بنیانگذار انویدیا، جنسن هوانگ، تحت تحقیق قرار گرفته است. این موضوع چه تأثیر بلندمدتی بر هوش مصنوعی و چین میتواند داشته باشد؟
بیشتر روابط عاشقانه در خفا میمانند.
اما برای جنسن هوانگ، بنیانگذار انویدیا، رابطه مخفی او علنی شده و این موضوع میتواند تأثیری جهانی بر هوش مصنوعی داشته باشد، زیرا درباره رابطه او با فردی که گفته میشود جاسوس چینی است و اینکه آیا اطلاعات محرمانه مربوط به مالکیت فکری را افشا کرده است یا نه، تحقیق میشود.
انویدیا قدرتمندترین تراشههای جهان را طراحی میکند و به یک شرکت زیرساخت هوش مصنوعی تبدیل شده است که بازوی خود را به حوزه رباتیک و همچنین رانندگی خودران گسترش داده است. انویدیا همچنین در بسیاری از شرکتهای هوش مصنوعی در سراسر جهان، از جمله در اروپا، سرمایهگذاری کرده است.
تراشههایی که این شرکت تولید میکند، سامانههای هوش مصنوعی را بهکار میاندازند و به یکی از جبهههای مهم رقابت ایالات متحده با چین برای پیشتازی در فناوری تبدیل شدهاند؛ تا آنجا که واشنگتن حتی دسترسی پکن به این تراشهها را محدود کرده است.
هوانگ لابی کرده بود تا ایالات متحده مقررات صادرات تراشه به چین را تسهیل کند.
کارمِم دومینگس، مشاور ارشد سابق هوش مصنوعی در کاخ سفید در دولت بایدن، گفت: «انویدیا تا حدی در پایه این [زیستبوم هوش مصنوعی] قرار دارد.»
او به یورونیوز نکست گفت: «همه شرکتهای هوش مصنوعی یا به انویدیا بدهکار هستند و یا برای اجرای مدلها و ادامه توسعه و رشد کسبوکارهایشان به این شرکت وابستهاند.»
رهبر جدید؟
در حالیکه هیئتمدیره انویدیا طبق گزارشها در حال بررسی برکناری او است، این پرسش مطرح شده که آیا این ماجرا میتواند بحرانی مالی مشابه سال ۲۰۰۸ رقم بزند و اینکه چه کسی ممکن است جای او را بگیرد.
برای بسیاری، هوانگ خودِ انویدیا است؛ او این شرکت را سه دهه پیش ایجاد کرد، سخنرانیهای اصلیاش با سالنهای مملو از جمعیت برگزار میشود و گروهی از چهرههای مشهور هوادارش هستند که هر جا میرود او را دنبال میکنند.
در مورد اینکه چه کسی میتواند جای او را بگیرد، دومینگس معتقد است: «شخصی که از پیش آماده شده و آماده باشد که نفر بعدی در صف مدیریت شود، وجود ندارد.»
او گفت با وجود اینکه دو فرزند هوانگ هم در شرکت حضور دارند، «نامشخص است نقش دقیق آنها چیست و تا چه حد آمادهاند که مدیریت را در دست بگیرند» و هر فرد دیگری در شرکت نیز به نظر «بعید» میرسد.
او افزود که حتی اگر هوانگ برکنار شود، احتمالاً او را در نوعی نقش دیگر حفظ خواهند کرد و این بهاصطلاح «نوعی مجازات کافی برای هرگونه تخلف احتمالی» خواهد بود.
پس از انتشار این خبر که هیئتمدیره شرکت طبق گزارشها در حال بررسی برکناری او است، ارزش سهام انویدیا در معاملات حدود ۸ درصد کاهش یافت.
دومینگس گفت: «همه شرکتهای هوش مصنوعی… تا حدی تأمین مالی غیرمستقیم یکدیگر را دارند... بنابراین همه چیز بسیار درهمتنیده و از جهات زیادی فاجعهبار است. و سقوط یکی میتواند بسیاری را پایین بکشد.»
در سال ۲۰۰۸ میلادی، شرکت جهانی خدمات مالی لمن برادرز (Lehman Brothers) سقوط کرد و ضربه اصلی را متحمل شد، در حالیکه بسیاری شرکتهای دیگر «بیش از حد بزرگ برای شکست» تلقی میشدند.
دومینگس گفت: «آیا آنها [انویدیا] او [هوانگ] را به نام اینکه نگذارند "خانه کارتها" فرو بریزد، محافظت خواهند کرد؟... پس آیا جنسن تا حدی خودش هم آنقدر بزرگ است که شکستناپذیر باشد؟ تا حدی. بله.»
