در سال ۲۰۲۴، سوید با تصمیمی بحثبرانگیز مجوز شکار سالانه برای کشتن ۲۰ درصد خرسهای قهوهای خود را صادر کرد و اکنون میخواهد از این هم فراتر برود.
خرسهای قهوهای سوئد یکی از بزرگترین داستانهای موفقیت در حوزه حفاظت از حیات وحش در اروپا به شمار میروند. جمعیت این گونه که زمانی در آستانه انقراض قرار داشت، در اوایل قرن بیستم به حداقل تاریخی حدود ۱۰۰ فرد رسید.
مدیریت دقیق این جمعیت، از جمله تلاشهایی مانند کاهش شکار دام توسط خرسها، بهبود برنامهریزی کاربری زمین، نصب حصارهای برقی و ایجاد محوطههای حفاظتی، به احیای سریع آنها کمک کرد. در سال ۲۰۰۸، شمار خرسهای قهوهای به اوج حدود ۳۳۰۰ فرد رسید.
با این حال، سوئد در سال ۲۰۲۴ به شکلی بحثبرانگیز مجوز شکار سالانه برای کشتن نزدیک به ۵۰۰ خرس قهوهای صادر کرد. طبق آمار رسمی، این رقم معادل حدود ۲۰ درصد از کل جمعیت خرسها در آن زمان بود.
سال گذشته، تعداد خرسهای قهوهای به حدود ۲۴۰۰ فرد کاهش یافت. باور بر این است که دولت میخواهد فراتر برود و جمعیت را به ۱۴۰۰ فرد برساند؛ رقمی که به عنوان هدف ملی برای «وضعیت مطلوب حفاظتی» تعیین شده است. این تصمیم در حالی گرفته میشود که فعالان محیط زیست هشدار دادهاند چنین رویکردی میتواند مشوق شکارچیان تروفه باشد.
علاوه بر سهمیههای شکار تعیینشده از سوی دولت سوئد، خرسها میتوانند در قالب «شکار حفاظتی» نیز کشته شوند؛ زمانی که آنها را تهدیدی برای جان یا مال تلقی کنند. در بخشهای شمالی سوئد، مراتع دام آسیب دیده و گزارشهایی از خوردن گوسالهها و حتی گوزنهای شمالی بالغ توسط خرسها منتشر شده است.
خرسهای قهوهای سوئد در آستانه لانهگزینی هستند
خرسها بار دیگر در مناظر جنگلی حضور پررنگی پیدا کردهاند و به نوعی این زیستگاهها را پس گرفتهاند؛ موضوعی که باعث شده شناخت محلهای لانهگزینی و استراحت آنها برای کاهش مزاحمت و جلوگیری از تعارض با انسانها اهمیت روزافزون پیدا کند.
در اواخر بهار، زمانی که خرسها از لانههای زمستانی خارج میشوند و از تولههای خود مراقبت میکنند، هرگونه مزاحمت در محل لانهها و مناطق استراحت میتواند پیامدهای جدی برای زادآوری و بقا داشته باشد.
به همین دلیل، قرار است گروهی از داوطلبان بینالمللی ماه مه امسال به مرکز سوئد سفر کنند تا همراه با دانشمندان، به یافتن و ثبت لانههای زمستانی و محلهای استراحت روزانه تابستانی خرس قهوهای کمک کنند.
این اکسپدیشن حفاظتی ۱۰روزه از ۲۵ مه تا ۳ ژوئن در جنگلها و تالابهای منطقه دالارنا برگزار میشود. این برنامه به ابتکار نهاد غیرانتفاعی Biosphere Expeditions هدایت میشود و داوطلبان در غیاب خرسها مناطق دورافتاده را برای شناسایی محلهای لانهگزینی بررسی خواهند کرد.
دانشمندان شهروند بر اساس دادههای مکانی بهدستآمده از قلادههای مجهز به جیپیاس هدایت میشوند تا کمترین مزاحمت برای خرسها ایجاد شود.
«حیاتی» برای حفاظت
دکتر ماتیاس همر، بنیانگذار Biosphere Expedition، میگوید: «شناخت محلهای لانهگزینی و استراحت خرسها برای حفاظت موثر حیاتی است.»
او اضافه میکند: «دادههای دقیق از لانهها به حفاظت از محلهای زادآوری کمک میکند و احتمال درگیری میان انسان و خرس را کاهش میدهد.»
از سال ۲۰۱۹، این اکسپدیشن به بخش مهمی از فرایند جمعآوری داده در پروژه تحقیقاتی خرس قهوهای اسکاندیناوی تبدیل شده و در یک دوره میدانی سالانه کوتاه اما فشرده، حجم قابل توجهی داده درباره لانهها و سرگین خرسها فراهم کرده و به یکی از طولانیمدتترین مطالعات خرس قهوهای در جهان یاری رسانده است.
دکتر آندریا فریب، دانشمند این اکسپدیشن، میگوید: «هر سال به افرادی نیاز داریم که به فعالیت داوطلبانه با حیوانات علاقه دارند تا در کار میدانی، از جمله نقشهبرداری از لانههای خرس، پیدا کردن محلهای استراحت روزانه و سرگینها، به ما کمک کنند.»
او ادامه میدهد: «چون اکنون هر سال در نتیجه شکار، خرسهای زیادی را از دست میدهیم، شروع کردهایم آنها را با دوربینهای تلهای ثبت کنیم. هر چه تعداد دانشمندان شهروند که در همه این کارها به ما کمک میکنند بیشتر باشد، بهتر میتوانیم از خرسهای قهوهای در سوئد حفاظت کنیم.»
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره فعالیت داوطلبانه با Biosphere Expeditions میتوانید اینجا اطلاعات بیشتری پیدا کنید.