براساس یک نظرسنجی جدید رایدهندگان حزب رفرم بریتانیا تنها گروه سیاسی هستند که اکثریتشان از تحقق انتشار خالص صفر تا سال ۲۰۵۰ یا زودتر حمایت نمیکند.
بر اساس یک نظرسنجی تازه، «حس فوریت» بریتانیا برای دستیابی به خالص صفر و حمایت از سیاستهای اقلیمی به شکل چشمگیری کاهش یافته است.
بریتانیا در سال ۲۰۱۹ به نخستین اقتصاد بزرگ جهان تبدیل شد که قوانینی را برای پایاندادن به سهم خود در گرم شدن جهانی تصویب کرد. این هدف بلندپروازانه، کشور را به طور قانونی ملزم میکند تا همه انتشار گازهای گلخانهای را تا سال ۲۰۵۰ به خالص صفر برساند؛ هدفی که نسبت به هدف پیشین، یعنی دستکم ۸۰ درصد کاهش نسبت به سطح سال ۱۹۹۰، سختگیرانهتر است.
در دوران نخستوزیری ترزا می از حزب محافظهکار، هدف خالص صفر قرار بود شمار «مشاغل سبز» را به دو میلیون برساند و اندازه اقتصاد کمکربن را تا سال ۲۰۳۰ به ۱۷۰ میلیارد پوند (حدود ۱۹۵٫۳۲ میلیارد یورو) در سال افزایش دهد.
چگونه نگرشها در بریتانیا نسبت به خالص صفر در حال تغییر است
در سال ۲۰۲۱، نظرسنجیها نشان میداد ۵۴ درصد از شهروندان بریتانیایی بر این باور بودند که دولت باید پیش از موعد ۲۰۵۰ به خالص صفر برسد. اکنون این سهم به تنها ۲۹ درصد کاهش یافته است.
این مطالعه* که توسط موسسه سیاستگذاری در کالج کینگز لندن، ایپسوس و مرکز دگرگونیهای اقلیم و اجتماع انجام شده، همچنین نشان میدهد سهم کسانی که معتقدند بریتانیا یا نیازی ندارد تا سال ۲۰۵۰ به خالص صفر برسد، یا اصولا نباید چنین هدفی داشته باشد، در همین بازه از ۹ درصد به ۲۶ درصد رسیده است.
پژوهشگران هشدار میدهند که بین سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، حمایت از سیاستهای اقلیمی مانند ایجاد محلههای کمتردد، وضع مالیات بر کسانی که بیشتر سفر هوایی میکنند، پرداخت یارانه برای خرید خودروهای برقی و مالیات بر مواد غذایی مضر برای محیط زیست همگی کاهش یافته است.
همزمان، مخالفت با بخشی از این اقدامات اکنون از حمایت از آنها پیشی گرفته است؛ وضعیتی که یک «چرخش آشکار» نسبت به نگرشهای پیشین به شمار میآید.
کدام احزاب سیاسی بیش از دیگران با خالص صفر مخالفاند؟
رایدهندگان حزب رفرم یوکی در سال ۲۰۲۴ تنها گروه سیاسیای هستند که در میان آنها اکثریتی در حمایت از دستیابی به خالص صفر تا سال ۲۰۵۰ یا زودتر دیده نمیشود. آنها همچنین کمترین تمایل را به حمایت از مجموعهای از دیگر سیاستهای اقلیمی نشان دادهاند و تنها گروهی هستند که در آن کمتر از نیمی از افراد میگویند نگران تغییرات اقلیمیاند.
حمایت از کندکردن اقدامات در برابر تغییرات اقلیمی نیز در میان رایدهندگان رفرم یوکی و محافظهکار بیش از دیگران تغییر کرده است. در میان رایدهندگان محافظهکار در سال ۲۰۲۴، اکنون ۴۹ درصد طرفدار حزبی هستند که اقدام در حوزه اقلیم را کندتر پیش ببرد، در مقایسه با ۳۹ درصد در سال ۲۰۲۴. در میان رایدهندگان رفرم یوکی این رقم اکنون به ۶۸ درصد رسیده است؛ در حالی که پیشتر ۵۴ درصد بود.
این نظرسنجی میافزاید رایدهندگان حزب سبز، لیبرال دموکرات و کارگر در ترجیح خود به حزبی که در قبال تغییرات اقلیمی اقدامات قاطع انجام میدهد، «نسبتا ثابت» ماندهاند.
با آنکه در همه گروههای سنی هنوز اکثریت طرفدار تحقق خالص صفر تا سال ۲۰۵۰ هستند، سهم افراد ۱۶ تا ۳۴ سالهای که از این هدف حمایت میکنند از ۵۹ درصد در سال ۲۰۲۱ به ۳۷ درصد در سال ۲۰۵۰ کاهش یافته است.
میان سالمندان، افزایش مخالفت چشمگیرتر بوده است؛ اکنون ۳۵ درصد میگویند این هدف تا سال ۲۰۵۰، یا حتی به طور کلی، ضروری نیست. این رقم نسبت به سال ۲۰۲۱، ۲۴ درصد جهش داشته است.
