قزاقستان میخواهد صادرات غیرنفتی را تا سال ۲۰۳۰ بیش از یکچهارم افزایش دهد و به حدود ۴۵ میلیارد یورو برساند، همزمان حضور نهادهای تضمین صادرات و بیمهگران سرمایهگذاری برای حمایت از طرحهای بزرگ زیرساختی و صنعتی در این کشور در حال گسترش است.
این تلاش در حالی انجام میشود که بی ثباتی ژئوپلیتیکی، از جمله جنگ در خاورمیانه، بخش هایی از صنعت جهانی اعتبار صادراتی و بیمه سرمایه گذاری را به سمت مناطقی که از نظر ریسک سنتی جنگ پایین تر ارزیابی میشوند، از جمله آسیای مرکزی، هدایت میکند.
بیش از ۷۰ شرکت از بزرگ ترین نهادهای اعتبار صادراتی و بیمه سرمایه گذاری جهان برای نخستین نشست منطقه ای اتحادیه برن در آستانه گرد هم آمدند.
جهش سرمایه گذاری و «اقامت طلایی»
قزاقستان جذابیت رو به رشد فضای سرمایه گذاری خود را به آنچه اولژاس بکتنوف، نخست وزیر، آن را «دگرگونی ساختاری» بزرگ ترین اقتصاد منطقه توصیف میکند، نسبت میدهد.
او از اعضای اتحادیه برن دعوت کرد تا از فرصت های سرمایه گذاری در قزاقستان نهایت استفاده را ببرند.
بکتنوف گفت: «سرمایه گذاری مستقیم خارجی ۱۴.۴ درصد افزایش یافته و به نزدیک ۱۸ میلیارد یورو رسیده است، در حالی که سرمایه گذاری در سرمایه ثابت ۱۳ درصد رشد کرده و با رسیدن به ۳۷ میلیارد یورو رکورد تازه ای ثبت کرده است.»
این کشور همچنین برای سرمایه گذاران و متخصصان بسیار ماهر، رژیم «اقامت طلایی» برقرار کرده است که هدف آن جذب سرمایه و نیروی کار خارجی است.
رشد علاقه به تامین مالی صادرات
این گردهمایی فرصت های تازه ای برای بانک توسعه قزاقستان فراهم میکند؛ بانکی که پروژه های بزرگ زیرساختی و صنعتی را تامین مالی میکند.
مارات یلیبایف، رئیس هیات مدیره این بانک، گفت: «نهادهای اعتبار صادراتی به کاهش ریسک ها و جذب سرمایه گذاران کمک میکنند.»
نهادهای اعتبار صادراتی بیمه و ضمانت هایی ارائه میکنند که سرمایه گذاران را در برابر ریسک های سیاسی و اقتصادی مرتبط با پروژه های بین المللی حفاظت میکند.
نهاد اعتبار صادراتی قزاقستان در بازارهای کلیدی خارج از کشور دفترهایی افتتاح کرده است تا ضمن ارائه حمایت هدفمند از صادرکنندگان داخلی، به نیازهای سرمایه گذاران بین المللی نیز پاسخ دهد.
هلدینگ دولتی «بایتریک» به عنوان نهاد ملی مدیریت، که نهادهای توسعه ای کشور را زیر نظر دارد، میگوید تنوع بخشی فراتر از مواد خام همچنان یک اولویت است.
رستم کاراگوشین، رئیس هیات مدیره، گفت: «تمرکز ما بر ایجاد شرایط لازم برای توسعه پایدار کسب و کار و رشد بلندمدت است.»
همسویی با استانداردهای OECD اعتبار قزاقستان را افزایش میدهد
سیلویا گاورنیکووا، رئیس بخش اعتبارات صادراتی و رقابت در سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، میگوید افزایش همگرایی با استانداردهای تامین مالی صادرات OECD یکی از محرک های ادغام روزافزون قزاقستان در شبکه های جهانی تامین مالی تجارت است.
چارچوب OECD هر سال حدود ۵۱ میلیارد یورو از تجارت بین المللی را از طریق ترتیبات رسمی حمایت از اعتبار صادراتی پشتیبانی میکند.
