نمایندگان پارلمان اروپا میخواهند نهادهای دولتی بیشتر از خدمات ابری اروپایی استفاده کنند. این گزینهها رشد کردهاند، اما در برابر آمازون، مایکروسافت و گوگل هنوز بسیار کوچکاند.
کاربران مایکروسافت آوتلوک و تیمز در سراسر جهان، از جمله در اروپا، این هفته به دلیل یک اختلال سراسری از دسترسی به ایمیلها و نشستهای خود محروم شدند. این اختلال دوباره این پرسش را مطرح کرده است که قاره اروپا تا چه اندازه به چند شرکت آمریکایی وابسته است.
توماسو والتی به یورونیوز نکست گفت: «این اتفاق بار دیگر نشان میدهد پیامد منفی تکیه سنگین بر تعداد کمی از شرکتهای بزرگ فناوری آمریکایی چیست.»
والتی استاد اقتصاد در مدرسه کسبوکار امپریال کالج لندن در بریتانیا است و از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹ به عنوان اقتصاددان ارشد رقابت در کمیسیون اروپا فعالیت میکرد.
این اختلال بعدازظهر روز پنجشنبه به وقت اروپا آغاز شد و به گفته سامانه پایش اختلال داوندیتکتور، کاربران در ۷۴ کشور و قلمرو را تحت تاثیر قرار داد. در بریتانیا، برخی مطبهای پزشکان از بیماران خواستند برای پرسشهای فوری با آنها تلفنی تماس بگیرند.
مایکروسافت اعلام کرد نشانهای از حمله سایبری دیده نشده است، اما هنوز علت اصلی را مشخص نکرده است. خدمات این شرکت روز جمعه به تدریج در حال بازیابی بود. این رویداد پس از اختلالهای مایکروسافت ۳۶۵ در ماههای ژانویه و اوت رخ داد.
اروپا تا چه حد وابسته است؟
به گفته سینرژی ریسرچ گروپ (Synergy Research Group)، سه شرکت آمازون، مایکروسافت و گوگل در مجموع حدود ۷۰ درصد بازار رایانش ابری اروپا را در اختیار دارند. سهم ارائهدهندگان اروپایی حدود ۱۵ درصد است که نسبت به حدود ۲۹ درصد در سال ۲۰۱۷ میلادی کاهش یافته است. بزرگترین آنها، یعنی شرکتهای آلمانی اساِیپی و دویچهتلهکوم، هر کدام تنها ۲ درصد سهم دارند.
یورونیوز پیشتر گزارش داده بود که حدود ۸۰ درصد از زیرساختها و فناوری دیجیتال اروپا از خارج از اتحادیه اروپا تامین میشود.
این وضعیت با دیدگاه افکار عمومی همخوان نیست. بر پایه تازهترین نظرسنجی یوروبارومتر، بیشتر شهروندان اتحادیه اروپا خواهان زیرساخت دیجیتال تحت کنترل اروپایی هستند. میزان حمایت در سوئد ۹۴ درصد، در فنلاند ۹۳ درصد و در دانمارک ۹۲ درصد است.
بروکسل میخواهد اروپا از اروپاییها خرید کند
روز چهارشنبه، نمایندگان پارلمان اروپا گزارش پیشنویس خود درباره «قانون توسعه رایانش ابری و هوش مصنوعی» پیشنهادی کمیسیون اروپا را ارائه کردند. این گزارش از نهادهای عمومی میخواهد بخش بیشتری از خدمات ابری خود را از ارائهدهندگان اروپایی خریداری کنند.
نماینده سبز هلندی، رینیر فان لانشوت، هشدار داد: «سامانههای حیاتی ما روی فناوری دیگران کار میکند و دیگران میتوانند آن را خاموش کنند.»
نگرانیها درباره آنچه «کلید خاموشکن» خوانده میشود در ماه ژوئن افزایش یافت؛ زمانی که شرکت آنتروپیک (Anthropic) برای پایبندی به مقررات صادراتی ایالات متحده، دسترسی به مدلهای هوش مصنوعی «کلود فیبل ۵» و «میتوس ۵» را متوقف کرد. دسترسی در روز ۱ ژوئیه دوباره برقرار شد.
