بیش از ۴۴ هزار نفر هنوز در ساختمانهای در آستانه تخریب زندگی میکنند و چون سرپناه جایگزین نیست نمیتوانند ترک کنند. یورونیوز از المغرقه گزارش میدهد که قیمت چادر برزنتی دو برابر شده و اسرائیل ورود چوب و کیتهای سرپناه به غزه را بسته است.
هر وقت باران میبارد، عبدالله سیام وسایل خواب خانوادهاش را به تنها گوشه خانهاش در المغراقه، در مرکز غزه، میبرد؛ جایی که آب از سقف نفوذ نمیکند.
حملات توپخانهای که خانههای مجاور را هدف قرار داد، سقف خانه را ترکدار کرده و خانواده هیچ راه دیگری ندارد. او به یورونیوز گفت: «تشکها را آنجا میبریم و میخوابیم؛ همین راهحل است.»
بر اساس برآوردهای اولیهای که در گزارش ماه جاری دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل نقل شده، بیش از ۴۰۰۰ ساختمان آسیبدیده در غزه باید به طور کامل یا جزئی تخریب شوند؛ از این میان بیش از ۲۳۰۰ ساختمان هنوز محل سکونت نزدیک به ۴۴ هزار نفر هستند.
با نزدیک شدن چهارمین زمستان از آغاز جنگ، خانوادهها در سراسر سرزمین فلسطینی خود را برای فصل بارش در خانههای ترکخورده و چادرهای فرسوده آماده میکنند.
سیام در المغراقه تنها نیست. همسایهاش مریم ابو حازین روزهای بارانی را صرف بیرون راندن آب از خانه میکند تا پتوهایش کاملا خیس نشوند.
وقتی پتوهای خودش خیسِ آب شد، سه پتو از دخترش قرض گرفت و بعد از خشک شدن دوباره آنها را برگرداند.
آب از سقفِ اتاقها و حمام میچکد. او روی زمین ظرفهایی گذاشته تا آب را جمع کنند و با تیِ زمینشور آن را به بیرون هل میدهد. او گفت: «انگار در خیابان زندگی میکنیم.»
محمد بردویل، از همین منطقه، میگوید نگران است زمستان پیش رو را با برزنتهای فرسودهای پشت سر بگذارد که توان مالیِ تعویضشان را ندارد.
او به یورونیوز گفت: «راستش اصلا نمیخواهیم زمستان برسد؛ باد و باران برایمان سختی میآفریند، چه در خانه باشیم و چه در چادر.»
در بازار دیرالبلح، قیمت برزنت از ۱۲۰ به ۱۸۰ شکل (۳۵ تا ۵۳ یورو) رسیده و اندازههای بزرگتر حدود ۲۳۰ شکل (۶۸ یورو) قیمت دارند. قیمت یک چادر گنبدی نیز از ۱۳۰۰ شکل (۳۸۴ یورو) به ۱۷۰۰ شکل (۵۰۲ یورو) افزایش یافته است.
احمد السیقلی، آواره شده از خان یونس، در گفتوگوی تلفنی با یورونیوز گفت آمادهسازی و تقویت چادرش با استفاده از تیرهای چوبی و دو برزنت حدود ۱۲۰۰ شکل (۳۵۵ یورو) برایش هزینه داشته؛ رقمی که با کمک برادرش از خارج نوار غزه فراهم کرده است.
بر اساس ارزیابی ماه ژوئن که شورای پناهندگان نروژ به آن استناد کرده، ۷۱ درصد خانوادههای ساکن در ساختمانهای آسیبدیده گفتهاند توان مالی خرید مصالح تعمیراتی را ندارند.
جنگ اسرائیل و حماس در غزه که از سال ۲۰۲۳ آغاز شده و تا ۲۰۲۵ ادامه یافته و به کشته شدن بیش از ۷۰ هزار فلسطینی، عمدتا زن و کودک، انجامیده، بخشهای وسیعی از سرزمین فلسطینی را به ویرانه تبدیل کرده است.
این جنگ یکی از بدترین بحرانهای انسانی در تاریخ معاصر منطقه را نیز رقم زده است؛ نهادهای امدادی نسبت به خطر قحطی و فروپاشی تقریبا کامل زیرساختهای بهداشتی نوار غزه هشدار میدهند.
