پرتاب ماهواره MTG-I2 از گویان فرانسه، نخستین سهگانه ماهوارههای نسل سوم متئوسات را کامل میکند و با ارایه دادهها و تصاویر با وضوح بالا هر ۲٫۵ دقیقه، پیشبینی هوا و هشدار زودهنگام رخدادهای حدی را متحول میکند.
آژانس فضایی اروپا (ESA) در بحبوحه بحران ناشی از تغییرات اقلیمی و حوادث شدید جوی به نقطه عطفی تاریخی در مشاهده زمین و علم هواشناسی رسیده است. ماهواره MTG-I2 (Meteosat Third Generation Imager-2) با موفقیت سوار بر موشک Ariane 6 از پایگاه فضایی اروپا در کورو در گویان فرانسه به فضا پرتاب شد.
با این ماموریت، ESA نخستین سهگانه منظومه متئوست نسل سوم (MTG) را تکمیل میکند. ماهواره MTG-I2 که ۲۷ اوت با موفقیت پرتاب شد، دومین ماهواره تصویربرداری این ناوگان است و به نخستین ایمیجر (پرتاب شده در ۲۰۲۲) و ساوندر (پرتاب شده در ۲۰۲۵) میپیوندد. پس از پایان مرحله راهاندازی و آزمایش، این منظومه با حداکثر ظرفیت خود وارد مدار عملیاتی خواهد شد.
انقلابی در پیشبینی پدیده های آب و هوایی حدی
هنگامی که این ماهواره در ارتفاع ۳۶ هزار کیلومتری مدار زمینثابت قرار گیرد، MTG-I2 در موقعیتی ثابت میماند که به آن امکان میدهد همچون «چشم عقاب» بر سطح زمین نظارت کند. ابزار اصلی آن، سنجنده Flexible Combined Imager، خدمت اسکن سریع بر فراز اروپا را فعال میکند و هر ۲٫۵ دقیقه مشاهداتی با تفکیکپذیری بالا فراهم میکند.
این بسامد بسیار بالای بهروزرسانی، تغییری اساسی در پیشبینی آنی هوا به شمار میرود؛ اقدامی که نه تنها پیشبینی وضعیت هوا را بهبود میبخشد بلکه برای ردیابی بحران هایی مانند سیل و آتشسوزی های جنگلی نیز حیاتی خواهد بود. این فناوری امکان میدهد جبهه های جوی در زمان واقعی ردیابی شوند، تشکیل طوفان های شدید یا دانا (DANA) از پیش شناسایی شود و پایش آتشسوزی ها و آلودگی هوا در سراسر اروپا، به ویژه در منطقه مدیترانه و شمال آفریقا، بهبود یابد.
علاوه بر این، ماهواره به سامانه Lightning Imager مجهز است؛ حسگری که میتواند آذرخش های منفرد را در شب و روز شناسایی و نقشهبرداری کند. ادغام این ماهواره ها امکان ایجاد «مکعب هواشناسی» را فراهم میکند؛ بازنمایی سهبعدی از صاعقه ها، بادها، پویایی ابرها و گازهای گلخانهای.
نقطه عطف موشک آریان ۶ و گام های بعدی عملیاتی
این پرتاب نهمین ماموریت موشک آریان ۶ (منبع به زبان اسپانیایی) و نخستین پروازی بود که در آن این پرتابگر سنگین اروپایی ماهوارهای را به مدار انتقالی زمینثابت (GTO) حمل کرد. برای دستیابی به دورترین مسافتی که این موشک تاکنون طی کرده است، از پیکربندی مجهز به دو تقویتکننده سوخت جامد P120C استفاده شد.
پس از جداسازی ماهواره، ارتباط موفقیتآمیزی با فضاپیما برقرار شد. اکنون تیم های زمینی در حال هماهنگی برای گسترش صفحات خورشیدی و روشن کردن تدریجی سامانه پیشرانش آن هستند تا ارتفاع حضیض مدار را افزایش داده و مسیر آن را به سوی مدار نهایی زمینثابت تنظیم کنند. پس از آنکه ماهواره دوباره به سوی زمین جهتگیری شود، مرحله عملیات اولیه (LEOP) پایان مییابد و مرحله کالیبراسیون علمی آغاز میشود.
همکاری صنعتی اروپا و آینده برنامه
توسعه خانواده ماهواره ای MTG را ESA همراه با کنسرسیومی صنعتی در اروپا به رهبری شرکت Thales Alenia Space و با حمایت OHB System و Leonardo بر عهده داشته است. پس از پایان مرحله کالیبراسیون، بهرهبرداری از ماهواره ها و انتشار داده ها برای جامعه علمی بینالمللی بر عهده Eumetsat خواهد بود.
این ناوگان تداوم مشاهده هایی را تضمین میکند که با سری متئوست نسل دوم (فعال بین ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۵) آغاز شد. از سال ۲۰۳۳ پرتاب تدریجی دومین نسل از ماهواره های MTG برنامهریزی شده است؛ نسلی که تداوم خدمترسانی را فراتر از سال ۲۰۴۰ تضمین خواهد کرد.