همزمان با تشدید تهدید ناشی از تغییرات اقلیمی، اتحادیه اروپا تعهد خود را برای مقابله با اطلاعات نادرست تقویت کردهاست.
اتحادیه اروپا در بحبوحه شیوع اخبار جعلی و محتوای بیکیفیتِ تولیدشده با هوش مصنوعی، از یک بیانیه تاریخی برای مقابله قاطع با اطلاعات نادرست اقلیمی حمایت کرده است.
بیانیه «یکپارچگی اطلاعات درباره تغییرات اقلیمی» که سال گذشته در جریان نشست کوپ۳۰ در بلم آغاز شد، «تعهد قاطع» به گفتوگوی مبتنیبر واقعیت، علم اقلیم و سیاستگذاری مبتنیبر شواهد را نشان میدهد.
پیش از تایید اتحادیه اروپا در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۶، این بیانیه بهصورت جداگانه از سوی ۱۵ کشور عضو از جمله بلژیک، آلمان و اسپانیا حمایت شده بود.
این در حالی است که پیمایش اطلاعات محیطزیستی در فضای آنلاین هر روز دشوارتر میشود. بر اساس یوروبارومتر ۲۰۲۵ درباره تغییرات اقلیمی، ۵۲ درصد اروپاییها میگویند رسانههای سنتی در ارائه اطلاعات روشن درباره تغییرات اقلیمی ناکاماند و ۴۹ درصد نیز از دشواریِ تشخیص محتوای قابلاعتماد در شبکههای اجتماعی خبر میدهند.
اطلاعات نادرست اقلیمی چیست؟
اطلاعات نادرست اقلیمی بهمعنای انتشار عمدیِ اطلاعات غلط یا گمراهکننده درباره تغییرات اقلیمی و اقدامهای اقلیمی است؛ از انکار کامل تا نظریههای توطئه.
این با «اطلاعات غلط اقلیمی» متفاوت است؛ یعنی اطلاعات نادرست یا خارج از زمینهای که کسی آن را بهعنوان واقعیت ارائه میکند.
ووپکه هوکسترا، کمیسر امور اقلیم، خالصِ صفر و رشد پاک، میگوید: «ما در جهانی زندگی میکنیم که تهدید تغییرات اقلیمی هر روز فوریتر میشود و در همان حال، حقیقتهای بدیل، تقابل و اطلاعات نادرست فراگیرند.»
او اضافه میکند: «این مایه نگرانی است. بحثهای عمومیِ آگاهانه که در آن گوش میدهیم و به علم نگاه میکنیم، برای اینکه بشریت بتواند بهطور موثر با بحران اقلیمی مقابله کند حیاتی است.»
چگونه در سال ۲۰۲۶ اطلاعات نادرست اقلیمی را تشخیص دهیم
در چارچوب تلاش برای رسیدگی به این مسئله، ادارهکل اقدامهای اقلیمی در کمیسیون اروپا کمپینی تازه با عنوان #ClimateFactsMatter راهاندازی کرده است. هدف این کمپین «توانمندسازی مردم» برای شناختن اطلاعات نادرست اقلیمی و افشای مهمترین تکنیکهایی است که برای گمراه کردن افکار عمومی بهکار میرود.
تصویر کامل را ببینید
اطلاعات نادرست اقلیمی اغلب با انتخاب گزینشیِ دادهها آب را گلآلود میکند. همیشه چند منبعِ معتبر را بررسی کنید تا تصویر کامل را ببینید. یوروکلایمتچک بهطور منظم تازهترین مطالب درباره اطلاعات نادرست اقلیمی را منتشر میکند که توسط برخی از نهادهای پیشروی راستیآزمایی در اروپا گردآوری میشود.
کارشناسان جعلی
هر کسی میتواند در اینترنت خود را «کارشناس» معرفی کند؛ چه در حوزه اقلیم و چه در بخشهای دیگر. تحقیقِ Press Gazette اخیرا هزار مقاله در رسانههای بریتانیا را آشکار کرد که به کارشناسان جعلی، غیرواقعی و تقویتشده با هوش مصنوعی نسبت داده شده بود. همیشه ادعاهای یک «کارشناس» را با منابع معتبر بسنجید.
دامهای احساسی
اطلاعات نادرست اقلیمی معمولا به زبانِ تحریکآمیز و احساسی تکیه دارد. اگر پستی دیدید که بلافاصله شما را عصبانی یا نگران میکند، لحظهای درنگ کنید و ادعاها راستیآزمایی کنید.
راهحل «سریع» برای تغییرات اقلیمی
مبارزه با تغییرات اقلیمی دشوار و فرساینده است و به دگرگونیهای نظاممند در سطح جهانی و گذار از سوختهای فسیلی نیاز دارد. اگر با مطلب یا پستی روبهرو شدید که راهحلی «آسان» برای تغییرات اقلیمی ارائه میکند، محتاط باشید. اگر بیش از حد خوب بهنظر میرسد، احتمالا واقعیت ندارد.
جعلیاتِ هوش مصنوعی
رونق هوش مصنوعی باعث شده تصاویر جعلی در اینترنت فراگیر شوند. اگر چیزی طبیعی بهنظر نمیرسد، روی جزئیات بزرگنمایی کنید یا جستوجویِ معکوسِ تصویر انجام دهید. باز هم به منابعِ معتبر یا نهادهایِ راستیآزمایی مراجعه کنید.
یورونیوز تیمی اختصاصی از روزنامهنگاران دارد که برخی از بزرگترین خبرها و شایعاتِ هدفگرفته اروپا را راستیآزمایی میکنند. میتوانید از صفحه Euroverify ما دیدن کنید.