کمیسر کشاورزی و غذا هشدار داد برای جلوگیری از کمبود قریبالوقوع مواد غذایی در پی افزایش هزینه کود، اتحادیه باید تامین پایدار کود را تضمین کند و به کمک مالی کوتاهمدت بسنده نکند.
کریستوف هانسن، کمیسیونر اروپایی کشاورزی و غذا، در گفتوگو با یورونیوز هشدار داد که اگر برای تضمین تامین بلندمدت کود راهحلی پیدا نشود، اتحادیه اروپا با کمبود غذا روبهرو میشود.
اظهارنظرهای او در حالی مطرح میشود که ادامه درگیریها در خاورمیانه قیمت کود را به شدت بالا برده است. کمیسیون اروپا در واکنش و با این نگرانی که گرانی کود بازده محصولات را کم و تولید غذا را کاهش دهد، «برنامه اقدام برای کود» را معرفی کرده که در قالب کمکهای مالی از کشاورزان حمایت میکند.
اما به گفته هانسن، فراتر از این حمایتهای کوتاهمدت، اتحادیه اروپا باید ضعفهای ساختاری زنجیره تامین کود خود را برطرف کند.
کمیسیونر در برنامه گفتوگوی The Europe Conversation یورونیوز گفت: «ما هم باید کار خودمان را انجام دهیم و مشکلات را طوری حل کنیم که کود نه فقط در دسترس، بلکه مقرونبهصرفه باشد، چون در غیر این صورت در اتحادیه اروپا کمبود غذا رخ میدهد.»
هانسن گفت بسیاری از کشاورزان در سراسر اروپا به این فکر افتادهاند که اصلا محصول تولید نکنند، «چون این کار آنقدر گران شده که نمیتوانند هزینهها را به این آسانی به قیمت محصولاتشان منتقل کنند، چون با یکدیگر در رقابت هستند.»
برنامه کود در ماه مه ارائه شد و در حالی که قرار است هانسن رقم دقیق منابع مالی را روز جمعه اعلام کند، او به یورونیوز گفت: «بیش از ۵۰۰ میلیون یورو به مقامات بودجهای پیشنهاد خواهد شد تا بلافاصله به کشاورزان کمک شود.»
از این ۵۰۰ میلیون یورو، ۲۰۰ میلیون یورو از ذخیره بحران سیاست مشترک کشاورزی اتحادیه اروپا تامین میشود؛ نظام یارانهها و برنامههای کشاورزی اتحادیه. این رقم با ۳۰۰ میلیون یورو حمایت اضافه تقویت خواهد شد.
او افزود این «منبع مالیای است که کشورهای عضو میتوانند تا ۲۰۰ درصد آن را افزایش دهند» و در نتیجه ممکن است کل بودجه به یک و نیم میلیارد یورو برسد.
هانسن که پدر و برادرش کشاورز هستند تاکید کرد تنشهای ژئوپلیتیک اخیر بر بحرانی شدید در بازار کود افزوده که از سالها پیش در حال شکلگیری بوده و نیاز اروپا را به تقویت تابآوری بلندمدت بیشتر کرده است.
هانسن با اشاره به این که قیمت کود در فاصله ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ در پی بحران انرژی ناشی از تهاجم همهجانبه روسیه به اوکراین ۶۰ درصد افزایش یافته، گفت: «بحران کود خیلی پیش از بحران خاورمیانه آغاز شده بود.»
او افزود: «اکنون شاهد دو بحران پیاپی بودهایم و اگر چرخه تولید و تامین را باثباتتر و قابلاعتمادتر نکنیم، این وضعیت دوباره تکرار خواهد شد.»
راهحلهای بومی و شراکتهای قابلاعتماد
هانسن توضیح داد که کمبود فعلی کود و جهش قیمتها نتیجه وابستگی اروپا به واردات انرژی و تامینکنندگان خارجی کود است. تولید کود، بهویژه کودهای نیتروژنی، به طور عمده به گاز طبیعی متکی است.
او گفت: «اصلیترین عنصر در کودهای شیمیایی انرژی است و اروپا همچنان بهشدت به انرژی وارداتی از خارج اتحادیه اروپا وابسته است.»
در همین حال، بین ۴۰ تا ۴۵ درصد کودی که کشورهای عضو مصرف میکنند از کشورهای ثالث وارد میشود و این وابستگی کشاورزان را در برابر اختلالهای بازار جهانی و شوکهای ژئوپلیتیک آسیبپذیر میکند.
این اتکا به واردات پیامدهایی فراتر از بخش کشاورزی دارد.
او تاکید کرد: «غذا چیزی است که من و شما روزی دو تا سه بار به آن نیاز داریم. برای این که سرحال و سالم بمانیم به غذای مناسب نیاز داریم و این نباید در گرو واردات یا شریکانی ناپایدار باشد که در نهایت فقط اندکی ارزانتر از ما تولید میکنند.»
هانسن گفت برای تامین مطمئن کود و پایان دادن به وابستگی اتحادیه اروپا به کشورهای دیگر، باید تولید داخلی تقویت شود.
کمیسیون قصد دارد استفاده بیشتر از کودهای آلی، بهبود بازیافت مواد مغذی و ترویج روشهای کشاورزی دقیق را در پیش بگیرد تا وابستگی به مواد وارداتی کاهش یابد.
او گفت: «با افزایش بهرهوری و استفاده بهتر از مواد مغذی میتوان دستاوردهای زیادی به دست آورد.»
با این حال، اروپا به شراکتهای قابلاعتماد بینالمللی هم نیاز دارد، زیرا برخی از مواد اولیه مورد استفاده در تولید کود در داخل قاره در دسترس نیست.
او با اشاره به نشست روز دوشنبه با وزیران کشاورزی گروه هفت که بر جهش قیمت کود متمرکز بود، گفت: «این فقط مشکل اروپا نیست، یک مشکل جهانی است و به همین دلیل شراکتهای بینالمللی اهمیت بسیار بالایی دارند.»
او خاطرنشان کرد که این اقدامات ممکن است در ابتدا هزینههایی داشته باشد، اما استدلال کرد که در میانمدت و بلندمدت «این مسیر از وابستگی بیش از حد ارزانتر تمام میشود.»
آسیبپذیری اروپا
اظهارات او در حالی مطرح میشود که سیاستگذاران در سراسر اروپا در حال ارزیابی ابعاد گستردهتر وابستگی به واردات خارجی و آسیبپذیری مداوم این بلوک در برابر گرههای تدارکاتی جهانی و شوکهای قیمتی هستند؛ آسیبپذیریای که پیامدهای درگیری ایران آن را آشکار کرده است.
کمیسیونر گفت: «این وابستگیها را در بسیاری بخشهای دیگر هم میبینیم؛ از نیمهرساناها گرفته تا محصولات پزشکی و غیره. این وضعیت ما را آسیبپذیر میکند و باید واقعا با آن مقابله کنیم تا امکان باجگیری از ما از بین برود.»
او افزود: «این چیزی است که همین حالا درباره غذا رخ میدهد. دیپلماسی غذا، دیپلماسی یا حتی جنگ کود در جریان است؛ هر چه میخواهید اسمش را بگذارید، اما این اتفاق هماکنون در حال وقوع است و ما باید واکنش خود را تقویت کنیم.»