پرتاب MTG-I2 از گویان فرانسه، نخستین سهگانه ماهوارههای نسل سوم متئوست را کامل میکند و با دادهها و تصاویر پرکیفیت هر ۲٫۵ دقیقه، پیشبینی هوا و هشدار زودهنگام مخاطرات شدید را متحول میکند.
آژانس فضایی اروپا (ESA) به یک دستاورد تاریخی در حوزه رصد زمین و علم هواشناسی دست یافته است؛ آن هم در میانه بحران ناشی از تغییرات اقلیمی و بلایای جوی. ماهواره MTG-I2 (Meteosat نسل سوم، مدل Imager-2) با موفقیت بر فراز موشک آریان ۶ از بندر فضایی اروپا در کورو، در گویان فرانسه، به فضا پرتاب شد.
آگهی
آگهی
با این ماموریت، آژانس فضایی اروپا نخستین سهگانه صورتفلکی «متیوسات نسل سوم» (MTG) را کامل میکند. MTG-I2 که در ۲۷ اوت با موفقیت پرتاب شد، دومین ماهواره تصویربردار این ناوگان است و به نخستین Imager (پرتابشده در ۲۰۲۲) و Sounder (پرتابشده در ۲۰۲۵) میپیوندد. پس از پایان مرحله راهاندازی، این صورتفلکی با حداکثر ظرفیت عملیاتی آغاز به کار خواهد کرد.
انقلاب در پیشبینی پدیدههای شدید جوی
پس از قرار گرفتن در مدار ژئوساکن در ارتفاع ۳۶ هزار کیلومتری، MTG-I2 موقعیتی ثابت را حفظ میکند که به آن امکان میدهد مانند «چشم تیزبین» بر سطح زمین نظارت کند. ابزار اصلی آن، سامانه Flexible Combined Imager، یک سرویس اسکن سریع بر فراز اروپا راهاندازی میکند و هر ۲٫۵ دقیقه. مشاهدات با وضوح بالا ارائه میدهد.
این نرخ بسیار بالای بهروزرسانی، یک تغییر بنیادین در پیشبینی آنی وضعیت هوا به شمار میرود؛ عاملی که نه تنها پیشبینی وضع هوا را بهبود میدهد، بلکه برای پایش بلایایی مانند سیل و آتشسوزی جنگلها نیز اهمیت حیاتی دارد. این فناوری امکان ردیابی جبهههای جوی در زمان واقعی، پیشبینی شکلگیری طوفانهای شدید یا DANA را فراهم میکند و پایش آتشسوزی و آلودگی هوا را در سراسر اروپا، با تمرکز ویژه بر مدیترانه و شمال آفریقا، ارتقا میدهد.
افزون بر این، ماهواره به سامانه Lightning Imager مجهز است؛ حسگری که قادر است تخلیههای الکتریکیِ تکتک صاعقهها را شناسایی و نقشهبرداری کند؛ هم در روز و هم در شب. یکپارچهسازی این ماهوارهها امکان ایجاد «مکعب هواشناسی»، یک نمایش سهبعدی از صاعقهها، بادها، پویایی ابرها و گازهای گلخانهای را فراهم میکند.
دستاورد موشک آریان ۶ و گامهای بعدی عملیاتی
این رویداد نهمین ماموریت موشک آریان ۶ را رقم زد (منبع به زبان اسپانیایی) و نخستین پروازی بود که در آن پرتابگر سنگین اروپا یک ماهواره را به مدار انتقالی ژئوساکن (GTO) منتقل کرد. برای دستیابی به دورترین فاصلهای که این موشک تاکنون پیموده است، از پیکربندی مجهز به دو بوستر سوخت جامد P120C استفاده شد.
پس از جدایی ماهواره، ارتباط موفقی با فضاپیما برقرار شد. تیمهای زمینی اکنون در حال هماهنگی برای گسترش پنلهای خورشیدی و روشنسازی تدریجی سامانه پیشران هستند تا حضیض مدار را افزایش دهند و مسیر آن را به سوی مدار نهایی ژئوساکن تنظیم کنند. پس از آنکه ماهواره دوباره رو به زمین قرار گیرد، مرحله عملیات اولیه (LEOP) پایان مییابد و نوبت به کالیبراسیون علمی میرسد.
همکاری صنعتی اروپا و آینده برنامه
توسعه خانواده MTG به رهبری آژانس فضایی اروپا و با مشارکت یک کنسرسیوم صنعتی اروپایی به سرپرستی Thales Alenia Space و با حمایت OHB System و Leonardo انجام شده است. پس از پایان مرحله کالیبراسیون، بهرهبرداری از ماهوارهها و انتشار دادهها برای جامعه علمی بینالمللی بر عهده Eumetsat خواهد بود.
این ناوگان استمرار مشاهداتی را تضمین میکند که با مجموعه «متیوسات نسل دوم» آغاز شد؛ مجموعهای که بین سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۵ عملیاتی بود. از سال ۲۰۳۳، پرتاب پلکانی خانواده دوم ماهوارههای MTG پیشبینی شده است؛ خانوادهای که تداوم خدمات را فراتر از سال ۲۰۴۰ تضمین خواهد کرد.