وزارت خزانهداری آمریکا روز پنجشنبه ۱۵ اکتبر (۲۳ مهر) از اعمال تحریمهای تازه علیه ۱۶ فرد و ۱۰ نهاد مرتبط با ایران خبر داد و همزمان درباره استفاده جمهوری اسلامی از مؤسسات خیریه مذهبی و وجوه شرعی، از جمله خمس، برای انتقال منابع مالی و دور زدن تحریمها هشدار داد.
این وزارتخانه اعلام کرد که تحریمهای جدید در چارچوب عملیات موسوم به «طرد اقتصادی» (Operation Economic Outcast) اعمال شدهاند؛ عملیاتی که با هدف محدود کردن دسترسی جمهوری اسلامی به شبکههای مالی بینالمللی و جلوگیری از تأمین مالی فعالیتهای نظامی و گروههای متحد تهران آغاز شده است.
به گفته وزارت خزانهداری آمریکا، شبکههای مالی هدف تحریم از بانکهای برونمرزی، شرکتهای پوششی و واسطههای مالی غیررسمی برای انتقال صدها میلیون دلار از درآمدهای ایران در خاورمیانه و آسیا استفاده کردهاند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با اشاره به تشدید فشارهای اقتصادی علیه جمهوری اسلامی گفت که حلقه فشار بر اقتصاد ایران تنگتر میشود و حتی متحدان این کشور نیز نمیتوانند آن را نجات دهند.
او تأکید کرد که وزارت خزانهداری آمریکا تا زمانی که منابع مالی مورد استفاده حکومت ایران برای تأمین هزینههای نظامی و حمایت از گروههای نیابتی قطع نشود، به اقدامات خود ادامه خواهد داد.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
دو بانک برونمرزی ایران، یک بانک عراقی و شبکه انتقال درآمدهای نفتی
در فهرست تحریمهای جدید، نام بانک بینالمللی توسعه برای سرمایهگذاری و تأمین مالی عراق (IDB) دیده میشود که به ادعای واشنگتن، با استفاده از سرمایههای ایرانی امکان دسترسی جمهوری اسلامی به دلار آمریکا را فراهم کرده و سود حاصل از فعالیتهای خود را به ایران منتقل کرده است.
دو بانک برونمرزی ایرانی نیز هدف تحریم قرار گرفتهاند: بانک بینالمللی جزیره، وابسته به بانک ملت، و بانک بینالمللی چابهار، وابسته به بانک شهر.
در میان افراد تحریمشده، نام سید روحالله رضوی نیز دیده میشود که وزارت خزانهداری آمریکا او را داماد رهبر جبهه پایداری و یکی از واسطههای اصلی فروش نفت ایران معرفی کرده است.
به ادعای این وزارتخانه، رضوی که در دبی اقامت دارد، در انتقال میلیونها بشکه نفت ایران به بازارهای خارجی و بازگرداندن درآمدهای آن از طریق شرکتهای پوششی، طلا و پول نقد نقش داشته است.
همچنین هفت کارمند شرکت فاراب سروش آفاق قشم، از مجموعههای مرتبط با بانک شهر به اتهام مشارکت در انتقال منابع مالی حاصل از فروش نفت ایران تحریم شدهاند.
هشدار آمریکا درباره استفاده از خمس و مؤسسات خیریه مذهبی
همزمان با اعلام تحریمهای جدید، شبکه مقابله با جرایم مالی وزارت خزانهداری آمریکا (FinCEN) با انتشار هشداری جداگانه، از بانکها و دیگر مؤسسات مالی خواست نسبت به احتمال سوءاستفاده جمهوری اسلامی از سازمانهای خیریه مذهبی و وجوه شرعی، از جمله خمس هوشیار باشند.
مقامهای آمریکایی مدعیاند که برخی شبکههای مرتبط با جمهوری اسلامی از مؤسسات مذهبی، صرافیهای غیررسمی و انتقال پول نقد برای جابهجایی منابع مالی و تأمین هزینه فعالیتهای خود استفاده میکنند.
به گفته این نهاد آمریکایی، استفاده از ساختارهای خیریه و مذهبی میتواند شناسایی منشأ و مقصد نهایی پول را برای نهادهای نظارتی دشوار کند.
با این حال، هشدار جدید به معنای تحریم عمومی مؤسسات خیریه مذهبی یا ممنوعیت پرداخت خمس نیست، بلکه از مؤسسات مالی میخواهد معاملات مشکوک و الگوهای احتمالی سوءاستفاده از این سازوکارها را شناسایی و گزارش کنند.
پیامد تحریمهای جدید
بر اساس مقررات تحریمی آمریکا، داراییهای افراد و نهادهای تحریمشده که در آمریکا قرار دارند یا تحت کنترل اشخاص آمریکایی هستند، مسدود میشود و انجام معاملات با آنها، جز در موارد دارای مجوز یا معافیت، ممنوع خواهد بود.
مؤسسات مالی خارجی نیز در صورت انجام برخی معاملات با افراد و نهادهای تحریمشده ممکن است در معرض تحریمهای ثانویه آمریکا قرار گیرند.
این اقدامات در ادامه سیاست دولت دونالد ترامپ برای تشدید فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی صورت میگیرد؛ سیاستی که واشنگتن هدف آن را محدود کردن درآمدهای نفتی ایران، جلوگیری از دور زدن تحریمها و قطع منابع مالی فعالیتهای نظامی و منطقهای تهران اعلام کرده است.