در بیشتر کشورهای اروپا هرچه درآمد افراد بالاتر باشد معمولا مالیات بیشتری میپردازند، اما سقف مالیات بر درآمد شخصی برای پردرآمدترینها بسیار متفاوت است و میان شمال غرب و شرق اروپا شکاف روشنی وجود دارد.
عدالت مالیاتی برای هر جامعهای اهمیت دارد و نشان میدهد آیا مردم متناسب با درآمد و ثروت خود مالیات میپردازند یا نه. در بیشتر کشورهای اروپایی نظام مالیاتی تصاعدی است؛ هر چه بیشتر درآمد داشته باشید، بار مالیاتی شما سنگینتر است.
آگهی
آگهی
به گزارش بنیاد مالیاتی، بالاترین نرخ مالیات بر درآمد افراد در اروپا از ۱۰ درصد در بلغارستان و رومانی تا ۶۰٫۵ درصد در دانمارک در سال ۲۰۲۶ متغیر است.
علاوه بر دانمارک، بالاترین نرخ مالیات بر درآمد افراد در شش کشور دیگر نیز از ۵۰ درصد فراتر میرود: فرانسه، اتریش، اسپانیا، بلژیک، پرتغال و سوئد.
پردرآمدترین افراد در اسلوونی و هلند نیز با نرخهایی نزدیک به این سطح روبهرو هستند.
میانگین اروپایی
میانگین بالاترین نرخ مالیات بر درآمد در ۳۵ کشور اروپایی ۳۸٫۵ درصد است. این رقم در میان کشورهای اروپایی عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی به ۴۳٫۴ درصد میرسد. در ۱۸ کشور، این نرخ بیش از ۴۰ درصد است.
در ۹ کشور، بالاترین نرخ مالیات بر درآمد بین ۴۰ تا ۴۸ درصد قرار دارد: ایرلند، آلمان، ایتالیا، ایسلند، لوکزامبورگ، فنلاند، بریتانیا، یونان و ترکیه.
در میان پنج اقتصاد بزرگ اروپا، این نرخ از ۴۵ درصد در بریتانیا تا ۵۵٫۴ درصد در فرانسه متغیر است؛ فاصلهای نسبتا زیاد و در حدود ۱۰ واحد درصد.
در مقابل، علاوه بر بلغارستان و رومانی، بالاترین نرخ مالیات بر درآمد افراد در مولداوی، مجارستان، اوکراین، گرجستان، چک و استونی کمتر از ۲۵ درصد است.
شکاف شدید منطقهای؛ شمالغرب در برابر شرق اروپا
بالاترین نرخهای مالیات بر درآمد الگوهای منطقهای روشنی را نشان میدهد. به طور کلی کشورهای شمال اروپا و اروپای غربی بالاترین نرخهای نهایی را دارند که معمولا بین ۴۵ تا ۶۰ درصد است. با این حال استثناهایی هم وجود دارد، مانند نروژ که کمی کمتر از ۴۰ درصد است.
بیشتر اقتصادهای اروپای شرقی خارج از اتحادیه اروپا، بالاترین نرخهای مالیاتی پایینتری دارند، هرچند ترکیه با نرخی در حدود ۴۱ درصد استثناست و به نظامهای مالیاتی متوسط اتحادیه اروپا نزدیکتر است. در اروپای مرکزی و شرقی از جمله بالکان نیز نرخهای کمتری اعمال میشود. در برخی کشورها، نظامهای مالیاتی تکنرخی به پایین ماندن نسبی بالاترین نرخها کمک کرده است.
تغییر نرخهای مالیاتی همراه با چرخشهای سیاستی
این نرخهای مالیاتی ثابت نیستند و دولتها آنها را متناسب با تغییرات سیاستی تنظیم میکنند. به گفته بنیاد مالیاتی، چندین کشور در سال گذشته بالاترین نرخ مالیات بر درآمد افراد را بازنگری کردهاند.
الکس منگدن، تحلیلگر سیاست جهانی در بنیاد مالیاتی، در مقاله خود نوشت: «دولتها به طور کلی میتوانند با تکیه بر نرخهای حاشیهای مالیاتی در سطوح پایینتر درآمدی، کارآمدتر از افزایش نرخهای حداکثری، درآمد کسب کنند.»
او افزود: «دلیلش این است که افزایش نرخ یک طبقه مالیاتی فقط انگیزه افراد همان طبقه را برای تغییر میزان درآمد خود به شکل منفی تحت تاثیر قرار میدهد، اما همزمان درآمد بیشتری از همه مالیاتدهندگان طبقات بالاتر ایجاد میکند.»
دانمارک برای درآمدهای بالای ۲٫۸ میلیون کرون دانمارک (۳۷۵ هزار یورو) یک طبقه جدید مالیاتی تعریف کرده و بالاترین نرخ خود را از ۵۵٫۶ به ۶۰٫۵ درصد رسانده است.
استونی نرخ ثابت مالیات بر درآمد را از ۲۲ به ۲۴ درصد افزایش داده، در حالی که اسلواکی دو طبقه مالیاتی جدید افزوده و بالاترین نرخ خود را از ۲۵ به ۳۵ درصد رسانده است.
در مقابل، فنلاند بالاترین نرخ مالیات بر درآمد افراد را از ۵۱٫۵ به ۴۵ درصد کاهش داده است.
در سال ۲۰۲۵، تنها از هر پنج نفر در اتحادیه اروپا یک نفر بر این باور بود که مالیاتها «تا حد زیادی» متناسب با درآمد و ثروت پرداخت میشود. طبق یک مطالعه یوروبارومتر، حدود نیمی از پاسخدهندگان (۵۱ درصد) موافق بودند که این موضوع «تا حدی» صدق میکند.