کمیسیون اروپا همچنین میخواهد ظرف پنج تا هفت سال ظرفیت مراکز داده اتحادیه را سه برابر کند. مزایده برای ایجاد حداکثر هفت «گیگافکتوری» هوش مصنوعی با حمایت اتحادیه اروپا روز پنجشنبه بسته شد.
چه کسانی میتوانند با غولها رقابت کنند؟
اروپا رقیب واحدی برای مایکروسافت، آمازون یا گوگل ندارد، بلکه در لایههای مختلف زنجیره فناوری، مدعیان متفاوتی دارد.
شرکت فرانسوی میسترال اِيآی (Mistral AI) شناختهشدهترین سازنده مدلهای هوش مصنوعی در اروپا است. ارزش این شرکت پس از یک دور جذب سرمایه ۳ میلیارد یورویی به رهبری سامسونگ در ماه سپتامبر، به ۲۱ میلیارد یورو رسید.
در حوزه رایانش ابری، شرکت استکیت که متعلق به گروه شوارتس، مالک برندهای لیدل و کاؤفلاند است، در حال ساخت یک مرکز داده هوش مصنوعی به ارزش ۱۱ میلیارد یورو در براندنبورگ آلمان است. در ماه آوریل، استکیت و همچنین شرکتهای فرانسوی اوویاچکلاد، اسکیلوی و میسترال در میان شرکتهایی بودند که موفق شدند در مناقصه «ابر حاکمیتی» خود کمیسیون اروپا، به ارزش حداکثر ۱۸۰ میلیون یورو، جایگاهی به دست آورند.
در حوزه سختافزار، شرکت آلمانی اینفینئون از تولیدکنندگان پیشتاز تراشههای قدرت است که مراکز داده هوش مصنوعی را به کار میاندازند. تحلیلگران حاضر در نمایشگاه تجاری «سمیکان اروپا» این هفته در شهر مونیخ آلمان، تراشههای قدرت را قویترین مسیر اروپا برای ورود به رونق هوش مصنوعی دانستند.
آیا اروپاییها تغییر جهت میدهند؟
آمادگی برای پرداخت هزینه بیشتر به ارائهدهندگان مستقر در اتحادیه اروپا بسیار متفاوت است. بر اساس نظرسنجی یوروبارومتر، دانمارکیها با ۷۶ درصد، و سپس سوئدیها و کرواسیها هر دو با ۷۳ درصد، بیشترین آمادگی را دارند؛ در حالی که استونیاییها با ۳۵ درصد و بلغارها و چکها هر دو با ۴۵ درصد کمترین تمایل را نشان دادهاند.
کسبوکارها نیز محتاط هستند. در یک نظرسنجی که توسط انجمن دیجیتال آلمان «بیتکوم» انجام شد، ۸۵ درصد شرکتهای آلمانی گفتند این کشور بیش از حد به ارائهدهندگان آمریکایی خدمات ابری وابسته است، با این حال ۷۱ درصد آنها از یکی از این خدمات استفاده میکنند. شرکت پژوهشی آیدیسی گزارش داده است که تنها ۴ درصد سازمانهای اروپایی اعلام کردهاند که قصد دارند به طور انحصاری از ارائهدهندگان محلی استفاده کنند.
شرکتهای آمریکایی نیز در حال سازگار شدن هستند. آمازون وب سرویسز در ماه ژانویه «ابر حاکمیتی اروپایی» خود را در براندنبورگ راهاندازی کرد که توسط یک شرکت مجزا مستقر در اتحادیه اروپا اداره میشود.
تحلیلگر ارشد سینرژی، جان دینزدیل، به شبکه سیانبیسی گفت ارائهدهندگان اروپایی برای جبران از دست دادن سهم بازار خود با دشواری روبهرو خواهند بود.
گام بعدی چیست؟
کمیتههای پارلمان اروپا قرار است روز ۱ دسامبر پیشنویس گزارش درباره «قانون توسعه رایانش ابری و هوش مصنوعی» را بررسی کنند. یک رایگیری در سطح کمیته به طور موقت برای میانه ماه مارس سال ۲۰۲۷ میلادی برنامهریزی شده است و پس از آن در ماه آوریل رایگیری در نشست علنی پارلمان انجام خواهد شد.
مایکروسافت اعلام کرده است که پس از بازیابی کامل خدمات، گزارشی درباره علت این اختلال منتشر خواهد کرد.