در کشورهایی که سرخک بومی است، ویروس در زنجیرهای پیوسته به مدت یک سال یا بیشتر از فردی به فرد دیگر منتقل میشود.
گزارشها حاکی است که ایالات متحده پس از ۲۶ سال وضعیت عاری از سرخک خود را از دست داده است، زیرا شیوعی که اوایل سال ۲۰۲۵ در ایالت تگزاس آغاز شد، به سراسر کشور گسترش یافته است.
طبق سامانه پایش دانشگاه جانز هاپکینز (منبع به زبان انگلیسی)، تا کنون در سال جاری در ایالات متحده ۵۷۳۹ مورد ابتلا به سرخک ثبت شده است، که از ۲۲۸۶ مورد در سال ۲۰۲۵ بیشتر است. تقریباً همه موارد در میان افراد واکسینهنشده یا کسانی بوده که وضعیت واکسیناسیون آنها نامعلوم است. ادارههای بهداشت ایالتی از ۱۰ مورد مرگ مرتبط با سرخک در سال ۲۰۲۶ خبر دادهاند.
هفته گذشته (منبع به زبان انگلیسی)، یک گروه کارشناسی از سازمان بهداشت پانآمریکا (Pan American Health Organization - PAHO) گرد هم آمد تا درباره وضعیت ایالات متحده به عنوان کشوری که سرخک را حذف کرده بود گفتوگو کند. آنها تشخیص دادند که سرخک برای نخستین بار از سال ۲۰۰۰، زمانی که این کشور به وضعیت حذف دست یافت، دوباره در ایالات متحده جای پای خود را تثبیت کرده است.
وندی آرمسترانگ، پزشک و رئیس انجمن بیماریهای عفونی آمریکا (Infectious Diseases Society of America)، گفت: «از دست رفتن وضعیت عاری از سرخک به این معناست که دههها دستاورد در حوزه سلامت عمومی رسما از بین رفته است.»
تصمیم سازمان بهداشت پانآمریکا که متخصصان بیماریهای عفونی تا حد زیادی وقوع آن را پیشبینی کرده بودند، ابتدا توسط وال استریت ژورنال (منبع به زبان انگلیسی) گزارش شد.
اما وضعیت حذف سرخک چیست، کشورها چگونه آن را از دست میدهند و پس از آن چه رخ میدهد؟
کشورها چگونه وضعیت حذف سرخک را از دست میدهند؟
در کشورهایی که سرخک در آنها بومی است، ویروس به صورت زنجیرهای و مداوم، دستکم به مدت یک سال، از فردی به فرد دیگر منتقل میشود.
در کشورهایی که سرخک را حذف کردهاند، ویروس به طور مداوم گسترش نمییابد زیرا تعداد کافی از مردم واکسینه شدهاند. با این حال، گاهی اوقات شیوعهای پراکنده رخ میدهد که معمولاً به سفرهای بینالمللی مرتبط است، اما نهادهای بهداشت عمومی میتوانند آنها را به سرعت مهار کنند.
به گفته سازمان بهداشت پانآمریکا. (منبع به زبان انگلیسی) یک کشور زمانی وضعیت حذف خود را از دست میدهد که سرخک دوباره بازگردد و دستکم به مدت یک سال بدون وقفه به گسترش ادامه دهد. این سازمان بررسی میکند که آیا شیوعهای سرخک به همان سویه ویروسی با ژنوتیپ و دودمان یکسان مرتبط هستند یا نه.
ایالات متحده در سال ۲۰۰۰ پس از اجرای کارزارهای گسترده واکسیناسیون و ایجاد برنامهای برای رایگان کردن این تزریقها برای میلیونها کودک، عاری از سرخک اعلام شد.
