جامعهای چندفرهنگی از خانهبهدوشان دیجیتال به لطف فضاهای کار اشتراکی، رستورانهای لوکس و سبک زندگی پرتحرک جذب بانسکو شده اند.
تغییرات اقلیمی شاید ارزش پیستهای اصلی اسکی بانسکو را تهدید کند اما این اقامتگاه بلغاری راه حلی چهارفصل برای تقویت اقتصاد خود پیدا کرده که یک جامعه جهانوطنی از خانهبهدوشهای دیجیتال را به اینجا میکشاند.
در سالهای اخیر سه مرکز با صدها فضای کار اشتراکی برای کارکنان آنلاین در این شهر راه افتاده که از اینترنت پرسرعت و زیرساختهای بهبودیافته بهره میبرند.
اسکار ترین، دانمارکی ۲۵ ساله که از ۲۰۲۱ حدود شش ماه از سال را در بانسکو به شکل دورکار کار میکند، میگوید: خوانده بودم که اینجا بهترین جا برای شروع زندگی به عنوان یک خانهبهدوش دیجیتال است. او اضافه میکند: به اینجا آمدم تا یاد بگیرم چطور این سبک زندگی را پیش ببرم و با آدمهای همفکر آشنا شوم. مردم از سراسر دنیا و با انواع و اقسام حرفهها اینجا هستند.
ترین که در بریتانیا بزرگ شده و برای یک شرکت بیمه در آنجا کار میکند، اینجا حدود ۱۵ درصد مالیات میپردازد که سهم بیمههای اجتماعی را هم در بر میگیرد. او میگوید اگر هنوز در بریتانیا بود، این نرخ بدون در نظر گرفتن حق بیمههای اجتماعی به ۴۵ درصد میرسید.
با این حال، چیزی که بیش از همه برای او جذاب است سبک زندگی است.
در زمستان، تا حدی به لطف اختلاف یک ساعته زمان با لندن، روزش را با دو ساعت اسکی روی ۷۵ کیلومتر پیست بانسکو که سابقه برگزاری مسابقات جام جهانی را دارد آغاز میکند و بعد برف را از لباسش میتکاند و سر کار میرود.
در تابستان هم از برنامه پررویداد فرهنگی شهر لذت میبرد؛ از جمله رویدادهایی که مخصوص افرادی مثل او طراحی شده، مثل جشنواره یکهفتهای نومد فست که با فعالیتهای جمعی و برنامههای شبکهسازی «سبک زندگی دورکار» را جشن میگیرد.
اثر اقتصادی «قابل توجه»
بانسکو در میان قلههای کارستی رشتهکوه پیرین قرار گرفته است. کافی است سرتان را از پشت صفحه رایانه بالا بیاورید تا قله ویهرن را ببینید که با نزدیک به ۳۰۰۰ متر (۱۰ هزار فوت) ارتفاع بر فراز شهر سایه انداخته است.
این شهر ۱۰ هزار نفری با چشمههای آب گرم احاطه شده و تنها دو ساعت با خودرو تا پایتخت، صوفیه فاصله دارد و دو ساعت و نیم هم تا ساحل یونان.
همزمان با فضاهای کار اشتراکی نسبتا تازه، رستورانها و کافههای لوکس هم در میان خانههای سنگی و کوچههای سنگفرش این اقامتگاه قد علم کردهاند. یک مسیر دوچرخهسواری هم در دست ساخت است.
استویچو باننسکی، شهردار بانسکو، میگوید نمیتواند رقم دقیقی از شمار خارجیهایی که به این شهر نقل مکان کردهاند بدهد اما تاثیر اقتصادی آنها «قابل توجه» بوده، بهویژه با توجه به این که تغییرات اقلیمی هر چه بیشتر ورزشهای زمستانی را تضعیف میکند.
به گزارش فوریه اندیشکده مستقر در صوفیه «موسسه اقتصاد بازار»، گردشگری به اقتصاد محلی کمک کرد پس از تعطیلیهای دوران همهگیری کووید بهسرعت احیا شود. در این گزارش آمده است ورود خارجیها به هموار شدن نوسانهای فصلی درآمد کمک کرده است.
باننسکی که در اصل امدادگر کوهستان است، میگوید: شاید مهمترین چیز، تغییری باشد که آنها به همراه میآورند. این که آدمهایی از سراسر جهان اینجا زندگی میکنند و ما میتوانیم درباره جهان ایدهها، نظرها و دیدگاههای مختلف را با هم رد و بدل کنیم، فوقالعاده مهم است.
«شهر چهرهای بینالمللی پیدا کرده است»
بسیاری از کسانی که ابتدا در قالب سفر به بانسکو آمدند، همانجا ماندگار شدهاند. امروز صدها خانواده از سراسر جهان در این شهر زندگی میکنند.