گاورنیکووا گفت: «نهاد اعتبار صادراتی قزاقستان ابتکار عمل بسیار قوی برای انطباق با هنجارهای بین المللی نشان میدهد» و به شفافیت، ارزیابی ریسک، استانداردهای زیست محیطی و حمایت مسئولانه دولت از صادرات اشاره کرد.
انطباق بیشتر با استانداردهای OECD میتواند قزاقستان را برای بانک ها، بیمه گران و نهادهای اعتبار صادراتی بین المللی که به دنبال همکاری فرامرزی هستند، به شریکی قابل اعتمادتر تبدیل کند.
مواد معدنی حیاتی در مرکز توجه
فراتر از صادرات غیرمنابعی، اتحادیه برن انتظار دارد در سال های آینده سرمایه گذاری در بخش های کالایی قزاقستان، به ویژه در حوزه مواد معدنی حیاتی، افزایش یابد.
یوئیچیرو آکیتا، رئیس اتحادیه برن، گفت: «اشتیاق رو به رشد برای بیمه کردن سرمایه گذاری ها در مواد معدنی حیاتی، این زمان را به فرصتی مناسب برای جذب سرمایه گذاران به قزاقستان تبدیل میکند.»
این روند در حالی است که شرکت های مرتبط با پسران دونالد ترامپ در پی دریافت تامین مالی با پشتوانه آمریکا برای پروژه های استخراج تنگستن در قزاقستان هستند؛ بخشی از تلاش های واشنگتن برای کاهش وابستگی به چین در زمینه مواد معدنی راهبردی.
آکیتا گفت: «وضعیت ژئوپلیتیکی واقعا چالش برانگیز است.»
او افزود: «اما قزاقستان منابعی را در اختیار دارد که جهان امروز به آنها نیاز دارد. از منظر سرمایه گذاری، ما میخواهیم با شرکای قزاق همکاری کنیم، چون جهان به شریک نیاز دارد.»
جاه طلبی های تجاری و «کریدور میانی»
بکتنوف گفت: «مفهوم جدید سیاست تجاری کشور به افزایش صادرات غیرمنابعی به نزدیک ۴۵ میلیارد یورو تا سال ۲۰۳۰ کمک خواهد کرد.»
ارزش گردش تجارت خارجی قزاقستان اکنون حدود ۱۲۴ میلیارد یورو است و صادرات این کشور تقریبا ۴۰۰۰ دسته محصول را در بر میگیرد که به ۱۲۷ کشور ارسال میشود.
این کشور همچنین شبکه توافق های تجارت آزاد خود را گسترش میدهد. توافق های موجود با ویتنام، صربستان و ایران سال گذشته با توافق های تازه با امارات متحده عربی، مغولستان و اندونزی تکمیل شد.
یکی از عناصر کلیدی این استراتژی، مسیر بین المللی حمل و نقل ترانس خزر است؛ کریدور چندوجهی تجاری که چین و آسیای جنوب شرقی را از طریق قزاقستان، دریای خزر، جمهوری آذربایجان، گرجستان و ترکیه به اروپا متصل میکند.
چندین پروژه مهم زیرساختی در طول این مسیر قرار است حجم تجارت را افزایش دهد و پیوندهای لجستیکی فرامنطقه ای را تقویت کند.
تیمور اونجانوف، معاون رئیس هیات مدیره بایتریک، گفت: «اکنون وظیفه ما این است که این فهرست پروژه ها را با نهادهای اعتبار صادراتی و بانک های تجاری به اشتراک بگذاریم تا آنها وارد عمل شوند و تصمیم بگیرند آیا میخواهند برای این پروژه ها ابزارهای مالی فراهم کنند یا نه.»
نشست آستانه با امضای توافق های راهبردی میان نهاد اعتبار صادراتی قزاقستان و بانک های بزرگ بین المللی صادرات و واردات به کار خود پایان داد.
این توافق ها بر بیمه اتکایی متقابل ریسک های صادراتی، تامین مالی مشترک پروژه های سرمایه گذاری و ترویج صادرات غیرمنابعی قزاقستان در بازارهای خاورمیانه و اروپا متمرکز است.