با این حال، این نظرسنجی نشان میدهد که در مجموع اکثریتی قابل توجه (۶۴ درصد) همچنان بر این باورند که هدف دولت برای دستیابی به خالص صفر باید حداکثر سال ۲۰۵۰ باشد، اگر نه زودتر.
«جنگ فرهنگی» بریتانیا بر سر خالص صفر
بابی دافی، استاد موسسه سیاستگذاری در کالج کینگز لندن، میگوید: «این پژوهش نشان میدهد حس فوریت افکار عمومی درباره اقدام اقلیمی به طرز چشمگیری کاهش یافته است.»
او ادامه میدهد: «سهم کسانی که فکر میکنند باید زودتر از ۲۰۵۰ به خالص صفر برسیم از سال ۲۰۲۱ تقریبا نصف شده است و در این مدت، حمایت از همه سیاستهای اقلیمی که زیر نظر داشتهایم کاهش یافته است.»
دافی استدلال میکند حس فوریتی که مردم تجربه میکنند و آمادگی آنها برای حمایت از سیاستهایی که ممکن است بر زندگی روزمره یا وضعیت مالیشان اثر بگذارد، تضعیف شده است. او میگوید این تغییر در حالی رخ داده که سیاست اقلیمی «هرچه بیشتر» درگیر جدلهای گستردهتر جنگ فرهنگی شده است.
در واقع، افکار عمومی بریتانیا اکنون بیش از آنکه شکاف را میان رایدهندگان طرفدار خروج یا ماندن در برگزیت ببیند، آن را میان تردیدکنندگان و باورمندان به تغییرات اقلیمی تشخیص میدهد.
دافی میافزاید: «این وضعیت در شکاف سیاسی نوظهور بر سر این موضوع هم دیده میشود؛ رایدهندگان رفرم یوکی از همه گروههای دیگر متمایزند، به طوری که تنها یکچهارم آنها از خالص صفر تا سال ۲۰۵۰ یا زودتر حمایت میکنند و کمتر از نیمی میگویند اساسا نگران تغییرات اقلیمی هستند.»
گیدئون اسکینر، مدیر ارشد سیاست بریتانیا در موسسه ایپسوس، میگوید مسائلی مانند تورم، مهاجرت و خدمات درمانی ملی بریتانیا (اناچاس) بر دغدغههای روزمره مردم سایه انداخته و اولویت را از تغییرات اقلیمی ربوده است.
او میافزاید: «این جابهجایی اولویتها در حمایت از تکتک سیاستهای اقلیمی هم دیده میشود، به ویژه در جاهایی که مستلزم مصالحههای دشوارتر است.»
رسانههای بریتانیا مقصرند؟
این نظرسنجی تنها چند ماه پس از آن منتشر میشود که یک مطالعه نشان داد اثرگذارترین رسانههای بریتانیا در «پیوندزدن» میان خالص صفر و تغییرات اقلیمی ناکام ماندهاند.
یک تحلیل که به سفارش واحد اطلاعات انرژی و اقلیم (ECIU) انجام شده نشان داد شمار فزایندهای از مقالات روزنامههای سراسری بریتانیا که بر خالص صفر تمرکز دارند، با وجود پیوند ذاتی، هیچ اشارهای به بحران اقلیمی نمیکنند.
پژوهشگران استدلال میکنند یافتههایشان نشاندهنده نوعی «جدایی» تغییرات اقلیمی از راهحل مهار افزایش انتشارهاست و در شرایطی به دست آمده که درک عمومی از اینکه خالص صفر در عمل به چه معناست بسیار محدود است.
این تحلیل نشان داد یک سال پیش از تصویب قانون، ۱۰۰ درصد مقالات در نه نشریه اصلی که دستکم سه بار (از جمله در تیتر) از اصطلاح «خالص صفر» استفاده کرده بودند، همچنین به «تغییرات اقلیمی» یا اصطلاحات مشابهی مانند «گرمایش جهانی» اشاره میکردند. اما تا سال ۲۰۲۴ این سهم به تنها ۵۹ درصد سقوط کرده است.
در سال ۲۰۲۴، از میان مقالات تحلیلشده، ۳۲۳ گزارش اصطلاح خالص صفر را دستکم سه بار، از جمله در تیتر، به کار برده بودند اما هیچ اشارهای به تغییرات اقلیمی یا اصطلاحات مشابه نکرده بودند.
حدود نیمی از این مقالات (۱۶۶ مورد) در روزنامه تلگراف منتشر شده بود. در همان سال، ۸۸ مقاله اصطلاح خالص صفر را دستکم پنج بار ذکر کرده بودند بی آنکه آن را به تغییرات اقلیمی پیوند دهند. در میان روزنامههای جدی، تایمز با ۶۴ درصد کمترین سهم مقالات دارای اشاره به تغییرات اقلیمی را داشت.
*این مطالعه در اوت ۲۰۲۵ انجام شده و بر پایه یک نظرسنجی نماینده از ۴۰۲۷ نفر ۱۶ ساله و بالاتر استوار است.