بهای نفت صبح دوشنبه کاهش یافت؛ گفتوگوها در قطر امید به گشایش تنگه هرمز را زنده کرد، اما دونالد ترامپ تهدید حملات تازه را حفظ کرد و گزارشها حاکیست بنیامین نتانیاهو از او خواسته پس از انتخابات میاندورهای سهشنبه مستقیما ایران را هدف بگیرد.
بازار نفت هفته را با ضعف آغاز کرد و روز دوشنبه صبح نفت برنت، شاخص جهانی، حدود ۱۰۸.۵ دلار برای هر بشکه معامله شد که نسبت به قیمت بستهشدن روز جمعه حدود ۲.۸ درصد کاهش داشت، در حالی که مذاکرهکنندگان ایرانی در قطر درباره طرح بازگشایی تنگه هرمز گفتوگو میکردند.
نفت پایه آمریکا وست تگزاس اینترمدیت نیز ۳ درصد افت کرد و به کمتر از ۱۰۰ دلار برای هر بشکه رسید.
با این حال، پشت این تحرکات قیمتی نشانه چندانی از پیشرفت در مذاکرات دیده نمیشد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گزینههای نظامی را باز نگه داشت و در همین حال گزارش شد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از او خواسته است به محض برگزاری رایگیری انتخابات میاندورهای روز سهشنبه، به ایران حمله کند.
حملونقل دریایی از تنگه هرمز، گذرگاه باریک میان ایران و عمان که در شرایط عادی حدود یکپنجم نفت جهان را جابهجا میکند، از زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه بهشدت مختل شده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در مصاحبهای که آخر هفته در تلگرام منتشر شد، گفت که طرح در دست بررسی میتواند در صورت برآورده شدن مجموعهای از شروط از سوی واشنگتن، ظرف حداقل دو روز به بازگشایی تنگه منجر شود.
آقای عراقچی افزود که تهران گفتوگوی مستقیمی با آمریکا انجام نمیدهد و نتیجه کار به این بستگی دارد که واشنگتن به پرسشهای ایران چگونه پاسخ دهد.
مقامهای ایرانی پیشتر خواستار پایان دادن به محاصره دریایی بنادر ایران توسط نیروی دریایی آمریکا، لغو تحریمها علیه صادرات نفت این کشور و توقف درگیریها در همه جبهههای منطقهای شدهاند.
پیامهای متناقض از واشنگتن
ترامپ که شنبه شب در مهمانی هالووین در اقامتگاه مارالاگو در فلوریدا با خبرنگاران صحبت میکرد، گفت که مذاکرات «خوب پیش میرود»، هرچند ایرانیها را «چندان قابل اعتماد» توصیف کرد.
او گفت: «از این نظر که نیروی دریاییشان را از بین بردهایم، نیروی هواییشان را از بین بردهایم، خیلی هم عجلهای نداریم.» با این حال افزود که آمریکا هنوز «باید به یک یا دو سایت رسیدگی کند» و این کار را میتوان «در ۱۰ دقیقه» انجام داد.
وقتی از ترامپ پرسیده شد آیا انتظار دارد این هفته دوباره به جنگ بازگردد، او پاسخ داد: «فرض کنید که این کار را بکنم. آیا به شما میگویم؟»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز روز شنبه گفت که هنوز درباره ازسرگیری اقدام نظامی تصمیمی گرفته نشده است.
هفته گذشته روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، به دستور ترامپ نامهای به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، نوشته تا مذاکرات صلح را احیا کند.
ترامپ این گزارش را رد کرد و گفت که این تماس درباره اقلام پزشکی مورد نیاز ایران بوده است.
به گزارش وبسایت خبری اکسیوس (Axios)، نتانیاهو در تماس تلفنی روز شنبه از ترامپ خواسته است بلافاصله پس از انتخابات میاندورهای حملات را از سر بگیرد، در حالی که ترامپ میخواهد به دیپلماسی زمان بیشتری بدهد.
ترامپ این تماس را «بسیار خوب» توصیف کرد.
نتانیاهو در عین حال برای آینده سیاسی خود نیز میجنگد؛ بلوک تحت رهبری او در انتخابات ۲۷ اکتبر برای کنست، پارلمان اسرائیل، ۵۳ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی را به دست آورد که کمتر از ۶۱ کرسی لازم برای کسب اکثریت است، در حالی که بلوک مخالف به رهبری رئیس پیشین ارتش، گادی آیزنکوت، ۴۸ کرسی کسب کرد.
حزب لیکود نتانیاهو بدون ارائه شواهد مدعی شده است که رایگیری «دزدیده شده» است.
حقریسک جنگ هنوز در قیمتهاست
بانک گلدمن ساکس (Goldman Sachs) روز دوشنبه در یادداشتی خطاب به سرمایهگذاران اعلام کرد که حقریسک ژئوپولیتیک حدود ۲۷ دلار برای هر بشکه «اکنون بخش زیادی از جهش قیمت نفت خام در ماه اکتبر را توضیح میدهد»؛ جهشی که برای مدتی کوتاه قیمت برنت را به ۱۱۸ دلار رساند.
این بانک پیشبینی خود برای قیمت نفت برنت در پایان امسال را از ۹۰ دلار به ۱۰۵ دلار برای هر بشکه افزایش داد و گفت بازارها پس از انتخابات میاندورهای آمریکا وزن بیشتری برای خطر تشدید درگیری قائل هستند.
خطرهای عرضه نیز همچنان پابرجاست.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UK Maritime Trade Operations) که رفتوآمد کشتیها در منطقه را رصد میکند، روز یکشنبه اعلام کرد گزارشی دریافت کرده که براساس آن یک پرتابه به یک کشتی در تنگه هرمز اصابت کرده است.
روز جمعه ایران همچنین از چندین حمله علیه کشتیها خبر داد که نشان میدهد تنشها در این گلوگاه حیاتی دریایی کاهش نیافته است.