لغوهای اخیر قطر انرژی تا اوایل نوامبر ادامه دارد. خریداران اروپا و آسیا محموله جایگزین مییابند، سوخت عوض میکنند یا مصرف گاز را کم میکنند و کسی نمیداند حمل الانجی از تنگه هرمز چه زمانی عادی میشود.
شرکت قطر انرژی وضعیت فورس ماژور در تحویل گاز طبیعی مایع (ال ان جی) به مشتریان در اروپا و آسیا را تمدید کرده است، زیرا حمل و نقل منظم ال ان جی از تنگه هرمز همچنان تا حد زیادی متوقف مانده است.
شرکت خدمات انرژی ایتالیایی ادیسون (منبع به زبان انگلیسی) اعلام کرد قطر انرژی قادر نخواهد بود پنج محموله دیگر ال ان جی را که برای بازه زمانی اواخر سپتامبر تا اوایل نوامبر برنامهریزی شده بود تحویل دهد.
به این ترتیب تعداد محمولههایی که طبق قرارداد ادیسون از ماه آوریل تحت تاثیرب قرار گرفتهاند به ۲۹ مورد میرسد که معادل حدود ۳.۸ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی است.
ادیسون اعلام کرده است که تا کنون ۲۱ مورد از این محمولهها، معادل حدود ۲ میلیارد متر مکعب، را جایگزین کرده و همچنان میتواند به تعهدات خود در قبال مشتریان عمل کند.
گزارشها حاکی است قطر انرژی به خریداران خود در پاکستان اطلاع داده است که لغوها تا ماه اکتبر ادامه خواهد داشت، در حالی که عرضه به بنگلادش نیز فراتر از سپتامبر مختل میماند. سایر خریداران اروپایی نیز اعلامیههای مشابهی دریافت کردهاند.
قطر انرژی نخستین بار در ماه مارس وضعیت فورس ماژور اعلام کرد و از آن زمان هر ماه آن را تمدید کرده است، زیرا اختلالات بیش از آنچه خریداران در ابتدا انتظار داشتند طول کشیده است.
آن سوفی کربو پژوهشگر ارشد مرکز سیاست انرژی جهانی دانشگاه کلمبیا گفت تا زمانی که راه حلی سیاسی به دست نیاید یا یکی از طرفهای اصلی عقبنشینی نکند، این وضعیت به احتمال زیاد برای مدتی طولانی ادامه خواهد یافت.
او گفت قطر انرژی فورس ماژور را ماه به ماه تمدید میکند، زیرا هنوز زمان قابل اعتمادی برای از سرگیری صادرات عادی در اختیار ندارد.
قطر انرژی به درخواست یورونیوز برای پاسخگویی واکنشی نشان نداد.
خریداران چگونه ال ان جی قطر را جایگزین میکنند؟
این اختلال بخش عمده ال ان جی قطر را از بازار جهانی خارج کرده است. بر اساس دادههای آیسس، قطر در شش ماه نخست جنگ تنها ۱۸ محموله صادر کرده، در حالی که در دوره مشابه سال قبل ۵۰۹ محموله به بازار فرستاده بود.
برآورد میشود این کاهش صادرات حدود ۲۴ میلیارد دلار، معادل ۲۰.۷ میلیارد یورو، از درآمدهای حاصل از فروش گاز قطر کاسته باشد.
صادرکنندگان دیگر بخشی از این خلا را پر کردهاند. کربو گفت حجم بیشتری از ال ان جی از ایالات متحده و کانادا، از جمله از تاسیساتی که در یک سال گذشته به بهرهبرداری رسیدهاند، به بازار آمده و تولید در نیجریه و مالزی نیز قویتر بوده است.
با این حال عرضههای جایگزین همه کسری را پوشش نداده است. برخی بازارهای آسیایی مصرف خود را کاهش داده یا به سوختهای دیگر روی آوردهاند، در حالی که اروپا به جای رقابت شدید برای محمولههای گران در بازار نقدی، بیشتر از ذخایر گازی خود استفاده کرده است.