همه چیز ممکن است فروبریزد
خطر در برخی سازهها فراتر از چکه کردن آب است. شانزدهم سپتامبر، ساختمان مسکونی السعاده در شهر غزه فروریخت و جان ۲۱ فلسطینی از جمله ۱۲ کودک و پنج زن را گرفت.
دفاع مدنی غزه اعلام کرد ساکنان از پیش هشدار گرفته بودند اما چون پناهگاه جایگزین در دسترس نبود، در ساختمان ماندند و همین، همراه با آسیبهای سازهایِ برجا مانده از جنگ گذشته، به فرو ریختن آن انجامید.
محمود بصل، سخنگوی دفاع مدنی، ۱۷ سپتامبر هشدار داد که فروریختن برجهای آسیبدیده در مناطق پرتراکم میتواند هم ساکنان این ساختمانها و هم افراد ساکن در چادرهای اطراف را در معرض خطر قرار دهد.
او گفت این نهاد تنها در عرض ۲۴ ساعت حدود ۱۵۰ تماسِ کمکخواهی از ساکنان ساختمانهای در معرض خطر دریافت کرده است.
دفتر رسانهای دولت غزه ۲۰ سپتامبر از طرحی برای تخلیه و تخریب حدود ۲۵۵ ساختمانِ در معرض فرو ریختن و تامین سرپناه موقت برای خانوادههای آسیبدیده خبر داد، اما تاکید کرد که با کمبود ماشینآلات سنگین، منابع مالی و زمین امن روبهرو است و برخی خانوادهها با وجود هشدارها هنوز این ساختمانها را ترک نکردهاند.
رامیز الاکبروف، هماهنگکننده امور بشردوستانه سازمان ملل، پس از فروریختن ساختمان السعاده خواستار ارسال فوری تجهیزات نجات، ماشینآلات، سوخت، چادر و برزنت برای آسیبپذیرترین گروهها ظرف چهار هفته شد.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
ممانعت از ورود کمکها
اما روند پاسخگویی با انسداد تدارکات روبهرو است. شورای پناهندگان نروژ اعلام کرد مقامهای اسرائیلی در ماه اوت با ورود ۳۶ هزار و ۹۶۰ قطعه چوب و ۶۶۰ بسته سرپناه اضطراری موافقت کردند، اما سپس در ۲۶ اوت و دوم سپتامبر مانع ورود آنها شدند و بعدتر نیز درخواست تازه سازمان ملل برای هماهنگی را رد کردند.
دفتر هماهنگی فعالیتهای دولتی اسرائیل در سرزمینهای اشغالی (کوگات) در گفتوگو با رسانههای بینالمللی در سپتامبر اعلام کرد پیش از خلع سلاح حماس اجازه ورود ماشینآلات سنگین و مصالح بازسازی را نخواهد داد و این گروه را به سواستفاده از کمکها متهم کرد؛ اتهامی که حماس آن را رد میکند.
تا ۱۸ سپتامبر، گروه پناهگاه سازمان ملل تنها ۲۶ درصد بودجه مورد نیاز خود، معادل ۱۹۳.۷ میلیون دلار، را دریافت کرده بود.
گزارش دیگری از سازمان ملل در اواخر سپتامبر حدود ۱۷ هزار چادر، برزنت و بستههای سرپناه را در انبارها و خریدهای در دست انجام سازمانهای امدادی برشمرد؛ اقلامی که انتظار میرود برای حدود ۵۰ هزار خانواده کافی باشد و در مراحل مختلف آمادهسازی قرار دارند، نه اینکه در گذرگاهها متوقف مانده باشند.
در عرصه میدانی، اقدامات آمادهسازی شامل پاکسازی کانالهای آب، بالا آوردن کفِ چادرها و سرپناهها از سطح زمین، تعمیر شبکههای فاضلاب و شناسایی محلهایی برای جابهجایی داوطلبانه است.
بررسی بیش از ۴۰۰ محل اسکان آوارگان نشان داد ۲۱۷ نقطه در معرض خطر متوسط تا بالای سیل قرار دارند و حدود ۲۳۵ هزار نفر را در خود جای دادهاند. ایمنسازی این مکانها مستلزم پاکسازی مهمات و مواد منفجره برجا مانده، هموار کردن زمین و تامین آب، زهکشی و دسترسی جادهای است.
سیام بارانِ غزه را نعمتی میداند، اما با وضع فعلی خانهاش آرزوی باران نمیکند. او پرسید: «چه کسی غرق شدن را آرزو میکند؟»