یک زوج فرانسوی، آن دوپال ۴۷ ساله و کریستیان رودنیتسکی ۵۳ ساله، هر دو طراح گرافیک سابق، از وقتی اوایل ۲۰۲۲ به بانسکو نقل مکان کردند یک نانوایی کوچک راه انداختهاند.
دوپال میگوید: بانسکو نسبت به وقتی که ما برای اولین بار رسیدیم تغییر کرده است؛ آن موقع چراغهای پرزرق و برق مثل باشگاههای جنسی، موسیقی تکنو و دلالهایی که برای رستورانها مشتری جمع میکردند فضای شهر را پر کرده بود.
رودنیتسکی اکنون از روحیه جمعی شهر استقبال میکند و میگوید: فوقالعاده است که مادربزرگ همسایه سر میزند و برایم گوجه یا سبزی میآورد و بعد در نانوایی با یک خانواده اندونزیایی روبهرو میشوم.
روی دیگر سکه افزایش هزینههای زندگی است که قیمت مسکن را هم بالا برده است.
دوپال میگوید: روند اعیاننشین شدن جریان دارد که متاسفانه بهگمانم به آدمهایی مثل ما هم مربوط میشود و البته به بسیاری از بلغارهایی که از شهرهای بزرگ کوچ میکنند.
با این حال، بعضی از اهالی از بهبود زیرساختها و فضای پرجنبوجوش شهر خوشحالند.
نیکولا کالیسترین، اسکیباز کوهستان ۲۹ ساله که در بانسکو به دنیا آمده و همانجا زندگی میکند، میگوید: شهر عوض شده و چهرهای بینالمللی پیدا کرده است. جوانها از این وضعیت سود میبرند.
چطور در بلغارستان خانهبهدوش دیجیتال شویم
جدای از این که بلغارستان پایگاهی مناسب برای سفر در سراسر اروپاست، این کشور شرایط خوبی هم برای میزبانی از جماعت لپتاپبهدست دارد. طرح خانهبهدوش دیجیتال بلغارستان که دسامبر ۲۰۲۵ معرفی شد برای شهروندان غیر عضو اتحادیه اروپا، غیر عضو منطقه اقتصادی اروپا و غیر سوئیسی باز است که میخواهند در حالی که برای کارفرمایان یا مشتریان خارج از بلغارستان بهصورت دورکار کار میکنند در این کشور زندگی کنند.
متقاضیان باید در یکی از سه دسته قرار بگیرند: کارمندان دورکار شرکتهایی که خارج از اتحادیه اروپا، منطقه اقتصادی اروپا و سوئیس ثبت شدهاند؛ صاحبان کسبوکار یا سهامدارانی که حداقل ۲۵ درصد سهام یک شرکت ثبتشده در خارج را در اختیار دارند؛ یا فریلنسرها و متخصصان مستقلی که دستکم یک سال پیش از ارائه درخواست به مشتریان غیر بلغاری خدمات دادهاند.
متقاضیان همچنین باید توان مالی کافی خود را ثابت کنند. سقف حداقلی درآمد در سطح ۵۰ برابر حداقل دستمزد ماهانه بلغارستان تعیین شده است. با توجه به این که حداقل دستمزد کنونی ۶۲۰ یورو در ماه است، این یعنی درآمد سالانه مورد نیاز حدود ۳۱ هزار یورو خواهد بود. علاوه بر رسیدن به این سطح درآمد، متقاضیان باید نشان دهند که این درآمد از منابع خارج از بلغارستان تامین میشود.
چگونه برای طرح خانهبهدوش دیجیتال بلغارستان درخواست بدهیم
فرایند درخواست دو مرحله دارد. ابتدا متقاضیان باید از سفارت یا کنسولگری بلغارستان در کشور محل اقامت خود ویزای بلندمدت نوع دی بگیرند. بررسی این درخواست معمولا بین چهار تا هشت هفته طول میکشد. این ویزا اجازه ورود به بلغارستان با هدف درخواست اقامت بلندمدت را میدهد.
پس از ورود به بلغارستان، متقاضیان باید معمولا ظرف ۱۴ روز از تاریخ ورود، برای مجوز اقامت به عنوان خانهبهدوش دیجیتال نزد اداره محلی مهاجرت درخواست بدهند. مدارک مورد نیاز معمولا شامل این موارد است: مدرک محل اقامت در بلغارستان (قرارداد اجاره، رزرو هتل یا سند مالکیت)، مدارک دال بر داشتن درآمد در سطح حداقلی لازم، بیمه درمانی معتبر که بلغارستان را پوشش دهد، گواهی سوءپیشینه از کشور محل اقامت متقاضی و ترجمه رسمی اسناد خارجی به زبان بلغاری همراه با مهر آپوستیل در صورت لزوم.
این مجوز اقامت معمولا برای یک سال صادر میشود و در صورت ادامه داشتن شرایط لازم، امکان تمدید آن وجود دارد.