اما بنا بر تحلیلی از پروپابلیکا (ProPublica) (منبع به زبان انگلیسی)، شیوعی در غرب تگزاس که اوایل سال ۲۰۲۵ آغاز شد، از آن زمان به ایالتهای دیگر گسترش یافته است و ویروسهای بسیار نزدیک به هم تا ماه مه ۲۰۲۶ نیز افراد را در ایالت یوتا آلوده کردهاند. احتمالاً همین زنجیره انتقال باعث شده ایالات متحده وضعیت عاری از سرخک خود را از دست بدهد، به این معنا که سرخک اکنون در این کشور بیماری بومی به شمار میرود.
کدام کشورهای دیگر وضعیت عاری از سرخک خود را از دست دادهاند؟
ایالات متحده تنها نیست. همسایه شمالی آن، کانادا، در سال ۲۰۲۵ و در میانه شیوعی که در سراسر ۱۰ استان و قلمرو بیش از ۶۴۰۰ مورد (منبع به زبان انگلیسی) ابتلا ایجاد کرد، وضعیت عاری از سرخک خود را از دست داد.
در ژانویه، شش کشور در منطقه اروپایی سازمان جهانی بهداشت، شامل ارمنستان، اتریش، جمهوری آذربایجان، اسپانیا، بریتانیا و ازبکستان، پس از افزایش موارد ابتلا در سال ۲۰۲۴ وضعیت عاری از سرخک خود را از دست دادند.
سرخک پیش از آن نیز در فرانسه، آلمان، ایتالیا، لهستان، رومانی و چند کشور دیگر در اروپا و آسیای مرکزی به عنوان بیماری بومی شناخته میشد. به گفته سازمان جهانی بهداشت. (منبع به زبان انگلیسی) در سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۳۴ هزار مورد سرخک در سراسر این منطقه ثبت شد.
مسئولان بهداشتی میگویند پایین بودن نرخ واکسیناسیون به سرخک فرصت میدهد که گسترش یابد. این بیماری آنقدر مسری است که برای جلوگیری از شیوع، دستکم ۹۵ درصد افراد یک جامعه باید واکسینه شده باشند. دو دوز واکسن سرخک تا حدود ۹۷ درصد محافظت (منبع به زبان انگلیسی) در برابر این بیماری ایجاد میکند.
کشورها چگونه میتوانند دوباره وضعیت عاری از سرخک به دست آورند؟
ایالات متحده و سایر کشورها میتوانند در صورتی که زنجیره انتقال این بیماری را دستکم به مدت یک سال قطع کنند، دوباره وضعیت عاری از سرخک را به دست آورند.
به گفته آژانس بهداشت عمومی کانادا، مهار شیوعی که باعث شد این کشور وضعیت عاری از سرخک خود را از دست بدهد، نزدیک به دو سال طول کشید. این شیوع در اکتبر ۲۰۲۴ (منبع به زبان انگلیسی) آغاز شد و به طور رسمی در اکتبر ۲۰۲۶ (منبع به زبان انگلیسی) پایانیافته اعلام شد. برای متوقف کردن انتقال، کارکنان محلی بهداشت افراد آلوده و تماسهای آنها را شناسایی کردند، برای ردیابی گسترش سرخک آزمایشهای آزمایشگاهی انجام دادند و واکسیناسیون را ترویج کردند.
مسئولان بهداشتی اروپایی گفتهاند کشورها باید پایش بیماریها، پاسخگویی به شیوعها و تلاش برای دسترسی به جوامعی را که پوشش واکسیناسیون در آنها پایین است، بهبود بخشند.
در ایالات متحده، آرمسترانگ از دولت خواست بودجه لازم را برای ادارههای بهداشت ایالتی و محلی تامین کند، در نیروی انسانی حوزه بیماریهای عفونی سرمایهگذاری کند و واکسیناسیون سرخک را ترویج دهد.
او گفت: «ظهور دوباره سرخک در سطوح خطرناک خیلی سریع به تهدیدی برای جوامع در سراسر کشور تبدیل شده است.»