کودکان میتوانند با بازگردانی تنظیمات کارخانهای دستگاه، استفاده از فروشگاههای جایگزین برنامه و ورود به شبکههای اجتماعی روی رایانه، از سنسنجی عبور کنند.
در حالی که اروپا بر سر محدود کردن دسترسی کودکان به شبکههای اجتماعی بحث میکند، غولهای فناوری پیشنهادی تازه دارند: سپردن مسئولیت به فروشگاههای اپلیکیشن.
آگهی
آگهی
متا معتقد است والدین باید بتوانند درخواستهای فرزندانشان برای دانلود اپلیکیشنهای شبکه اجتماعی را تایید یا رد کنند و در این فرایند سن کاربر هم احراز شود. از نظر شرکت اسنپ احراز سن در سطح فروشگاههای اپلیکیشن (منبع به زبان انگلیسی) «نشانههای سنی منسجمتری» بر اساس دستگاه ارائه میکند که به دور نگه داشتن کاربران زیر سن قانونی از اپهایی که نباید استفاده کنند کمک میکند.
اما به گفته کارشناسانی که با یورونیوز نکست گفتوگو کردهاند، این رویکرد به تنهایی برای ایجاد محیطی امنتر در اینترنت کافی نیست.
سیمئون دِبروور، مشاور سیاستگذاری در سازمان حقوق دیجیتال اروپا، گفت: «کنترل والدین ... این تصور را ایجاد میکند که اوضاع تحت کنترل است، اما به مسائل ساختاری و ویژگیهای اعتیادآور نمیپردازد.»
محدودیتهای کنترل در فروشگاههای اپلیکیشن
اگرچه فروشگاههای اپلیکیشن متعددی وجود دارد، اما دو فروشگاه بر بازار جهانی سلطه دارند: اپ استور اپل و پلی استور گوگل. هر دو همین حالا هم ابزارهایی برای کنترل والدین ارائه میکنند.
قابلیت «درخواست برای خرید» اپل وقتی کودک تلاش میکند اپلیکیشنی را دانلود یا خریداری کند، برای والد پیام میفرستد و به او امکان میدهد این درخواست را تایید یا رد کند. والدین همچنین میتوانند یک حساب کاربری کودک بسازند که بازه سنی را با اپها به اشتراک میگذارد تا محافظتهای درونساخت فعال شود، یا محدودیتهای محتوایی بر اساس سن تعیین کنند تا اپلیکیشنهای بزرگسال یا مناسب ۱۳ سال به بالا اصلا نمایش داده نشود.
سرویس فمیلی لینک (منبع به زبان انگلیسی) گوگل به والدین امکان میدهد برای مدت زمان استفاده از صفحهنمایش محدودیت تعیین کنند، فیلترهای محتوایی برای نوار جستوجو و یوتیوب تنظیم کنند و همچنین از طریق تلفن همراه، موقعیت مکانی فرزندشان را زیر نظر داشته باشند.
سرژ اِگلمان، مدیر پژوهش در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، میگوید: «در این مدل، اختیار والدین عملا تا دکمه دانلود بیشتر ادامه پیدا نمیکند.»
او افزود: «به محض این که [دانلود اپلیکیشن] تایید میشود، بسیاری از کنترلهای والدین پایان مییابد ... راههای چندانی برای کنترل آنچه داخل خود اپ میگذرد وجود ندارد.»
او اضافه کرد که ممکن است والدین ندانند چگونه از این ابزارها به طور موثر استفاده کنند و حتی ناخواسته دانلود اپهایی را تایید کنند که نباید اجازه میدادند.
به گفته اکاترینا هرتوگ، استاد هوش مصنوعی در موسسه اینترنت آکسفورد، محدودیتهای فروشگاههای اپلیکیشن فشار زیادی بر والدینی وارد میکند که اغلب برای پرسشهای فناورانه به فرزندان خود متکی هستند.
او گفت: «این محدودیتها باید برای خانوادههای در موقعیتهای مختلف جواب بدهد، برای والدینی که بیشتر یا کمتر برای فرزندانشان در دسترساند و بیشتر یا کمتر در فضای آنلاین احساس اطمینان میکنند.»
«جزئیات تعیینکننده است»
کودکان میتوانند راههای دور زدن این محدودیتها را خودشان پیدا کنند، مثلا بدون اجازه، درخواست دانلود را مستقیما از روی گوشی والد تایید کنند یا کلا از همه کنترلها عبور کنند.
دِبروور گفت: «معروفترین راه این است که گوشی را به تنظیمات کارخانه برگردانید.»
