در حالی که بخش بزرگی از اروپا و آمریکا در برابر سرمای استخوانسوز آماده میشد، نیمکره جنوبی با گرمای بیسابقه، آتشسوزیهای جنگلی و سیل روبهرو بود.
حتی در حالی که سرمای شدید بخشهایی از اروپا و آمریکای شمالی را دربر گرفته بود، دمای جهانی در ژانویه در نزدیکی رکوردهای ثبتشده باقی ماند.
دادههای تازه «خدمت تغییرات اقلیم کوپرنیکوس» (C3S) نشان میدهد ماه گذشته پنجمین ژانویه گرم ثبتشده بوده است.
همچنین ۱.۴۷ درجه سانتیگراد بالاتر از سطح پیشاصنعتی بود، در حالی که دماها هرچه بیشتر به آستانه گرمایش ۱.۵ درجه سانتیگرادی تعیینشده در توافق پاریس نزدیک میشود.
سرمای یخبندان در شمال، گرمای سوزان در جنوب
اواخر ژانویه موجهای سرمای شدیدی بر بخشهای وسیعی از نیمکره شمالی حاکم شد، زیرا هوای بسیار سرد شمالگان بیش از معمول به سوی جنوب نفوذ کرد.
همزمان با ورود این تودههای هوا، اروپا سردترین ژانویه خود از سال ۲۰۱۰ تاکنون را ثبت کرد. هوای یخبندان از سیبری و شمال و شرق اروپا تا بخشهایی از ایالات متحده گسترش یافت و میانگین دمای خشکی را به منفی ۲.۳۴ درجه سانتیگراد رساند که حدود ۱.۶ درجه کمتر از میانگین دوره ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۰ بود.
در همان زمان، گرمای بیسابقه شرایط حدی را در جنوب خط استوا تشدید کرد.
آتشسوزیهای جنگلی در استرالیا، شیلی و پاتاگونیا باعث مرگومیر و خسارتهای گسترده شد و بارشهای سنگین در جنوب آفریقا سیلهای شدیدی در کشورهایی مانند موزامبیک به راه انداخت.
در مجموع، دما در بسیاری از مناطق از جمله در شمالگان، غرب آمریکای شمالی و چندین بخش از نیمکره جنوبی بالاتر از حد متوسط ماند.
سامنتا برگس، مسئول راهبردی حوزه اقلیم در مرکز اروپایی پیشبینیهای میانمدت جوی، میگوید: «ژانویه ۲۰۲۶ به شکلی هشداردهنده یادآوری کرد که سامانه اقلیمی میتواند همزمان در یک منطقه هوای بسیار سرد و در منطقهای دیگر گرمای شدید ایجاد کند.»
او میافزاید: «در حالی که فعالیتهای انسانی همچنان محرک گرمایش بلندمدت است، رویدادهای اخیر نشان میدهد تابآوری و سازگاری با تشدید پدیدههای حدی برای آماده کردن جامعه در برابر افزایش خطرات اقلیمی در آینده حیاتی است.»
دمای دریاها بالا مانده، در حالی که یخهای قطبی همچنان در حال ذوب شدن است
این دادهها همچنین نشان میدهد دمای اقیانوسها به طور غیرمعمول بالا مانده و در عین حال یخ دریا در هر دو قطب همچنان رو به کاهش است.
دمای سطح دریاها در میان بالاترین مقادیر ثبتشده برای این زمان از سال بود و آبها در بخشهایی از اقیانوس اطلس شمالی و آرام شمالی به ویژه گرم بود، در حالی که تداوم شرایط نسبتاً ضعیف «لانینا» باعث شد بخشهایی از اقیانوس آرام استوایی به میانگین نزدیکتر بماند.
در شمالگان، مساحت اقیانوس پوشیده از یخ دریا در ژانویه ۶ درصد کمتر از حد نرمال بود که سومین سطح پایین ثبتشده برای این ماه به شمار میرود. در دریای بارنتس، خلیج بافین و دریای لابرادور، که از کانونهای کاهش سریع یخ هستند، پوشش یخی به طور ویژه اندک بود.
در پیرامون جنوبگان نیز سطح یخ دریا کمتر از میانگین بود، هرچند در میان ۱۰ سطح پایین ثبتشده برای ماه ژانویه قرار نداشت.
خطر سیلاب، خشکسالی و آتشسوزیهای جنگلی همچنان پابرجاست
بخش بزرگی از غرب، جنوب و شرق اروپا شرایطی پربارشتر از حد معمول را تجربه کرد که به سیلاب و اختلال در مناطقی از جمله شبهجزیره ایبری، ایتالیا، ایرلند و بریتانیا منجر شد.
در مقابل، گرما و خشکی در بخشهایی از آمریکای جنوبی و استرالیا خطر آتشسوزیهای جنگلی را افزایش داد و بارشهای سنگین در مناطقی مانند جنوب آفریقا، برزیل و شمال استرالیا موجب سیلاب و خسارات شد.
«خدمت تغییرات اقلیم کوپرنیکوس» (C3S) با استفاده از مجموعه داده ERA5 که میلیاردها مشاهده از ماهوارهها، کشتیها، هواپیماها و ایستگاههای هواشناسی در سراسر جهان را گردآوری میکند، ارزیابیهای اقلیمی ماهانه منتشر میکند.