کمیته بینالمللی المپیک پنجشنبه پس از تصویب سیاست جدید اعلام کرد: از بازیهای ۲۰۲۸ لسآنجلس، زنان ترنس و برخی زنان با بیماریهای نادر دیگر اجازه حضور در دسته زنان را نخواهند داشت.
کمیته بینالمللی المپیک (IOC) گام برداشته است تا حضور زنان ترنسجندر در رشتههای زنان را ممنوع کند؛ تصمیمی که از دوره بعدی بازیهای المپیک تابستانی، که قرار است ژوییه ۲۰۲۸ در لسآنجلس آمریکا برگزار شود، اجرا میشود.
این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که مدیران کمیته بینالمللی المپیک روز پنجشنبه یک سیاستنامه تازه را تصویب کردند (منبع به زبان انگلیسی)؛ این سند با عنوان «حفاظت از رده زنان در ورزش المپیک» در پی درخواستها برای اصلاحات پس از بازیهای تابستانی پاریس ۲۰۲۴ و نیز بازیهای زمستانی اخیر میلان-کوریتینا که تنها چند هفته پیش برگزار شد، تهیه شده است.
با این حال این درخواستها بیشتر جنبه گمانهزنی داشت، چرا که بسیاری از کاربران در شبکههای اجتماعی شماری از ورزشکاران زن، بهویژه ایمان خلیفی بوکسور الجزایری، را به سوءاستفاده از مقررات برای کسب برتری متهم میکردند.
کمیته بینالمللی المپیک اعلام کرد: «از این پس امکان شرکت در هر رویداد رده زنان در بازیهای المپیک یا دیگر رویدادهای این کمیته، از جمله رشتههای انفرادی و تیمی، فقط به زنان زیستی محدود میشود.» طبق این سیاست، قرار است صلاحیت هر ورزشکار تنها یک بار در طول دوران حرفهای او با آزمایش اجباری ژنتیک تعیین شود.
سیاست جدید شامل زنان با شرایط پزشکی خاص هم میشود
هنوز روشن نیست چه تعداد، اگر اصلا، زن ترنسجندر در سطح المپیک رقابت میکنند. در بازیهای تابستانی پاریس ۲۰۲۴ هیچ زنی که از جنسیت مرد به زن گذار کرده باشد حضور نداشت، هرچند لورل هابارد وزنهبردار در المپیک توکیو ۲۰۲۱ شرکت کرد اما مدالی نگرفت.
کمیته بینالمللی المپیک اعلام کرد سیاست جدید احراز صلاحیت که از بازیهای المپیک لسآنجلس در ژوییه ۲۰۲۸ اجرا میشود «عدالت، ایمنی و سلامت رقابت در رده زنان را حفظ میکند».
کمیته بینالمللی المپیک که در منشور المپیک خود تاکید کرده دسترسی به ورزش یک حق بشری است، افزود: «این سیاست عطف به ماسبق نمیشود و شامل برنامههای ورزشی پایه یا تفریحی نخواهد بود».
کمیته بینالمللی المپیک پس از نشست هیات اجرایی، سند سیاستی ۱۰ صفحهای منتشر کرد که محدودیتهایی را نیز برای ورزشکاران زنی مانند کاستر سمنیا، دونده دو مدال طلا در المپیک که دچار وضعیت پزشکی موسوم به تفاوت در تکامل جنسی یا DSD هستند، در نظر میگیرد.
کریستی کاونتری، رییس کمیته بینالمللی المپیک، در یک نشست خبری آنلاین برای توضیح این سیاست گفت: «میدانیم این موضوع حساس است».
تصمیم بر پایه «پژوهشهای زیستی» گرفته شده است
کاونتری و کمیته بینالمللی المپیک به جای ادامه رویه کنونی که در آن فقط به فدراسیونهای ورزشی توصیه میکردند و هر کدام مقررات خود را مینوشتند، خواهان یک سیاست روشن و واحد بودند.
کاونتری که خود دو بار قهرمان المپیک در شنا شده، در بیانیهای گفت: «در بازیهای المپیک حتی کوچکترین اختلافها میتواند مرز میان پیروزی و شکست باشد».
او افزود: «بنابراین کاملا روشن است که رقابت دادن مردان زیستی در رده زنان عادلانه نیست».
در این سند، نتایج پژوهشهایی تشریح شده که بر اساس آنها متولد شدن با جنسیت مرد مزیتهای فیزیکیای ایجاد میکند که به باور گروهی از کارشناسان، پایدار میماند.
این سند میگوید: «مردان سه اوج مهم ترشح تستوسترون را تجربه میکنند: در دوره جنینی، در دوره موسوم به بلوغ کوچک در نوزادی و از آغاز بلوغ در نوجوانی تا بزرگسالی».
در ادامه سند افزوده شده است که این روند به مردان «مزیتهای عملکردی فردی مبتنی بر جنسیت» در ورزشها و رقابتهایی میدهد که بر قدرت، توان و/یا استقامت تکیه دارند.
ترامپ از تصمیم کمیته المپیک استقبال کرد
دونالد ترامپ رییسجمهور آمریکا که از حامیان سرسخت این سیاست است، در پیامی در شبکه اجتماعی خود «تروث سوشال» از تصمیم کمیته بینالمللی المپیک تمجید کرد.
ترامپ نوشت: «به کمیته بینالمللی المپیک بابت تصمیمش برای ممنوع کردن حضور مردان در ورزش زنان تبریک میگویم. این اتفاق فقط به خاطر دستور اجرایی قدرتمند من در دفاع از زنان و دختران رخ داده است».
ترامپ در فوریه سال گذشته و اندکی پس از آغاز دومین دوره ریاستجمهوریاش، دستور اجرایی را امضا کرد که بر اساس آن حضور ورزشکاران ترنسجندر در رشتههای ورزشی زنان در داخل آمریکا ممنوع شد.
رییسجمهور آمریکا پیشتر «چپ ووک» را متهم کرده بود که برای پیشبرد ایدئولوژی خود «زیستشناسی پایه» را نادیده میگیرد و گفته بود باید از زنان در برابر مردانی که تلاش میکنند تقلب کنند، حفاظت شود.
او همچنین گفته بود به کریستی نوم، وزیر وقت امنیت داخلی، دستور داده است «هر گونه درخواست ویزا از سوی مردانی را که میکوشند با معرفی خود به عنوان ورزشکار زن به طور متقلبانه وارد آمریکا شوند، رد کند».
امکان اعتراض حقوقی؟
این سیاست کمیته بینالمللی المپیک میتواند و به احتمال زیاد هم قرار است در دادگاه داوری ورزش در شهر لوزان سوئیس، مقر این نهاد، به چالش کشیده شود؛ احتمالا از سوی یک ورزشکار به صورت فردی.
دوتی چاند دونده هندی و کاستر سمنیا از آفریقای جنوبی در گذشته نسخههای قبلی مقررات احراز صلاحیت در رشته خود را در همین دادگاه به چالش کشیده بودند.
هرگونه فرجامخواهی احتمالی، مبانی علمی پژوهشهای کمیته بینالمللی المپیک را که روز پنجشنبه منتشر نشد، زیر ذرهبین قرار خواهد داد. رسیدگی به چنین پروندهای میتواند بخش زیادی از حدود ۲۸ ماه باقیمانده تا آغاز بازیهای المپیک لسآنجلس را به خود اختصاص دهد.