بر اساس گزارش جدید فیلیپس، متخصصان سلامت به کمک هوش مصنوعی هر سال چندین هفته زمان کاری صرفهجویی میکنند، اما سیستمهای سلامت با تقاضای فزاینده همگام نمیشوند.
هوش مصنوعی در حال دگرگون کردن نظام سلامت است؛ از شیوه یادداشتبرداری کادر درمان در حین ویزیت تا اندازه آگاهی آنها هنگام حضور در یک نوبت درمانی.
آگهی
آگهی
گزارش Future Health Index 2026 (منبع به زبان انگلیسی) که توسط غول فناوری سلامت فیلیپس انجام شده، تلاش کرده است اثرات دقیق هوش مصنوعی بر وظایف روزمره پزشکان و پرستاران را اندازهگیری کند.
این گزارش نشان میدهد استفاده کادر درمان از ابزارهای مجهز به هوش مصنوعی که سازمانهایشان در اختیار آنها میگذارند، در سال گذشته افزایش یافته است.
بیش از هشت نفر از هر ده متخصص سلامت گفتهاند نسبت به توان هوش مصنوعی برای بهبود نتایج درمانی خوشبین هستند؛ رقمی که نسبت به سال ۲۰۲۵ چهار واحد درصد افزایش یافته و هفت نفر از هر ده نفر بر این باورند که مزایا در حال حاضر بر خطرها میچربد.
شز پارتوی، مدیر نوآوری فیلیپس، در گفتوگو با یورونیوز هلث گفت: «این نخستین سالی است که از سوی کادر درمان چنین نشانههایی میبینیم؛ این که هوش مصنوعی واقعا اثری گذاشته که برای آنها قابل اندازهگیری است یا دستکم چنین احساسی دارند.»
پارتوی میگوید یکی از مهمترین نتایج گسترش استفاده از هوش مصنوعی در محیطهای درمانی، صرفهجویی در وقت است؛ موضوعی که در نظامهایی که همین حالا هم به دلیل کمبود نیروی انسانی تحت فشارند، ارزش ویژهای دارد.
او افزود: «این زمان آزادشده به تعادل بهتر کار و زندگی، استرس کمتر، اضافهکار کمتر، وقت بیشتر برای بیماران و برابری و دسترسی بیشتر منجر میشود.»
در این گزارش پاسخهای بیش از ۲۰۰۰ نفر از اعضای کادر درمان و بیش از ۲۰ هزار بیمار در ۱۰ کشور برزیل، چین، فرانسه، آلمان، هند، اندونزی، هلند، عربستان سعودی، بریتانیا و ایالات متحده گردآوری شده است.
نزدیک به نیمی از اعضای کادر درمان (۴۶ درصد) گفتهاند که به لطف هوش مصنوعی دستکم ۱۳۲ ساعت در سال صرفهجویی میکنند؛ زمانی معادل بیش از سه هفته کاری کامل. کسانی که از بیشترین صرفهجویی در وقت در کارهای اداری یا غیرکلینیکی خبر دادهاند، پرستاران بودهاند.
پارتوی گفت: «پرستاران پیشتاز بودند و میگفتند اگر این زمان را به من برگردانید آن را صرف همکاری با دیگر اعضای کادر درمان، صرف وقت بیشتر با بیماران و صرف تامل بیشتر درباره خود پرونده، اطلاعات پزشکی بیمار و کارهایی که باید انجام دهم میکنم.»
حدود ۷۱ درصد از متخصصان پزشکی از بهبود کارایی جریان کار خبر دادهاند و ۵۰ درصد گفتهاند هوش مصنوعی ظرفیت آنها برای پذیرش بیماران بیشتر را افزایش داده است.
این مزایا فراتر از خود محیط کار هم میرود. حدود ۵۰ درصد گفتهاند هوش مصنوعی تعادل کار و زندگی آنها را بهتر و سطح استرسشان را کمتر کرده است.
