تصویر سنتی ما از زنان دربار مصر باستان، تصویری محصور در حرمسراها، غرق در تجملات و ماساژ با روغنهای معطر است؛ زنانی نازپرورده که تنها وظیفهشان برآورده کردن نیازهای فرعون و خاندان سلطنتی بود. اما کشف تازه و تکاندهنده باستانشناسان این فرضیه تاریخی را به کل ویران کرده است.
یک مطالعه جدید روی پنج مومیایی گمشده از شاهدختهای مصری متعلق به ۴ هزار سال پیش، فرضیه جدیدی را پیش کشیده است.
آگهی
آگهی
نتایج تحقیق جدید نشان میدهد این زنان اشرافی نه تنها منفعل نبودهاند، بلکه کماندارانی ماهر و احتمالا جنگجویانی آموزشدیده برای نبردهای تنبهتن با خنجر و گرز محسوب میشدهاند.
این یافتهها نشان میدهد که آنها از دوران کودکی و نوجوانی، زندگیهای بهشدت نظامی، منضبط و سختی را برای تسلط بر سلاحهای جنگی سپری میکردند.
مومیاییهای گمشده داهشور؛ یادگاری از دوران طلایی
این پنج مومیایی سلطنتی متعلق به شاهدختها خنمت، ایتاورت، ایتا، ساتاتورمریت و نوب-هوتپ هستند. این پیکرها نخستین بار در دهه ۱۸۹۰ در مجتمع هرمی داهشور کشف شدند، اما برای سالها در انبارهای موزه گم شده بودند تا اینکه در سال ۲۰۲۰ و طی یک پروژه بازآفرینی در موزه مصر، دوباره پیدا شدند.
در مقبره این زنان، کمان، تیر و خنجرهای باشکوهی دفن شده بود، اما باستانشناسان تا پیش از این تصور میکردند این سلاحها صرفا جنبه تشریفاتی و نمادین دارند. اما اکنون راز نهفته در استخوانهای این مومیاییها، حقیقت دیگری را فاش کرده است.
ردپای عضلات جنگی روی استخوانهای ظریف دربار
زینب حشیش، باستانشناس دانشگاه بنیسویف مصر و نویسنده این پژوهش که در نشریه «مرزهای باستانشناسی محیطی» منتشر شده، میگوید: «بقایای اسکلتی این شاهدختها سازگاریهای فیزیولوژیکی خاصی را نشان میدهد که دقیقا با فشار مکانیکی لازم برای استفاده از سلاحهای یافتشده در مقبرهشان همخوانی دارد.»
هنگامی که یک فرد به طور مداوم کارهای فیزیکی با شدت بالا انجام میدهد، استخوانها در محل اتصال تاندونها و رباطها ضخیمتر، مقاومتر و دارای بافتهای برجستهای میشوند تا بتوانند بار عضلانی را تحمل کنند.
در اسکلت این شاهدختها، این نشانهها به طرز چشمگیری توسعه یافته بودند؛ چیزی که برای یک فرد خانهنشین و غرق در تجملات کاملا محال است.
به عنوان مثال کشش و مهار کردن یک کمان سنگین باستانی، نه تنها به قدرت بالاتنه، بلکه به یک چنگش و گارد بسیار پایدار و خاص نیاز دارد.
دانشمندان متوجه شدهاند که فرم استخوانهای دست این زنان در اثر سالها تمرین مداوم کمانداری، تغییر شکل دائمی یافته است.
شاهدی بر نبردهای خونین
بررسیها نشان میدهند که شاهدخت ایتا (که در سن ۲۸ تا ۳۴ سالگی درگذشته)، اتصال عضلانی بسیار قدرتمندی در بالاتنه داشته که نشاندهنده استفاده مداوم از گرز و خنجر است.
شاهدخت ایتاورت نیز اسکلتی کاملا ورزیده و شبیه به یک کماندار حرفهای داشته است؛ اسکلتی که ردپای شکستگیهای ترمیمشده در دندهها و پاهای او را در خود جای داده است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
باستانشناسان حدس میزنند این زنان احتمالا در شکارگاههای اشرافی شرکت میکردند، در نمایشهای قدرت دربار حضور داشتند و حتی ماموریت داشتند تا از «نظم الهی دادگاه و دربار» محافظت کنند.
این یعنی در مصر باستان، موقعیت اجتماعی بالا میتوانست نقشهای جنسیتی سنتی را کاملا بازتعریف کند. اما این معما یک لایه شگفتانگیز دیگر نیز دارد: پزشکی پیشرفته.
ایتاورت از شکستگیهای شدید دنده و پا جان سالم به در برده بود. بهبود کامل این استخوانها بدون کوچکترین نشانه از عفونت یا بدجوشخوردگی، ثابت میکند که سیستم درمانی دربار مصر باستان فراتر از تصور ما بوده است؛ سیستمی مجهز به تکنیکهای پیشرفته جااندازی شکستگی، آتلهبندی و مدیریت دقیق زخمها که جان این شاهدخت جنگجو را پس از جراحتهای مرگبار نجات میداده است.