اما حباب هوش مصنوعی مدتها پیش از خبر هوانگ و نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا، که نشاندهنده واکنش منفی نسبت به مراکز داده و هوش مصنوعی بود، نشانههایی از ترکیدن را بروز داده بود.
شیخه میثا بنت مکتوم، سرمایهگذار و بنیانگذار شرکت سلامت روان مایندفرِند (MindFriend), گفت: «این حباب تقریباً ترکیده است. ما به ماه گذشته و سپس به انتخابات آمریکا و به بازارها نگاه میکنیم. و مشکلات دیگری هم وجود دارد، مسائل دیگر. برای مثال، مراکز داده با زیرساخت و با شبکههای برق دستبهگریباناند.»
بهنظر او، ارزشگذاری بسیاری از استارتآپهای هوش مصنوعی از اصول بنیادی کسبوکار جدا شده است.
او گفت: «هیچ کتابی که خواندهام نمیتوانست مرا برای دیدن روزی آماده کند که در آن شرکتی کاملاً بر چیزی بنا شده باشد که ممکن است فردا ناپدید شود.»
او افزود: «یک محصول وجود دارد، اما میتوانید آن محصول را کپی کنید، و آن محصول هیچ درآمدی ندارد... این شرکت زیانده است و با ارزش ۱۴ میلیارد دلار (۱۲.۶ میلیارد یورو) ارزشگذاری شده است.»
با این حال، او بر این باور است که هرگونه اختلال مالی در انویدیا «موقت» خواهد بود، زیرا بهگفته او «انویدیا طی دههها زیرساختی بسیار قدرتمند پیرامون این زیستبوم ساخته است و برای من بسیار دشوار است که تصور کنم این ماجرا بتواند تأثیر بلندمدتی داشته باشد».
تأثیر بر چین؟
ماجرای هوانگ در غرب عمدتاً بهعنوان پرسشی درباره ثبات بازار مطرح شده است: آیا مشکلات در انویدیا میتواند در اقتصادیِ هوش مصنوعی که بر تأمین مالی چرخشی بنا شده است، موج ایجاد کند؟
اما در چین، بحث معمولاً در جهتی دیگر پیش میرود. شرکتهای آن کشور سالهاست میکوشند وابستگی خود را به تراشههای آمریکایی کاهش دهند و رخدادهایی از این دست این گرایش را تقویت میکند.
برای شرکت چینی زاینُووا (Xynova) که دستهای رباتیک تولید میکند، نگاه بیشتر بر استقلال بلندمدت متمرکز است.
ایزابل ژو از شرکت زاینُووا در حاشیه کنفرانس فناوری وب سامیت در لیسبون به یورونیوز نکست گفت: «معمولاً شرکتهای چینی میخواهند مستقلتر باشند و بر تأمینکنندگان تکیه نکنند... اگر مجبور باشید برای تأمین، به شرکتهای آمریکایی وابسته باشید، این یک گلوگاه بزرگ است.»
او افزود: «هواوی... آنها تلاش میکنند تراشهها را توسعه دهند، بسیار سخت کار میکنند و ادعا میکنند که خودْ انویدیایِ چین هستند.»
بهنظر شخصی او، رقابت هوش مصنوعی فقط باعث میشود این کشور بخواهد با شدت بیشتری پیش برود.
او گفت: «به شرکتهای چینی ایمان دارم. اگر واقعاً بخواهید کاری انجام دهید، آن کار رخ خواهد داد.»
اما از دید دومینگس، تحقیقات درباره هوانگ تغییری در آنچه «رقابت هوش مصنوعی» خوانده میشود ایجاد نخواهد کرد.
او گفت مدتها پیش از ماجرای هوانگ نیز این موضوع در قالب یک رقابت هوش مصنوعی تعریف شده بود و یادآور شد که برنامه اقدام هوش مصنوعی ایالات متحده در سال ۲۰۲۵ میلادی عملاً «پیروز شدن در رقابت هوش مصنوعی» نام دارد. بنابراین این رسوایی چیز زیادی را تغییر نخواهد داد.
دومینگس گفت: «اگر دو کشور را در موقعیت دشمن قرار دهید، اینکه از یکدیگر جاسوسی کنند تا حدی قابل انتظار است... تقریباً هر فیلمی درباره جنگ سرد درباره یک جاسوس است… بعید میدانم [که این موضوع لحن را تغییر دهد].»