بهای مرجع گاز طبیعی در هاب هلندی TTF روز دوشنبه از ۷۰ یورو برای هر مگاواتساعت عبور کرد، چون درگیری دوباره میان آمریکا و ایران نگرانی از تاخیر بیشتر در صادرات الانجی از خلیج فارس را افزایش داد.
قیمت گاز در هاب مرجع تیتیاف هلند در اروپا روز دوشنبه از ۷۰ یورو به ازای هر مگاوات ساعت عبور کرد زیرا تداوم ابهام در مورد عرضه الانجی از خلیج فارس فشار صعودی بر قیمتها وارد کرده است.
آگهی
آگهی
روز یکشنبه نیروهای آمریکا پرتابگرهای راکت ایران را در نزدیکی تنگه هرمز هدف قرار دادند و ایران در پاسخ با شلیک موشک به نیروهای آمریکایی در اردن واکنش نشان داد. این تنش رو به افزایش تهدیدی برای ایجاد اختلال بیشتر در صادرات گاز طبیعی مایع است زیرا تنگه هرمز که به طور معمول حدود یک پنجم تجارت جهانی الانجی از آن عبور میکند عملا بسته مانده است.
این اختلال در زمانی رخ میدهد که تحویل محمولههای الانجی برای اروپا در آستانه فصل سرما و پر کردن دوباره مخازن ذخیره گاز اهمیتی حیاتی دارد.
طبق دادههای شرکت زیرساخت گاز اروپا (GIE) مخازن ذخیره گاز در اتحادیه اروپا ۶۴.۷ درصد پر بود، سطحی که ذخایر را برای این زمان از سال پایینتر از میانگین تاریخی قرار میدهد.
قیمتهای بالای بازار روند پر شدن این مخازن را در بسیاری از کشورها کند کرده و این نگرانی را به وجود آورده است که هلند و آلمان تا ضربالاجل اول نوامبر به اهداف تعیین شده خود برای پر کردن ۸۰ و ۷۰ درصدی ذخایر نرسند.
دلیل این موضوع آن است که فاصله بین قیمتهای فعلی و قیمتهای زمستانی اغلب آن قدر کم یا حتی منفی بوده که هزینه و ریسک ذخیرهسازی گاز را پوشش نمیدهد. در شرایط عادی تامینکنندگان در تابستان گاز را با قیمت پایینتر میخرند آن را ذخیره میکنند و در زمستان با قیمت بالاتر میفروشند.
سطح پایین ذخایر لزوما به این معنا نیست که یک کشور در زمستان با کمبود گاز روبهرو میشود اما ناکافی بودن ذخایر میتواند کشورهای اتحادیه اروپا را در برابر نوسانهای شدید قیمتها یا اختلال در عرضه جهانی آسیبپذیرتر کند.
این موضوع به ویژه برای بنگاههای اقتصادی در بزرگترین اقتصاد اروپا نگرانکننده است.
سباستین هاینرمن، مدیرعامل انجمن مخازن ذخیره گاز آلمان «اینس» (INES)، به یورونیوز بیزنس گفت: «اگر مخازن ذخیره گاز به اندازه کافی پر نشده باشند و همزمان زمستانی بسیار سرد فرا برسد، آلمان دیگر ممکن است نتواند به طور کامل پاسخ گوی تقاضای عادی گاز باشد.»
او افزود: «اگر قیمت گاز از سطحی بالاتر برود که مصرفکنندگان صنعتی قادر به پرداخت آن هستند، شرکتها ناچار خواهند شد تولید خود را کاهش دهند، اقدامی که میتواند به اقتصاد آسیب جدی وارد کند.»
ایتالیا نیز با خطرهایی در تامین گاز خود روبهرو است هرچند سطح ذخیره گاز این کشور از بالاترینها در اروپاست.
رویترز گزارش داد که شرکت قطر انرژی پنجشنبه گذشته به شرکت ایتالیایی ادیسون، یکی از بزرگترین مشتریانش در اروپا، اطلاع داد که تعلیق تحویل محمولههای الانجی خود را به دلیل جنگ آمریکا و ایران تا اوایل نوامبر تمدید کرده است.
قرارداد بلندمدت ادیسون با قطر به طور معمول معادل حدود ۱۰ درصد از مصرف سالانه گاز ایتالیا را تامین میکند. ادیسون اعلام کرده است که در حال تهیه منابع جایگزین است و میتواند تعهدات خود به مشتریان را انجام دهد.
اتحادیه اروپا به طور مستقیم گاز چندانی از خاورمیانه وارد نمیکند. قطر در سال ۲۰۲۵ تنها ۳.۷ درصد از کل واردات گاز این بلوک را تامین کرده است اما هرگونه اختلال در خلیج فارس همچنان میتواند قیمت گاز در اروپا را بالاتر ببرد.
تحلیلگران هشدار میدهند که تداوم طولانی اختلال در صادرات الانجی از خلیج فارس میتواند خریداران اروپایی را وادار کند برای به دست آوردن محمولههای موجود رقابتی تهاجمیتر با خریداران آسیایی داشته باشند؛ امری که احتمالا فشار بیشتری بر قیمت گاز در اروپا وارد میکند.
به گفته گلدمن ساکس، این جنگ احتمالی برای خرید میتواند قیمتهای عمدهفروشی را به سطحی نزدیک به ۱۰۰ یورو به ازای هر مگاوات ساعت برساند.
سامانتا دارت و لورا سیر، تحلیلگران این بانک، هفته گذشته در یادداشتی که بلومبرگ به نقل از آنها منتشر کرد، نوشتند: «در سناریویی که صادرات انرژی خاورمیانه تنها به تدریج تا سال ۲۰۲۷ به حالت عادی برگردد، برآورد ما این است که قیمت قرارداد دسامبر ۲۰۲۶ گاز تیتیاف احتمالا باید به بالای ۱۰۰ یورو به ازای هر مگاوات ساعت برسد.»
قبضهای خانگی با چه سرعتی ممکن است بالا بروند؟
اگر سطح فعلی قیمت برای مدت کوتاهی ادامه پیدا کند، این جهش تاثیر چندانی بر قبضهای خانگی نخواهد داشت اما در غیاب نشانهای روشن از کاهش تنشها، افزایش طولانی مدت قیمت میتواند به تدریج خود را در قبضهای انرژی خانوار در سراسر اروپا نشان دهد.
بر اساس برآوردی پیشین از موسسه آکسفورد اکونومیکس، به طور متوسط حدود شش ماه طول میکشد تا تغییرات قیمت در بازار عمدهفروشی به طور کامل در قیمتهای مصرفکننده منعکس شود، هرچند این بازه زمانی در کشورهای مختلف اتحادیه اروپا بسیار متفاوت است.
در فرانسه، ایتالیا و اسپانیا قیمتهای مصرفی میتواند در عرض چند ماه واکنش نشان دهد و در هلند تقریبا بلافاصله تغییر میکند اما در آلمان و اتریش ممکن است نزدیک به یک سال طول بکشد تا به اوج برسد.
آکسفورد اکونومیکس ایتالیا را آسیبپذیرترین اقتصاد بزرگ اروپا میداند زیرا قیمتهای عمدهفروشی نسبتا سریع به قبضهای خانوار سرریز میشود و این کشور وابستگی زیادی به گاز دارد، هرچند مخازن ذخیره گاز آن در حال حاضر از پرترینها در اروپا است.