یک پژوهش جدید نشان میدهد افرادی که در محلههای سرسبز زندگی میکنند، ممکن است با خطر کمتر ابتلا به زوال عقل روبهرو باشند.
یک مطالعه جدید در دانشگاه استکهلم و موسسه کارولینسکا در سوید نشان میدهد داشتن فضاهای سبز بیشتر در نزدیکی محل سکونت با کاهش ۲۰ درصدی خطر ابتلا به زوال عقل ارتباط دارد.
سیسیلیا استنفورس، سرپرست پژوهش و نویسنده همکار اول این مطالعه، میگوید: «این یافتهها محیط بلافصل اطراف خانه را به عنوان بخشی مهم در ایجاد شرایطی که از سلامت مغز و سالمندی سالم حمایت میکند، برجسته میکند.»
این مطالعه که در نشریه آلزایمرز و دمانس (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده، نزدیک به ۳ هزار شرکتکننده را دربر میگرفت که به مدت ۱۶ سال تحت پیگیری بودند. پژوهشگران میزان پوشش گیاهی اطراف خانههای شرکتکنندگان را نقشهبرداری کردند و همزمان وضعیت شناختی و بروز زوال عقل در آنان را در طول زمان رصد کردند.
آنها دریافتند زندگی در مجاورت فضاهای سبز به نظر میرسد اثر محافظتی در برابر زوال عقل دارد.
این ارتباط در مورد پوشش گیاهی در نزدیکترین محدوده به خانه، یعنی در فاصله تا ۱۰۰ متر، از همه قویتر بود و هرچه فاصله خانه تا فضاهای سبز بیشتر میشد این اثر تضعیف میشد.
این حفاظت چگونه عمل میکند؟
نویسندگان مطالعه به چندین دلیل اشاره کردند که چرا خطر زوال عقل ممکن است تحت تاثیر وجود فضاهای سبز قرار گیرد.
این دلایل از عوامل مستقیم مانند کاهش فشار روانی تا تسهیل رفتارهای مرتبط با سلامت، از جمله خواب بهتر، فعالیت بدنی و تحریک و انسجام اجتماعی را در بر میگیرد.
استنفورس میگوید: «محیطهای طبیعی و پوشش سبز میتواند به ترمیم روانی کمک کند، استرس را کاهش دهد و احساس بهزیستی را تقویت کند.»
نویسندگان نوشتند فضاهای سبز همچنین میتواند به طور غیرمستقیم با محافظت از مردم در برابر مواجهه با عوامل زیانبار محیطی مانند سر و صدای ترافیک، آلودگی هوا و گرمای شدید از سلامت حمایت کند.
در نظر گرفتن سلامت مغز در برنامهریزی شهری
در سال ۲۰۲۵ برآورد میشود حدود ۹ میلیون نفر در اتحادیه اروپا (منبع به زبان انگلیسی) با زوال عقل زندگی میکردند و پیشبینی میشود این رقم تا سال ۲۰۵۰ به بیش از ۱۴ میلیون نفر برسد.
به گفته نویسندگان، افزایش این تعداد بر نیاز به راهبردهای تازه، از جمله برنامهریزی شهری پایدار که از سلامت مغز حمایت کند، تاکید میکند.
استنفورس میگوید: «در زمان برنامهریزی و توسعه شهرها و محیطهای مسکونی باید سلامت مغز را در نظر گرفت.»
او اضافه میکند: «فضای سبز اطراف خانههای ما میتواند منبعی مشترک برای سلامت عمومی، سازگاری با اقلیم و تنوع زیستی باشد.»
نویسندگان تاکید کردند برای دستیابی به این هدف، هم حفاظت از پوشش گیاهی موجود و هم ایجاد فضاهای سبزی که برای افراد با نیازها و تواناییهای متفاوت قابل دسترس و قابل استفاده باشد، اهمیت دارد.
تاثیر محیط بر سلامت مغز در سالهای اخیر بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
اولف کالوایت، عصبشناس و همرئیس گروه کاری تاثیرات محیطی در آکادمی اروپایی نورولوژی، به یورونیوز سلامت گفت: «محیط مستقیم شما و نیز محیط گستردهتر از نظر سازماندهی مسکن بر خواب شما و در مجموع بر سلامت مغزتان تاثیر میگذارد.»