طرح روادید در بدو ورود که از ۲۰۲۴ اجرا شده ۱۲ جزیره یونان در دریای اژه را پوشش میدهد. در ۲۰۲۵ نزدیک به ۱.۵ میلیون ترک به یونان سفر کردند که نسبت به ۱.۲ میلیون نفر در سال قبل افزایش داشته است.
طرح ویزای بدو ورود برای شهروندان ترکیه جهت سفر به ۱۲ جزیره یونانی، دسترسی به این گوشه اتحادیه اروپا را که پیشتر بدون ویزای دشوارِ شینگن عملا غیرممکن بود، به شکل چشمگیری ساده کرده است.
این طرح که از آوریل ۲۰۲۴ اجرا شد و در ترکیه با نام «ویزای در» (کاپی ویزهسی) شناخته میشود، در ابتدا ۱۰ جزیره یونانی را در بر میگرفت اما سال گذشته تمدید و به ۱۲ جزیره گسترش یافت.
فهرست این جزایر در دریای اژه که همگی در نزدیکی سواحل ترکیه قرار دارند شامل خیوس، کلیمنوس، کاستلوریزو، کوس، لروس، لسبوس، لیمنوس، پاتموس، رودس، ساموس، ساموتراکی و سیمی است.
بر اساس این طرح شهروندان ترکیه میتوانند بدون گرفتن ویزای کامل شینگن از پیش تا هفت روز در جزایر مشمول اقامت کنند اما این ویزا قابل تمدید نیست و اجازه سفر ادامهدار به سرزمین اصلی یونان یا دیگر کشورهای حوزه شینگن را نمیدهد.
امیرهان گورسس، دانشجوی ۲۱ ساله اهل مانیسا، به خبرگزاری فرانسه گفت: «گرفتن ویزای شینگن برای ترکها هر روز سختتر میشود اما این سیستم جدید سفر به جزایر یونان را برای ما آسان و سریع کرده است.»
طبق آمار بانک یونان، نزدیک به یکونیم میلیون شهروند ترکیه در سال ۲۰۲۵ به این کشور سفر کردند؛ رقمی که از ۱٫۲ میلیون نفر در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته است. آژانسهای مسافرتی ترکیه میگویند بیشتر این گردشگران با استفاده از ویزای فوری به دیدن جزایر رفتهاند.
برای بسیاری از ترکها این طرح در دورهای که تورم سرسامآور هزینه تعطیلات داخلی را بالا برده، گزینهای مقرونبهصرفه فراهم کرده است.
کیریاکوس میتسوتاکیس، نخستوزیر یونان، در سفر خود به آنکارا در ماه فوریه این طرح را «بهویژه موفق» توصیف کرد.
میتسوتاکیس گفت: «تنها در سال گذشته صدها هزار دوست ترک به جزایر یونانی سفر کردهاند و مردم ما را به یکدیگر نزدیکتر کردهاند» و افزود که دو کشور خواستار تمدید این برنامه هستند.
«جای مناسبی برای شروع»
برای ایکرا التومسک و بسیاری دیگر از گردشگران ترک این طرح فرصتی فراهم کرده تا به برخی از محبوبترین مقاصد جزیرهای یونان سفر کنند.
این دانشجوی ۲۱ ساله دانشگاه هنگام کشیدن چمدانش در کنار مادرش، در حالی که منتظر کشتی از جزیره یونانی ساموس بودند، گفت: «به نظر من ساموس جای کاملا مناسبی برای شروع بود.»
آنها پس از تعطیلاتی آفتابی که نخستین سفر خارجی التومسک بود، راهی کوشآداسی در ساحل اژه ترکیه بودند.
ساموس با آبهای فیروزهای، خلیجهای آرام، روستاهای سنتی و رستورانهای کنار آب که درست روبهروی ساحل ترکیه واقع شده، ترکیبی از سواحل و زیبایی طبیعی را با میراث فرهنگی غنی ارائه میکند؛ از جمله محوطههای باستانی مرتبط با فیثاغورس، یکی از مشهورترین چهرههای جهان باستان یونان.
قایقهای توریستی با پرچم ترکیه در امتداد ساحل بهطور مداوم در رفتوآمد هستند و در طول روز پهلو میگیرند و حرکت میکنند و نشان میدهند جریان گردشگران ترک به این جزیره یونانی پیوسته و پایدار است.
نوین چاغلیگونه، ۵۱ ساله، گفت: «غذا اینجا بسیار خوشمزه است. پسری ۱۷ ساله دارم که مدام میپرسد مامان، کی به یونان میرویم که غذا بخوریم؟»
جمعیتهایی که به ساموس میرسند بازتابی از تنوع جامعه ترکیهاند؛ کشوری که عضو اتحادیه اروپا نیست اما همچنان امید پیوستن به آن را دارد.
در میان مسافران، جوانانی هستند که برای نخستین بار جزیره را کشف میکنند و نیز خانوادههایی شامل زنانی با روسری که همراه با همسران و کودکانشان در کالسکه کودک به اینجا آمدهاند.
بسیاری از رستورانها در ورودی خود منوهای ترکی قرار دادهاند.
تاثیر «چشمگیر» بر اقتصاد
اجرای ویزای بدو ورود در شرایطی صورت گرفته که تقاضای سفر شهروندان ترکیه به اتحادیه اروپا از ظرفیت بسیاری از کنسولگریها برای رسیدگی به درخواستهای ویزای شینگن پیشی گرفته و متقاضیان را با انتظار طولانی، هزینههای روبهافزایش و عدم قطعیت درباره تایید روبهرو کرده است.
میکائیل اسابالیاوغلو، راهنمای تور و شهروند یونان که اصالتا اهل استانبول است، میگوید گردشگران ترک به بخش هرچه مهمتری از اقتصاد گردشگری جزیره تبدیل شدهاند.
او گفت: «ما بهویژه از ازمیر و دیگر بخشهای ساحل اژه ترکیه میهمانان ترک زیادی داریم.»
او افزود: «این برنامه میتواند بهتر هم شود چون گاهی مسافران باید مدت طولانی در ورودی منتظر بمانند و روند ورود برایشان دشوار است.»
یانیس کاگیاس، صاحب کسبوکاری در ساموس، میگوید حضور گردشگران ترک «تفاوت بزرگی» در اقتصاد جزیره ایجاد کرده است.
او گفت: «دوستان ترک ما که اینجا میآیند حمایت بزرگی هستند. بدون گردشگران ترک فکر میکنم وضعیت کسبوکارها در جزیره بسیار دشوارتر میشد.»
سلیم زوبری، مشاور ۳۸ ساله اهل مرسین، میگوید این برنامه برای نزدیکتر کردن مردم دو کشور همسایه نیز اهمیت دارد.
او گفت: «مردم میتوانند فرهنگ یکدیگر را تجربه کنند. تاریخ در خود تنشهایی داشته اما نباید این بارها را برای همیشه با خود حمل کنیم، باید از زندگی لذت ببریم.»