یک کارخانهی قدیمی فولاد، آسیابی متعلق به قرن هفدهم و یک کارخانهی خودروسازی چه شباهتی دارند؟ هر سه، سایت صنعتیاند… و جاذبهی گردشگری! شش منطقه از شش کشور اروپایی، در قالب پروژه «اینداستور»، گردشگری در مناطق صنعتی را ترویج میکنند.
برای جلوگیری از ازدحام بیش از حد گردشگران در اروپا چه میتوان کرد؟ شاید گردشگری صنعتی، بخشی از راهکار باشد. شش منطقه از شش کشور اروپایی پروژهی اینداستور را راهاندازی کردهاند؛ طرحی که نوعی گردشگری پایدارتر و مسئولانهتر را ترویج میکند، گردشگریای که با جوامع محلی و تاریخ صنعتی آنها پیوند دارد.
آگهی
آگهی
در پایان ماه آوریل، حدود سی نفر از نمایندگان درگیر در این پروژه اینترگ ــ برنامهای که با بودجهی اتحادیهی اروپا تأمین میشود ــ در جمهوری چک گرد هم آمدند. لوتسیه شِفچیکووا از بخش گردشگری منطقهی موراویا–سیلزی در جمهوری چک میگوید بازدید از کسبوکارها و مراکز صنعتی میتواند جاذبهای جایگزین باشد و به کاهش ازدحام گردشگران در شهرهایی مانند پراگ، ونیز یا بارسلونا کمک کند.
منطقهی موراویا–سیلزی در جمهوری چک، که در قرن نوزدهم یکی از قطبهای صنعتی بود، از پیشگامان گردشگری صنعتی به شمار میرود. کارخانه تولیدی اروپایی شرکت هیوندای در نوشوویتسه واقع شده است. این کارخانه یکی از چهارده واحد تولیدی این خودروساز کره جنوبی در سراسر جهان است. در این کارخانه بیش از پانصد ربات فعال هستند، حدود ۲۹۰۰ نفر در آن کار میکنند و در برنامههای مختلف گردشگری صنعتی مانند تکنوتریل و اینداستورمشارکت دارد. در این مجموعه که بیش از ۲۰۰ هکتار مساحت دارد، روزانه ۱۵۰۰ خودرو تولید میشود؛آن هم در برابر چشمان کنجکاو بازدیدکنندگان. در این کارخانه تورهای رایگان با راهنما برگزار میشود که بین یک تا یک ساعت و نیم طول میکشد و سه روز در هفته به زبانهای انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، لهستانی و اسپانیایی ارائه میشود. به گفتهی باربورا هرمانووا، مدیر روابط عمومی شرکت تولیدی هیوندای موتور در جمهوری چک، معمولاً گروههایی حدود ۳۵نفره با یک قطار برقی کوچک و همراه با راهنما از این مجموعه بازدید میکنند. بازدید از این کارخانه رایگان است.
دولنی ویتکوویتسه نمادینترین مکان در شهراوستراوا است؛ شهری با بیش از ۲۸۰هزار نفر جمعیت در شرق کشور به شمار میرود. این کارخانهی فولادسازی در سال ۱۹۹۸ تعطیل شد و بعدها برای اهداف آموزشی و گردشگری درهای آن دوباره به روی عموم گشوده شد. بازدیدکنندگان در این مجموعهی قدیمی، که با حالوهوایی آیندهنگرانه بازآفرینی شده است، میتوانند از برنامههایی مانند جشنوارههای موسیقی، موزه، رویدادهای ورزشی، مرکز فناوری و برج ۸۰متری بولت تاور دیدن کنند؛ برجی با سکوی دید و یک بار که چشماندازی از مجموعهی صنعتی، شهر اوستراوا و کوههای بسکیدی و کارپات ارائه میدهد. لوتسیا فولتینکووا، مسئول بخش گردشگری این مجتمع فولادسازی میگوید در دولنی ویتکوویتسه: «سال گذشته بهترین سال ما بود، چون تعداد بازدیدکنندگان از مرز ۱.۷میلیون نفر در سال گذشت و هر ماه میزبان صدها کودک هستیم.»
بودجهی کل پروژه اینداستورحدود ۱.۴میلیون یورو است که ۸۰درصد آن از طریق طرح سیاست انسجام اتحادیهی اروپا تأمین شده است. علاوه بر منطقهی موراویا–سیلزی در جمهوری چک، مناطق دیگری نیز در این پروژه مشارکت دارند؛ از جمله منطقهی اوورنی–رون–آلپ در فرانسه، استانووِیوُدی لودژ در لهستان، توندر در دانمارک، وویوودینا در صربستان و قبرس.
صنعت فقط تولید نیست؛ دانش و مهارت را هم در بر میگیرد. در فاصلهی ۳۰ دقیقهای از اوستراوا، آسیاب بارتوشوویتسه که در سال ۱۶۷۸ ساخته شده، تنها آسیاب باقیمانده در این منطقه و یکی از معدود آسیابهای کشور است که هنوز با تجهیزات اصلی خود کار میکند. امروزه این آسیاب با حرکت قرقرهها فعال میشود و راهنمای تور در حین بازدید برای گروهی از مردم محلی و گردشگران داستانها و نکتههایی جالب تعریف میکند. «در این بازدید انواع مختلف غلات را به ما نشان دادند: جو، یولاف، چاودار و گندم. این اولین بار است که از این آسیاب دیدن میکنم. من و همسرم بهتازگی به این شهر نقلمکان کردهایم و میخواستیم اطراف را کشف کنیم و ببینیم چه چیزهای جالبی در این منطقه وجود دارد.»