بانک مرکزی آمریکا در حال بررسی افزایش نرخ بهره برای نخستین بار در سالهای اخیر است، زیرا جنگ ایران هزینه سوخت را بالا برده و تورم را بیش از پیش از هدف دور میکند.
یک مقام ارشد در فدرال رزرو آمریکا برای نخستین بار در سالهای اخیر احتمال افزایش نرخ بهره را مطرح کرده و هشدار داده است که تاثیر جنگ ایران بر هزینه سوخت ممکن است تورم را از کنترل بانک مرکزی خارج کند.
آگهی
آگهی
بت هامک، رئیس بانک فدرال رزرو کلیولند، روز دوشنبه به آسوشیتدپرس گفت که با وجود ترجیحش برای ثابت نگه داشتن نرخ بهره معیار «برای مدتی طولانی» اگر تورم در سطوح بالا سرسختانه باقی بماند ممکن است افزایش نرخ لازم شود.
او گفت: «اگر تورم به طور مداوم بالاتر از هدف ما بماند ممکن است لازم شود نرخ بهره را افزایش دهیم.»
این اقدام چرخشی محسوس نسبت به اواخر سال گذشته خواهد بود زمانی که فدرال رزرو سه بار نرخ کلیدی خود را کاهش داد. هامک احتمال کاهش بیشتر نرخ را نیز منتفی ندانست اما فقط در صورتی که بازار کار به طور قابل توجهی تضعیف شود.
او گفت: «اگر بازار کار به طور جدی دچار افت شود میتوانم سناریوهایی را ببینم که در آنها ناچاریم نرخها را کاهش دهیم.»
کاهش نرخ بهره هزینه وام گرفتن را پایین میآورد و بنگاهها را به سرمایهگذاری و استخدام تشویق میکند و ابزاری است که فدرال رزرو معمولا وقتی بیکاری رو به افزایش است و اقتصاد به محرک نیاز دارد از آن استفاده میکند.
تورم در مسیر اشتباه
آمارها همین حالا هم در جهت اشتباه حرکت میکند. اقتصاددانان پیشبینی میکنند تورم سالانه در ماه مارس به ۳.۱ درصد برسد که از ۲.۴ درصد در فوریه بیشتر است و برآوردهای خود هامک نشان میدهد که این رقم ممکن است در آوریل به ۳.۵ درصد برسد که بالاترین سطح از سال ۲۰۲۴ خواهد بود.
او گفت: «تورم اکنون بیش از پنج سال است که بالاتر از هدف ما قرار دارد» و افزود که افزایش بیشتر به این معنا خواهد بود که «تورم در مسیری اشتباه و دور از هدف ۲ درصدی ما حرکت میکند».
دولت آمریکا روز جمعه گزارش تورم ماه مارس را منتشر میکند؛ گزارشی که نخستین تصویر روشن از تاثیر جهش هزینه انرژی از زمان آغاز درگیری در ۲۸ فوریه ارائه خواهد داد.
فشار قیمت بنزین
از زمان آغاز جنگ قیمت بنزین به شدت افزایش یافته و روز دوشنبه میانگین قیمت سراسری آن به هر گالن ۴.۱۲ دلار معادل ۳.۸۰ یورو رسید که ۸۰ سنت بیشتر از یک ماه پیش است.
برای هامک که حوزه تحت پوشش بانک او اوهایو و بخشهایی از پنسیلوانیا، ویرجینیای غربی و کنتاکی را در بر میگیرد پیامهایی که از سطح جامعه میرسد کاملا روشن است.
او گفت: «مهمترین موضوعی که از مردم حوزه خود میشنوم افزایش قیمت بنزین است.»
او افزود: «میدانیم این موضوع برای افراد به طور شخصی درد زیادی ایجاد میکند زیرا سهم بزرگتری از حقوقشان را میبلعد.»
فدرال رزرو بین دو آتش
کنگره آمریکا فدرال رزرو را موظف کرده است هم تورم پایین و هم حداکثر اشتغال را دنبال کند و اکنون جنگ ایران هر دو هدف را همزمان تهدید میکند.
هزینه بالاتر سوخت میتواند مصرفکنندگان را وادارد هزینههای خود را کاهش دهند که رشد را کند میکند و بیکاری را بالا میبرد. در شرایط عادی این وضعیت اقتضا میکند نرخ بهره کاهش یابد اما تورم پایدار اقتصاد را به سمت کاملا مخالف میکشد.
این که در نهایت این درگیری چگونه اقتصاد آمریکا را شکل خواهد داد به مدت ادامه جنگ و میزان افزایش قیمت انرژی بستگی دارد.
این جنگ که اکنون وارد ششمین هفته خود شده است از آنچه هامک در نشست قبلی فدرال رزرو در ۱۷ و ۱۸ مارس انتظار داشت هم طولانیتر شده است.
عامل ترامپ
افزایش نرخ بهره تقریبا به طور قطع فدرال رزرو را در مسیر تقابل با دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا قرار میدهد؛ کسی که بارها بانک مرکزی را به خاطر کاهش ندادن سریعتر نرخها مورد حمله قرار داده و خواستار آن شده است که نرخ معیار به ۱ درصد کاهش یابد، رقمی که کمتر از یک سوم سطح کنونی آن یعنی حدود ۳.۶ درصد است.
سایر مقامات فدرال رزرو از جمله آستن گولزبی رئیس شعبه شیکاگو نیز نسبت به احتمال افزایش نرخها ابراز آمادگی کردهاند.
صورتجلسه نشست ژانویه فدرال رزرو نشان داد چندین نفر از ۱۹ عضو کمیته تعیین نرخ بهره از گنجاندن عباراتی در بیانیه حمایت کردهاند که امکان «تعدیل رو به بالا» را به رسمیت میشناسد.