آبیاری درختان زیتون با پساب تصفیهشده: در پولیا، واقع در جنوب ایتالیا، یک پروژه آزمایشی به این ترتیب با خشکسالی و آلایندههای نوظهور مقابله میکند. مولکول آن از ترکیب پراکسید هیدروژن و پرتوهای فرابنفش تولید میشود. نتایج این تجربه ظرف دو سال آینده مشخص خواهد شد.
کشتزارها، بهویژه در جنوب اروپا، تشنهاند. در حوضه آبریز دریای آدریاتیک، هر قطره آب اهمیت دارد.
در پولیا، منطقهای واقع در جنوب ایتالیا، کمآبی بر اثر تغییرات اقلیمی تشدید شده است و افزون بر آن، باکتری زایللا فَستیدیوسا باغهای زیتون را نابود کرده است.
پروژه اروپایی ECO FLOW کارشناسان یونانی و ایتالیایی را گرد هم آورده است. این پروژه پیشنهاد میکند پساب تصفیهشده گالیپولی، که در غیر این صورت به دریا میریزد، برای آبیاری دوباره استفاده شود. تمرکز آنان بر آلایندههای موسوم به آلایندههای نوظهور است. این مواد شیمیایی، مصنوعی یا زیستی که ساخته دست انساناند، از فعالیتهای صنعتی ناشی میشوند و در پساب شهری و بیمارستانی وجود دارند.
این آزمایش در زمینی مجاور ایستگاه تصفیه آب گالیپولی انجام میشود. در این زمین سه ردیف درخت زیتون مقاوم در برابر باکتری وجود دارد و سه شیوه آبیاری برای آن به کار میرود: شیوه سنتی با آب چاه، آبیاری با آب تصفیهشده در ایستگاه تصفیه، و آبیاری با آبی که تحت تصفیهای ویژه قرار گرفته است و هدف از آن کاهش میزان مواد آلاینده است.
روکو پروتوپاپا از آژانس منطقهای فعالیتهای آبیاری و جنگلداری (ARIF)، که نهادی دولتی در منطقه پولیا است، توضیح میدهد که اهداف ECO FLOW شامل «مقایسه گیاهان آبیاریشده با آب چاه با گیاهانی است که آب تصفیهشده و آب تصفیهشده با پراکسید هیدروژن دریافت کردهاند. میخواهیم ببینیم چه مقدار میوه تولید میکنند و چگونه تولید میکنند. به این ترتیب از هدررفت آبی که در غیر این صورت به دریا میرسد جلوگیری میکنیم.»
در ایستگاه تصفیه گالیپولی، آب تصفیهشدهای که برای ECO FLOW در نظر گرفته شده است، با فناوری ثبت اختراع شده یک ایستگاه کوچک که در پروژه اروپایی دیگری به نام RE-WATER طراحی شده بود، بیش از آب مخازن ایستگاه پالایش میشود.
این فرایند ضدعفونی تکمیلی آب چگونه عمل میکند؟
فابریتسیو دلآنا، مسئول هماهنگی فنی و توسعه پروژه Acquedotto Pugliese، سازمانی که مدیریت چرخه کامل آب در پولیا و کامپانیا را بر عهده دارد، میگوید این روش «بر پایه استفاده از پراکسید هیدروژن همراه با تابش فرابنفش حاصل از لامپ است. این ترکیب امکان تشکیل مولکولی بسیار واکنشپذیر را فراهم میکند که قادر به تجزیه آلایندههاست. چالش مهمی بود، زیرا تجهیزات مورد استفاده در بازار وجود نداشت.» راکتوری که آب تحت این فرایند در آن قرار دارد «برای جلوگیری از تغییرات دما که میتواند عملکرد پراکسید هیدروژن را مختل کند، عایق حرارتی شده است.» آنان دریافتند که اگر آب در گردش باشد، تعداد مولکولهای واکنشپذیر در دسترس برای مقابله با آلایندهها افزایش مییابد و سیستم را برای این منظور تکمیل کردند.
بودجه ECO FLOW بیش از یک میلیون و پانصد هزار یورو است که ۷۵ درصد آن از سیاست انسجام اروپا و ۲۵ درصد باقیمانده از منابع مالی یونان و ایتالیا، دو کشور شرکتکننده در پروژه، تأمین شده است. در یونان، پژوهشگران بر روی غشایی فیزیکی برای تصفیه و پالایش بهتر پساب کار کردند، در حالی که در ایتالیا بر راهحل شیمیایی تمرکز کردند. کارشناسانی که این دانش را در چارچوب پروژه آزمایشی ECO FLOW به اشتراک میگذارند، تأکید میکنند که هر دو راهحل مکمل یکدیگرند.
آزمایشگاه دانشگاه پلیتکنیک باری پشتیبانی فنی و علمی Aquedotto Pugliese، شریک اصلی پروژه، را در آزمایشهای انجامشده در ECO FLOW بر عهده دارد.
دانیلو اسپاسیانو، استاد و پژوهشگر دانشگاه پلیتکنیک باری، توضیح میدهد که پایش ECO FLOW به تازگی آغاز شده است. آنان آب و رشد گیاه و همچنین ویژگیهای خاک و انباشت مواد احتمالی در خاکی را که دو گونه زیتون آبیاریشده در این آزمایش در آن رشد میکنند، بررسی میکنند: فاوولوزا و لچانا که هر دو در برابر زایللا مقاوماند.
این پروژه آزمایشی دو سال ادامه خواهد داشت.
مزرعه فرانچسکا استاجانو سالانه بیش از شصت تن زیتون تولید میکند. صاحب آن، آنتونیو آستوتو، بخشی از محصول را با آب چاه خود و باغ زیتون جوانتری را با آب تصفیهشده در ایستگاه تصفیه گالیپولی آبیاری میکند و تفاوت را میبیند.
او میگوید: «انتظار نداشتیم درختان چهارساله اکنون شروع به بار دادن کنند. بنابراین از اینکه میدیدیم گیاهان سریعتر رشد کردهاند، بسیار خرسند بودیم، احتمالاً به دلیل نوع آبی که استفاده شده است.»
او در پایان میگوید در مجموعه او درختان زیتون با سیستم قطرهای آبیاری میشوند تا «نتیجهای خوب حاصل شود و در عین حال از کمترین مقدار آب ممکن استفاده شود» تا هدر نرود.