کربو گفت محمولههای موجود به سمت خریدارانی میروند که برای آنها پیشنهاد قیمت میدهند و افزود برخی خریداران جنوب شرق آسیا با وجود قیمتهای بالای ال ان جی همچنان در بازار فعال ماندهاند.
او گفت استمرار کاهش عرضه ال ان جی از قطر و امارات میتواند باعث شود تجارت جهانی در سال ۲۰۲۶ کاهش یابد، حتی اگر تولید در دیگر نقاط جهان افزایش پیدا کند.
اروپا و آسیا با خطرات متفاوتی روبهرو هستند
تاثیر این وضعیت در کشورهای واردکننده یکسان نیست. واردات ال ان جی اتحادیه اروپا بین ماههای آوریل تا اوت کمتر از مدت مشابه سال گذشته بوده است. واردات چین نیز کاهش یافته، هرچند این افت از ماهی به ماه دیگر متفاوت بوده است.
کربو گفت کشورهایی بیشترین خطر را تحمل میکنند که به شدت به ال ان جی قطر یا امارات متکی بوده و برای جایگزینی، محموله کافی تامین نکردهاند؛ کشورهایی که وابسته به خریدهای کوتاهمدت هستند به ویژه در معرض ریسک قرار دارند.
به گفته او پاکستان، بنگلادش و هند به طور خاص آسیبپذیر هستند. او افزود ژاپن به دلیل آنکه سهم نسبتا کمی از ال ان جی خود را از قطر تامین میکند و در عین حال طیف گستردهای از قراردادهای بلندمدت وابسته به قیمت نفت یا گاز آمریکا دارد، تا حدی بهتر محافظت شده است.
کربو گفت چین تا کنون توانسته با از دست رفتن بخش قابل توجهی از ال ان جی قطری کنار بیاید، در حالی که اروپا بخشی از این کمبود را با استفاده بیشتر از ذخایر جبران کرده، هرچند سطح ذخایر را پایین آورده است.
او افزود ظرفیتهای جدید صادرات ال ان جی که در ایالات متحده، کانادا، استرالیا و نیجریه در حال ساخت است به تدریج عرضههای غیرقطری بیشتری به بازار اضافه خواهد کرد.
با این حال ممکن است تا سال ۲۰۲۸ طول بکشد تا بازار جهانی دوباره به تعادل نسبتا راحت عرضه و تقاضایی برسد که پیشتر برای میانه سال ۲۰۲۶ پیشبینی میشد.
بازگشایی هرمز تنها نخستین گام است
پیش از جنگ ایران حدود یک پنجم تجارت جهانی ال ان جی از تنگه هرمز عبور میکرد. برخی نفتکشها همچنان از این آبراه استفاده میکنند، اما کشتیهای حامل ال ان جی کمشمارتر، تخصصیتر و دشوارتر برای جایگزینی هستند و همین مسئله گزینههای عملی قطر برای صادرات گازش را محدود کرده است.
کربو گفت قطر انرژی انتظار دارد پس از آنکه از امنیت تنگه مطمئن شد، بتواند تولید ۱۲ واحد ال ان جی آسیبندیده خود را ظرف حدود دو ماه به حالت عادی بازگرداند.
قطر انرژی (منبع به زبان انگلیسی) اعلام کرده است تعمیر دو واحد دیگر که در حملات به راس لفان آسیب دیدهاند میتواند بین سه تا پنج سال طول بکشد.
پس از یادداشت تفاهمی که در ماه ژوئن میان ایالات متحده و ایران امضا شد، جابهجایی محدود ال ان جی از سر گرفته شد، اما این روند ادامه نیافت زیرا حملات تازه بار دیگر خطرات برای کشتیرانی را افزایش داد.
کربو گفت این آغاز دوباره کوتاه نشان داد که قطر میتواند صادرات خود را از تاسیسات آسیبندیده نسبتا سریع از سر بگیرد، اما تنها در صورتی که کشتیها بتوانند با امنیت و به طور مستمر از تنگه هرمز عبور کنند.
او گفت مهمترین نکته این است که مطمئن شویم تنگه واقعا باز است؛ کاری که انجام آن دشوار ثابت شده است.