قوه قضائیه جمهوری اسلامی روز شنبه ۱۶ آبان از اعدام محمدعارف شه‌بخش به اتهام «مشارکت در حمله مسلحانه به یک پاسگاه انتظامی در سیستان و بلوچستان» خبر داد. این در حالی است که سازمان‌های حقوق بشری بارها درباره اعدام زندانیان بلوچ و نقض حقوق متهمان در پرونده‌های امنیتی ایران هشدار داده‌اند.
مرکز رسانه قوه قضائیه جمهوری اسلامی روز شنبه ۷ نوامبر اعلام کرد حکم اعدام محمدعارف شه‌بخش، فرزند محمد‌اکبر، به اتهام «بغی و محاربه» اجرا شد.
آگهی
آگهی
در اطلاعیه قوه قضائیه آمده است که شه‌بخش از افراد مرتبط با گروه مسلح جیش‌العدل بوده و در حمله به پاسگاه انتظامی قلعه‌بید در سیستان و بلوچستان مشارکت داشته است.
بر اساس گزارش‌های برخی رسانه‌ها، در جریان این حمله که در مرداد ۱۴۰۳ رخ داد، دست‌کم یک سرباز وظیفه کشته شد و قوه قضائیه از مجروح‌شدن ماموران انتظامی نیز خبر داده است.
ادعای مشارکت محمدعارف شه‌بخش در این حمله تاکنون به‌طور مستقل تایید نشده است.
قوه قضائیه اعلام کرده که حکم اعدام محمدعارف شه‌بخش پس از طی مراحل قانونی اجرا شده است. با این حال، در متن اطلاعیه منتشرشده، جزئیاتی درباره زمان بازداشت، محل نگهداری، نحوه دسترسی متهم به وکیل و روند رسیدگی دادگاه ارائه نشده است.
روایت متفاوت از حمله به پاسگاه قلعه‌بید
حمله به پاسگاه قلعه‌بید بامداد ۲۶ مرداد ۱۴۰۳ رخ داد و گروه مسلح جیش‌العدل مسئولیت آن را بر عهده گرفت.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده در همان زمان، در جریان این حمله یک سرباز وظیفه به نام علی رئوفیان، اهل نیشابور، کشته شد.
پایگاه خبری «رسانک» که اخبار سیستان و بلوچستان را پوشش می‌دهد، به نقل از بیانیه جیش‌العدل گزارش داده بود که اعضای این گروه با استفاده از سلاح‌های تک‌تیرانداز به پاسگاه حمله کرده‌اند.
اما گزارش منابع حقوق بشری درباره پیامدهای این درگیری، به کشته‌شدن مأمور انتظامی محدود نبود.
سازمان حقوق بشری «حال‌وش» گزارش داده بود که نیروهای مستقر در پاسگاه پس از حمله، به سمت خانه‌های اطراف تیراندازی کرده و خمپاره شلیک کرده‌اند.
به گفته این سازمان، دو شهروند بلوچ به نام‌های خلیل شه‌بخش، ۴۹ ساله، و عبدالغنی شه‌بخش، ۳۲ ساله، بر اثر اصابت ترکش مجروح و به بیمارستان زاهدان منتقل شدند.
این سازمان همچنین گزارش داد که چند خانه مسکونی در جریان تیراندازی آسیب دیده‌اند.
سازمان حقوق بشری حال‌وش در شهریور ۱۴۰۳ از بازداشت یک شهروند بلوچ به نام «عارف شه‌بخش» خبر داد.
بر اساس این گزارش، عارف شه‌بخش، حدودا ۲۵ ساله و فرزند اکبر، روز هشتم شهریور ۱۴۰۳ هنگام سفر در مسیر خاش به ایرانشهر توسط نیروهای اداره اطلاعات بازداشت و به زاهدان منتقل شد.
حال‌وش به نقل از منابع خود گزارش داد که خانواده این شهروند با وجود مراجعه مکرر به نهادهای قضایی و امنیتی، پس از گذشت ۲۴ روز همچنان از وضعیت و محل نگهداری او بی‌اطلاع بودند.
پایگاه خبری رسانک نیز گزارش مشابهی درباره این بازداشت منتشر کرده بود.
هشدار نهادهای حقوق بشری درباره اعدام بلوچ‌ها
اعدام محمدعارف شه‌بخش در شرایطی اعلام شده که سازمان‌های حقوق بشری نسبت به افزایش اعدام‌ها در ایران، به‌ویژه در میان اقلیت‌های قومی، هشدار می‌دهند.
سازمان حقوق بشر ایران در گزارشی که سوم نوامبر منتشر شد، اعلام کرد در ده ماه نخست سال ۲۰۲۶ دست‌کم ۶۹۱ نفر در ایران اعدام شده‌اند که ۶۴ نفر از آنان بلوچ بوده‌اند.
بر اساس این گزارش، دست‌کم ۸۱ نفر از اعدام‌شدگان با اتهامات امنیتی مواجه بوده‌اند.
این سازمان همچنین هشدار داده است که مجازات اعدام در ایران علاوه بر سرکوب مخالفان، برای پنهان‌کردن موارد نقض حقوق بشر از سوی نیروهای امنیتی نیز به کار گرفته می‌شود.
پیش‌تر نیز کارشناسان مستقل حقوق بشر سازمان ملل در ماه اوت از مقام‌های جمهوری اسلامی خواسته بودند به بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه و اعدام اعضای اقلیت‌های قومی، به‌ویژه بلوچ‌ها و کردها، پایان دهند.
این کارشناسان نسبت به استفاده از اتهامات امنیتی گسترده، از جمله «محاربه» و «بغی»، و همچنین گزارش‌های مربوط به اعتراف‌گیری تحت شکنجه هشدار داده بودند.