او توضیح داد: «فقط دکمه را برای مدت طولانی نگه میدارید ... و وقتی دوباره صفحه راهاندازی بالا میآید، گوشی را بدون کنترل والدین تنظیم میکنید.»
به گفته دِبروور، بچههای واردتر در فناوری میتوانند یک گام جلوتر بروند و بعد از ریست کردن، یک سیستمعامل دیگر روی گوشی نصب کنند؛ سیستمی که وابسته به نرمافزارهای اپل یا گوگل نباشد. این کار میتواند دسترسی آنها را به فروشگاههای جایگزین اپلیکیشن مانند F-Droid (افدروید) که میزبان اپهای رایگان و متنباز است، سادهتر کند.
دِبروور گفت: «کودک میتواند در تئوری [اپلیکیشنی را که میخواهد] از یک فروشگاه دیگر نصب کند. این سیستمعاملهای جایگزین خطرناک یا بد نیستند، عادیاند، اما حتی لازم نیست برای دور زدن کنترل والدین به آنها متکی باشید.»
محدودیتهای سنی در فروشگاههای اپلیکیشن همچنین به این پرسش پاسخ نمیدهد که آیا کودکان میتوانند از طریق رایانههای رومیزی به وبسایتهای شبکههای اجتماعی دسترسی پیدا کنند یا نه.
هرتوگ گفت برای این که بدانیم محدودیتهای سنی از مسیر فروشگاههای اپلیکیشن کار خواهد کرد یا نه، «جزئیات تعیینکننده است».
او با اشاره به این که کودکان میتوانند با ساختن تصاویر جعلی این محدودیتها را دور بزنند، گفت: «ما هنوز درباره این که احراز سن چطور انجام میشود صحبت نکردهایم، این که آیا از طریق تصویر است یا مردم باید صورتشان را اسکن کنند تا ثابت شود بالاتر از سنی مشخص هستند.»
آیا اروپا میتواند چنین کاری انجام دهد؟
چند ایالت آمریکا از جمله یوتا (منبع به زبان انگلیسی)، لوئیزیانا (منبع به زبان انگلیسی)، کالیفرنیا و تگزاس (منبع به زبان انگلیسی)، قوانینی با عنوان «پاسخگویی فروشگاههای اپلیکیشن» را تصویب کردهاند یا در حال بررسی آنها هستند؛ قوانینی که فروشگاههای اپلیکیشن را موظف میکند برای کاربران زیر ۱۸ سال بررسی سنی انجام دهند. این قانون در تگزاس به دلیل نگرانیها درباره آزادی بیان از سوی یک قاضی فدرال متوقف شده است.
یک لایحه فدرال به نام «قانون پاسخگویی فروشگاههای اپلیکیشن» که میتواند ارائهدهندگان این فروشگاهها را ملزم کند هنگام باز کردن حسابهای کاربری، سن کاربران را احراز کنند، در یک کمیته سنای آمریکا در دست بررسی است.
به گفته دِبروور، در اتحادیه اروپا نهادهای ناظر فعلا مبنای حقوقی لازم برای تنظیم مستقیم مقررات درباره فروشگاههای اپلیکیشن را در اختیار ندارند. تا پیش از پایان سال ۲۰۲۶، قانون «عدالت دیجیتال» اتحادیه اروپا (DFA) اجرایی خواهد شد؛ قانونی که قرار است با مقابله با ویژگیهای طراحی مضر در پلتفرمهای دیجیتال، «سطح حفاظت از مصرفکنندگان در فضای آنلاین» را بالا ببرد.
دِبروور گفت: «نهادهای ناظر میتوانند با اجرای قاطع DFA و قوانین موجودی مانند قانون خدمات دیجیتال (DSA) که قواعد حاکم بر خدمات آنلاین را تعیین میکند، بدون توسل به ممنوعیتهای کامل یا محدودیتهای گسترده بر استفاده کودکان از شبکههای اجتماعی، خطرها را کاهش دهند.»
به گفته دِبروور، دولتها همچنین باید در این باره تجدیدنظر کنند که «موفقیت» دقیقا به چه معنا است و به جای تمرکز بر تعداد کودکانی که از این پلتفرمها دور نگه داشته میشوند، بر این متمرکز شوند که چطور میتوان این پلتفرمها را برای همه کاربران، از جمله کودکان، بهتر و ایمنتر کرد.
او اضافه کرد: «به جای امن کردن این فضاها برای کودکان و دیگران، بیرون راندن کودکان از این محیطها در عمل یعنی بیرون آوردن پلتفرمها از زیر بار مسئولیت آسیبی که به بار میآورند.»