای آینده بر سوئد حکومت کند، همچنان یک پرسش نامعلوم است.»
راست افراطی جایگاه خود را از دست داد
در یک تحول غافلگیرکننده، حزب ضد مهاجرت دموکراتهای سوئد که در سال ۲۰۱۰ وارد پارلمان شد، برای نخستین بار با کاهش حمایت روبرو شد و ۱۷.۶ درصد آرا را به دست آورد. در حالی که این رقم در انتخابات سال ۲۰۲۲، ۲۰.۶ درصد بود.
جیمی آکِسون، رهبر حزب، در گردهمایی هواداران در شب انتخابات گفت: «هنوز نتیجه کامل انتخابات را در اختیار نداریم، اما روشن است که در مقایسه با نتیجه چهار سال پیش، چند واحد درصد از آرای خود را از دست دادهایم.»
از مطرود سیاسی تا جریان اصلی
با این حال، جیمی آکسون گفت اینکه دیگر هواداران این حزب از ابراز علنی حمایت خود نمیترسند، خود یک موفقیت محسوب میشود.
او گفت: «اکنون افراد بسیار بیشتری در سراسر کشور وجود دارند که دیگر برایشان دشوار نیست بگویند عضو دموکراتهای سوئد هستند.»
مشخص شدن نتیجه نهایی انتخابات ممکن است چند روز طول بکشد.
مقامهای انتخاباتی روز چهارشنبه شمارش آرایی را آغاز خواهند کرد که در شب انتخابات هنوز به مقصد نرسیده بودند.
در سوئد، تمام آرا همچنین بهطور خودکار توسط هیاتهای اداری شهرستانها بازشماری میشوند و این نهادها نتیجه نهایی را مشخص میکنند. این روند معمولا حدود یک هفته طول میکشد.
اولف کریسترسون طی چهار سال گذشته رهبری یک دولت ائتلافی اقلیت را بر عهده داشته که از حمایت دموکراتهای سوئد برخوردار بوده است. در این ساختار، این حزب راست افراطی در ازای حمایت خود در پارلمان، بر سیاستگذاری دولت تاثیرگذار بود.
اولف کریسترسون وعده داده بود اگر جناح راست پیروز شود، پستهای مهم کابینه را در اختیار دموکراتهای سوئد قرار دهد.
در طول مبارزات انتخاباتی، نظرسنجیها معمولا از برتری قابلتوجه اپوزیسیون چپگرا حکایت داشتند اما این فاصله در روزهای پایانی تقریبا از بین رفت.
بخش قابل توجهی از مبارزات انتخاباتی بر موضوعات بهداشت و درمان و کمک به خانوادههایی متمرکز بود که برای مقابله با افزایش هزینههای زندگی با مشکل مواجهاند.
ماگدالنا آندرسون وعده داده است مالیات بانکها و افراد دارای درآمد بالا را افزایش دهد، صفهای انتظار در نظام درمانی را کاهش دهد و برای بهبود نتایج رو به افول مدارس اقدام کند.
«عظمت سوئد را دوباره به آن برگردانیم»
اولف کریسترسون در مقابل میگوید که سیاست سختگیرانه دولت او در قبال جرایم سازمانیافته و مهاجرت در حال نشان دادن نتایج خود است و وعده داد که تمرکز خود را بر بهبود زندگی روزمره سوئدیها قرار دهد.
شمار تیراندازیهای مرگبار و بمبگذاریهای مرتبط با شبکههای جرایم سازمانیافته در سوئد طی سالهای اخیر بهشدت کاهش یافته و درخواستهای پناهندگی نیز به پایینترین سطح تاریخی خود رسیده است.
اولف کریسترسون پیش از انتخابات گفت: «ما میخواهیم از شرایط جدید و بسیار بهتر خود برای بهبود زندگی مردم عادی استفاده کنیم تا عظمت سوئد را دوباره به آن برگردانیم.» او به این ترتیب از شعار معروف دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا استفاده کرد.
جیمی آکسون، رهبر راست افراطی در دو دهه گذشته این حزب را که ریشههایی نئونازی دارد، به سمت جریان اصلی سیاست سوئد هدایت کرده است.
او روز شنبه در یک تجمع انتخاباتی و در میان پوسترهای آبی و زرد با شعار «سوئد را دوباره سوئد کنیم» گفت: «سوئد در حال تبدیل شدن به کشوری امنتر، بهتر و سوئدیتر است.»
با این حال لیندا اریکسون، مدیر یک فروشگاه ۴۸ ساله روز یکشنبه در یک حوزه رایگیری گفت امیدوار است دولت تغییر کند.
او گفت: «امیدوارم بسیاری از مردم متوجه شوند که باید مسیر خود را تغییر دهیم تا همه احساس کنند که بخشی از جامعه هستند.»