برخی نمایشگاهها در تقویم هنری جهان از هماکنون به عنوان مهمترین و پرانتظارترین رویدادهای هنری سال شناخته میشوند.
در شصت و یکمین دوره بیناله ونیز، هنرمندانی از سراسر جهان نه فقط غرفههای جاردینی و آرسناله بلکه از کاخهای اشرافی تا آبراهههای شهر را به فضایی تازه برای هنر تبدیل میکنند.
این نمایشگاههای جنبی پرشور و متنوعاند و به مراتب فراتر از صرفا ضمیمهای بر نمایش اصلی هستند. بعضی از آنها از همین حالا جزو رویدادهای هنری بسیار مورد انتظار سال به حساب میآیند و همه در دگرگونی تمام ونیز به بومی برای هنر معاصر نقش دارند.
با توجه به انبوه این رویدادهای جانبی، داشتن برنامهریزی قبلی اهمیت زیادی دارد. در ادامه مهمترین پیشنهادها برای دیدن فراتر از بیناله را میبینید.
از هند تا ونیز
به کاخ باربارو، اقامتگاه اشرافی قرن پانزدهمی در محله سان مارکو، سر بزنید تا وارد جهان رازآلود هنر معنوی هند شوید. پیچوای یک سنت پیچیده و چندصدساله منسوجات نقاشیشده است که پیشتر فقط برای لحظهای در پسِ تندیسهای معبدی شریناتجی، تجسد کودکانه لرد کریشنا، دیده میشد. نام این هنر از سانسکریت گرفته شده و تحتاللفظی یعنی «آنچه در پشت آویزان است».
این پردههای نقاشیشده عظیم که خاستگاهشان به قرن هفدهم در ناتدوارا در ایالت راجستان باز میگردد، به عنوان اعمالی آیینی از سر ارادت خلق میشدند و سرشار از جزئیات نمادین و روایت بودند. پیچوایها آیینهای معبدی، چرخههای فصلی و جغرافیاهای مقدس را با ترکیببندیهای پیچیده بازنمایی میکنند.
اکنون با نظارت پوجا سینگال، حامی فرهنگی، این سنت برای مخاطبان امروز با دقت احیا میشود؛ کارگاه هنری که او یک دهه پیش بنیان گذاشته است مواد را مرمت میکند، صنعتگران را دوباره آموزش میدهد و به آرامی زبان این هنر را گسترش میدهد.
در کاخ باربارو، ده اثر بزرگمقیاس به نمایش گذاشته میشود که این گونه ۴۰۰ ساله را بازخوانی میکنند؛ آثاری که زمانی برای نشان دادن هاولیها، یعنی خانههای حیاطدار شریناتجی و شهر ناتدوارا، به کار میرفتند، اینجا از خلال شهر ونیز دوباره خیالپردازی شدهاند.
نمایشگاه سینگال نقش دیرینه ونیز را به عنوان نقطه تلاقی هند و غرب ادامه میدهد و میراث آسیبپذیر اما زنده این سنت پارچهای را در کانون توجه بینالمللی میگذارد و در عین حال از استادکارانی که آن را به پیش میبرند حمایت میکند.
چیهوولی: ونیز ۲۰۲۶
سی سال پس از پروژه بلندپروازانهای که طی آن آثار شیشهای در سراسر کانالهای ونیز نصب شد، دیل چیهوولی هنرمند آمریکایی به این شهر باز میگردد.
با ارائه مدرسه شیشه پیلچاک و باغها و پارک مجسمه فردریک مایر، «چیهوولی: ونیز ۲۰۲۶» سه لوستر تازه و چشمگیر در فضای باز را شامل میشود که در امتداد کانال بزرگ نصب خواهند شد و یک مرکز تفسیری و آرشیوی در «انستیتوی ونتو علوم، ادبیات و هنر» آنها را همراهی میکند.
سه اثر یادمانی در فضای باز که ارتفاع آنها از حدود ۵ متر تا ۹/۵ متر است و در باغهای کاخها نصب میشوند، همگی از روی پل آکادمیا قابل مشاهده خواهند بود. به برجهای پرپیچوخم با رنگهای طلایی درخشان و آبی دریایی توجه کنید که شبیه گیاهان عظیم آبزیاند و شبها سر بزنید تا آنها را ببینید که همچون موجودات زیستتاب از درون میدرخشند.
«از زن زاده»
به سفارش موزه هنر کیران نادار (KNMA)، نالینی مالانی، برنده جایزه کیوتو، انبارهای نمک در امتداد فوندامنتا زاتره در محله دورسودورو را به «اتاق اندیشه»ای دایما در حال تغییر درباره زنان، اسطوره و درگیریهای جهانی تبدیل کرده است.
این نمایشگاه از اسطوره یونانی اورست الهام گرفته است؛ کسی که برای انتقام خون پدرش، مادر و معشوق او را کشت. هرچند او به دلیل این کار از سوی الهههای انتقام تعقیب میشد، الهه آتنا او را از مجازات نجات داد.
مالانی روی این اسطوره و پژواکهای آن در جنگهای امروز تامل میکند؛ جنگهایی که در آنها پاسخگویی امری استثنایی است و زنان همچنان بار اصلی خشونت پدرسالارانه را بر دوش میکشند. او این روایت باستانی را به ۶۷ انیمیشن تبدیل کرده است که حاصل بیش از ۳۰ هزار طراحی با آیپد است و بر دیوارها نمایش داده میشوند.
این طراحیها همراه با منظره صوتی ۲۰ دقیقهای از صداهای زنان، فضایی چندلایه، حسی و مدام در حال تغییر میسازند که در آن تماشاگران میتوانند از دل این لایههای رویهمافتاده، روایتهای خودشان را شکل دهند.
جنی ساویل در کا پزارو
به گالری بینالمللی هنر مدرن در کا پزارو بروید تا یک نمایشگاه شاخص را ببینید که به آثار جنی ساویل، هنرمند بریتانیایی، اختصاص دارد.
این نخستین نمایشگاه بزرگ آثار ساویل در ونیز است و نقاشیهایی را به نمایش میگذارد که مسیر کاری او را از دهه ۱۹۹۰ تا امروز دنبال میکنند و بسیاری از آثار شاخص چند دهه گذشته را در بر میگیرد.
کار هنری ساویل عمیقا در تاریخ نقاشی ایتالیا ریشه دارد و پیوندی قوی با مکتب ونیزی برقرار میکند. در کا پزارو، بومهای عظیم او با استادان بزرگ گذشته وارد گفتوگو میشوند و میان نقاشی معاصر و میراث هنری شهر پلی میسازند.
در آخرین سالن نمایشگاه، چرخهای از آثار تازه و تاکنون دیدهنشده به نمایش گذاشته میشود که ساویل آنها را در ادای احترام به شهر ونیز خلق کرده است.