همزمان با آماده شدن هزاران نفر برای تماشای خورشیدگرفتگی ۱۲ اوت، کارشناسان سلامت چشم میدهند هشدار بینندگان برای جلوگیری از آسیب جدی احتمالی از عینک محافظ استاندارد استفاده کنند.
اروپا قرار است روز ۱۲ اوت شاهد رویدادی نادر در آسمان باشد؛ زمانی که ماه میان زمین و خورشید قرار میگیرد و سایه خود را بر بخشهایی از این قاره میاندازد.
آگهی
آگهی
خورشیدگرفتگی کامل در گرینلند، ایسلند، اسپانیا و بخش کوچکی از شمالشرقی پرتغال قابل مشاهده خواهد بود. سایر نقاط اروپا شاهد خورشیدگرفتگی جزئی خواهند بود.
در اسپانیا، گرفتگی از غرب به شرق کشور عبور میکند و سپس از فراز جزایر بالئار میگذرد. این نخستین خورشیدگرفتگی کامل قابل مشاهده از سرزمین اصلی اسپانیا از سال ۱۹۰۵ تاکنون است و همچنین اولین مورد از سه خورشیدگرفتگی کاملی است که بین سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ از این کشور دیده خواهد شد.
فیلیپ اسکوبه، دانشمند پلاسمای فضایی در آژانس فضایی اروپا_,_ به یورونیوز گفت این نوع خورشیدگرفتگی روی زمین نسبتا زیاد رخ میدهد، اما در مکانهای متفاوت. او توضیح داد که در یک محل مشخص فقط هر ۴۰۰ سال یک بار اتفاق میافتد. به گفته او اگر خورشیدگرفتگی از بالای روستا یا شهر شما عبور کند، تا ۴۰۰ سال دیگر تکرار نخواهد شد؛ بنابراین تقریبا رویدادی یکبار در طول زندگی است که انسان دوست دارد آن را ببیند.
با این حال تماشای ایمن خورشیدگرفتگی مستلزم استفاده از وسایل مناسب برای حفاظت از چشم است.
چه عینکی باید استفاده کرد؟
برای کسانی که قصد تماشای این رویداد را دارند، متخصصان سلامت چشم تاکید میکنند باید از عینکهای ویژهای استفاده شود که با استاندارد ایمنی بینالمللی ISO 12312-2 مطابقت دارد.
گابریله یانسِن، رئیس شورای اروپایی اپتومتری و اپتیک (ECOO)، به یورونیوز گفت مصرفکنندگان نباید فقط به شماره ISO چاپشده روی محصول اعتماد کنند.
یانسِن گفت شماره ISO که روی عینکها چاپ میشود بهتنهایی تضمین نمیکند که محصول بهدرستی آزمایش شده باشد.
یانسِن به بینندگان توصیه کرد عینکهای ویژه خورشیدگرفتگی را از فروشندگان معتبر تهیه کنند و پیش از استفاده آنها را از نظر وجود خراش، سوراخ یا هرگونه آسیب دیگر بررسی کنند.
عینکها باید پیش از نگاه کردن به سمت خورشید روی چشم قرار گیرند و تنها پس از برگرداندن نگاه از خورشید برداشته شوند.
یانسِن تاکید کرد که کودکان باید با دقت تحت نظارت قرار گیرند.
افرادی که عینک مناسب خورشیدگرفتگی در اختیار ندارند نباید مستقیما به خورشید نگاه کنند. آنها میتوانند این رویداد را از طریق پخش زنده، برای نمونه از سوی رصدخانه جنوبی اروپا (ESO)، دنبال کنند.
یانسِن گفت عینکهای آفتابی معمولی حتی اگر بسیار تیره به نظر برسند جایگزین ایمنی محسوب نمیشوند، چون حفاظت کافی در برابر تابش شدید نور مرئی، فرابنفش و فروسرخ خورشید فراهم نمیکنند.
وضع دوربینها، دوربینهای دوچشمی و تلسکوپها چیست؟
نگاه کردن به خورشید از پشت دوربین، دوربین دوچشمی یا تلسکوپ نیز میتواند خطرناک باشد، مگر این که این تجهیزات به فیلترهای ویژه خورشیدی مجهز شده باشند.
یانسِن توضیح داد که استفاده از عینک خورشیدگرفتگی هنگام نگاه کردن از طریق این ابزارها کافی نیست، زیرا نور متمرکز خورشید میتواند هم فیلتر و هم چشمها را آسیب بزند.
او افزود باید از روشهای قدیمی که گاه برای مشاهده خورشیدگرفتگی توصیه میشد، از جمله استفاده از سیدی یا نگاتیو عکس، نیز اجتناب کرد.
اسکوبه گفت این وسایل مقدار کافی از نور را مسدود نمیکنند و در نتیجه بخشی از نور عبور میکند که میتواند برای چشمها بسیار خطرناک باشد.
چرا حفاظت از چشمها مهم است؟
اگرچه مرحله کامل خورشیدگرفتگی تنها چند دقیقه طول میکشد، نگاه مستقیم به خورشید میتواند به شبکیه چشم آسیب دائمی وارد کند؛ لایه نازک و حساس به نور که بخش داخلی پشت چشم را میپوشاند.
نگاه مستقیم به خورشید میتواند باعث نوعی آسیب موسوم به «آسیب خورشیدی شبکیه» شود؛ آسیبی فوتوشیمیایی به بافت شبکیه. ناحیه ماکولا، بخشی از شبکیه که مسئول دید مرکزی دقیق و واضح است، بهویژه آسیبپذیر است.
یانسِن گفت شبکیه گیرنده درد ندارد، به این معنا که آسیب میتواند بدون احساس درد و بدون آن که فرد بلافاصله متوجه شود مشکلی وجود دارد رخ دهد. او افزود علائم معمولا چند ساعت بعد ظاهر میشود.
علائم آسیب خورشیدی شبکیه میتواند شامل تاری یا کاهش دید مرکزی، وجود لکه تیره، تار یا کور در مرکز میدان دید، دید تحریفشده که در آن خطوط صاف خمیده به نظر میرسند، تغییر در درک رنگها و افزایش حساسیت به نور باشد.
یانسِن تاکید کرد هر کسی که پس از نگاه کردن به خورشید دچار تاری، کاهش یا تحریف دید میشود باید از هرگونه مواجهه بیشتر خودداری کند و سریعا برای ارزیابی به اپتومتریست، چشمپزشک یا دیگر متخصصان مراقبت از چشم مراجعه کند.
او گفت افرادی که دچار آسیب خفیف شدهاند معمولا طی هفتهها یا ماههای بعد بهتدریج بهبود پیدا میکنند، اما بهبود کامل تضمینشده نیست.
به گفته او اگر سلولهای شبکیه به طور دائمی آسیب ببینند، لکه کور مرکزی، کاهش حدت بینایی یا دید تحریفشده میتواند پایدار بماند. او افزود در حال حاضر درمان اثباتشدهای که بتواند آسیب خورشیدی شبکیه را معکوس کند وجود ندارد.
یانسِن نتیجهگیری کرد که پیشگیری از طریق استفاده صحیح از وسایل حفاظت چشم کاملا ضروری است.