کادر درمان چگونه از هوش مصنوعی استفاده میکنند؟
برخی از رایجترین کاربردهای گزارششده هوش مصنوعی به کارهای اداری مربوط میشود؛ از جمله پیادهسازی یادداشتهای بالینی یا تنظیم وقت ملاقات بیماران.
اعضای کادر درمان همچنین گزارش کردهاند که از هوش مصنوعی به عنوان نوعی «همراه» برای بحث درباره ایدههای مرتبط با کار، تسریع در خواندن رادیوگرافیها یا هشدار نسبت به ترکیبهای خطرناک دارویی استفاده میکنند.
گزارش نشان داده است که ۳۹ درصد پاسخدهندگان در سه ماه گذشته دستکم سه بار شاهد بودهاند که هوش مصنوعی خطاهای پزشکی بالقوه را شناسایی یا از آنها جلوگیری کرده و بیش از ۶۵ درصد از اعضای کادر درمان گفتهاند استفاده از هوش مصنوعی اعتماد آنها را در تصمیمگیری افزایش داده است.
آیا نظامهای سلامت میتوانند همپای توسعه هوش مصنوعی حرکت کنند؟
این گزارش نشان میدهد تقاضای کادر درمان برای استفاده از هوش مصنوعی به سرعت در حال افزایش است؛ گاهی سریعتر از توان پاسخگویی سازمانها.
پارتوی گفت: «تمایل کادر درمان به استفاده از این ابزارها آنقدر زیاد است که حتی سراغ ابزارهای شخصی خودشان میروند، چون میگویند سازمانهایشان به اندازه کافی سریع عمل نمیکنند.»
این گزارش نشان میدهد نزدیک به دوسوم متخصصان سلامت وقتی گزینههای موجود در محل کار پاسخگوی نیازهایشان نیست، به سراغ ابزارهای شخصی هوش مصنوعی میروند.
ابزارها در دسترس است اما بسیاری از اعضای کادر درمان میگویند برای استفاده موثر از آنها به حمایت بیشتری نیاز دارند. هفت نفر از هر ده نفر گفتهاند که آموزش استفاده از ابزارهای مجهز به هوش مصنوعی در سازمانشان وجود ندارد یا محدود و ناهماهنگ است.
پارتوی اضافه کرد: «تا جایی که به یاد دارم این نخستین بار است که پذیرش یک ابزار آنقدر سریع است که سازمان از آن عقب میماند.»
به گفته او، سرعت تغییر آنقدر زیاد است که سازمانها گاهی نمیدانند از کجا باید شروع کنند و فراتر از آن، باید به پرسشهایی درباره حریم خصوصی، ایمنی، امنیت، حکمرانی و آموزش متناسب با هر نقش شغلی پاسخ داده شود.
آینده چگونه خواهد بود؟
تقریبا همه متخصصان سلامت انتظار دارند نقش آنها به دلیل هوش مصنوعی دگرگون شود. حدود ۹۶ درصد انتظار دارند این فناوری شیوه کارشان را تغییر دهد و ۵۳ درصد پیشبینی میکنند نقششان دستخوش تغییرات چشمگیر شود.
حدود ۴۴ درصد نگرانند که اتکای بیش از حد به هوش مصنوعی باعث از دست رفتن مهارتهای بالینیشان شود و ۳۷ درصد میگویند نقش آنها با سرعتی بیش از آنچه با آن راحت باشند در حال تغییر است.
در حالی که این افراد ابزارهای جدید را میپذیرند و به دنبال راههایی برای گنجاندن آنها در وظایف روزانه خود هستند، حضور انسان در چرخه تصمیمگیری را هم ضروری میدانند.
حدود ۸۶ درصد گفتهاند همه خروجیهای هوش مصنوعی نیازمند نظارت انسانی است و بیش از ۸۰ درصد بر این باورند که هوش مصنوعی هرگز جای روابطی را که کادر درمان با بیماران برقرار میکنند، نخواهد گرفت.
در عین حال، هفت نفر از هر ده متخصص سلامت معتقدند با افزایش استفاده از این ابزارها، مهارتهای تعامل انسانی از همیشه مهمتر خواهد شد.