در انتخابات ریاستجمهوری پرتغال که روز یکشنبه ۱۸ ژانویه (۲۸ دی) برگزار شد، یک رهبر پوپولیست در آستانه رقم زدن موفقیتی دیگر برای احزاب راست افراطی در حال ظهور اروپا قرار گرفته است.
نتایج اولیه نظرسنجیهای پای صندوق نشان میدهد آندره ونتورا، رهبر حزب پوپولیست «چگا»، با کسب احتمالی ۲۰ تا ۲۴ درصد آرا در جایگاه دوم دیده میشود.
او پشت سر نامزد چپ میانه، آنتونیو خوزه سگورو (با پیشبینی ۳۰ تا ۳۵ درصد آرا) قرار گرفته و رقابت تنگاتنگ و شانهبهشانهای با کوتریم د فیگیردو، نامزد مورد حمایت «ابتکار لیبرال» (با ۱۷ تا ۲۱ درصد) دارد.
دو نامزدی که بیشترین آرا را در این یکشنبه کسب کنند، در دور دوم انتخابات که برای ۸ فوریه (۱۹ بهمن ۱۴۰۴) برنامهریزی شده است، با هم رقابت خواهند کرد.
بیش از ۱۱ میلیون رایدهنده ثبتنام شده و واجد شرایط رای دادن هستند و انتظار میرود اکثر نتایج تا پایان امروز مشخص شود.
برنده این انتخابات جایگزین مارسلو ربلو دی سوزا خواهد شد که محدودیت دو دوره پنجساله ریاستجمهوری خود را به پایان رسانده است.
یکی از اهداف اصلی حملات ونتورا، موضوعی است که او آن را «مهاجرت بیش از حد» مینامد، چرا که کارگران خارجی در سالهای اخیر در پرتغال بیشتر به چشم میآیند. این چهره پوپولیست که به راست افراطی اروپا نزدیک است، میگوید: «پرتغال مال ماست.»
در طول مبارزات انتخاباتی، ونتورا بیلبوردهایی را در سراسر کشور نصب کرد که روی آنها عباراتی مثل «اینجا بنگلادش نیست» و «مهاجران نباید بتوانند با پول رفاهی زندگی کنند» نوشته شده بود. چند ماه بعد، یک دادگاه اداری با این استدلال که این پیامها تبعیضآمیز هستند، او را مجبور به حذف این بیلبوردها کرد.
ابراز چنین احساسات آشکارِ ضد مهاجرتی در ملاء عام، تا همین چند سال پیش در پرتغال غیرقابل تصور بود. با این حال، کشور برای مقابله با چالشهای متعدد خود، بهویژه کمبود نیروی کار، به مهاجران نیاز دارد.
از سوی دیگر، به نظر میرسد چالش قدرتمندی که از سوی دریادار بازنشسته، هنریکه گوویا ای ملو انتظار میرفت، با کسب ۱۱ تا ۱۴ درصد آرا محقق نشده است. او به صورت مستقل نامزد شده بود و پیشتر به دلیل نظارت بر روند سریع واکسیناسیون کووید-۱۹ در دوران همهگیری، مورد تحسین افکار عمومی قرار گرفته بود.
چالشهای رئیسجمهور بعدی در ماه مه ۲۰۲۵، پرتغال سومین انتخابات سراسری خود را در عرض سه سال برگزار کرد که بدترین دوره بیثباتی سیاسی در دهههای اخیر بود. ایجاد ثبات در کشور یکی از چالشهای اصلی رئیسجمهور بعدی خواهد بود.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
ونتورا، رهبر پوپولیست، تلاش کرد مهاجرت را به مسئله اصلی کمپین تبدیل کند، اما به نظر میرسد رایدهندگان بیشتر نگران بحران مسکن، آینده جوانان و هزینه بالای زندگی هستند.
چه چیزی در خطر است؟ در پرتغال، رئیسجمهور عمدتاً یک چهره نمادین است و قدرت اجرایی ندارد. در بیشتر مواقع، رئیس دولت سعی میکند فراتر از درگیریهای سیاسی بماند، میان درگیریها میانجیگری کند و تنشها را کاهش دهد.
با این حال، رئیسجمهور صدایی تأثیرگذار دارد و از ابزارهای قدرتمندی برخوردار است؛ او میتواند قوانین مصوب پارلمان را وتو کند (هرچند این وتو قابل لغو است). همچنین رئیس دولت اختیاری دارد که در ادبیات سیاسی پرتغال به آن «بمب اتم» میگویند: قدرت انحلال پارلمان و فراخوان برای برگزاری انتخابات زودهنگام.