طبق گزارشها، نزدیک به نیمی از کارگران اروپایی در محیط کار با خطرات سلامت روان روبهرو هستند اما با وجود گستردگی این مشکل، سلامت روان همچنان در محیطهای کاری به رسمیت شناخته نمیشود.
سلامت و ایمنی، ستون اصلی زندگی کاری است. با این حال، همزمان با تحول محیطهای کار و شیوههای اشتغال، چالشهای تازهای پدیدار میشوند، در حالی که بسیاری از مشکلات قدیمی همچنان حلنشده باقی ماندهاند.
در شرایطی که اروپا با کمبود نیروی کار و پیرشدن جمعیت روبهروست، سلامت روان نیروی کار نیز با چالشهای جدی مواجه شده است. ویلیام کاکبرن، مدیر اجرایی آژانس اروپایی ایمنی و بهداشت در محیط کار (EU-OSHA)، در گفتوگو با یورونیوز گفت که با وجود گستردگی این مشکل، سلامت روان همچنان در محیطهای کاری به رسمیت شناخته نمیشود.
او گفت: «چه از کارفرمایان بپرسیم و چه از کارکنان، هر دو گروه عدم تمایل به صحبت صریح درباره مشکلات سلامت روان را مهمترین مانع برای اقدام عملی در این زمینه میدانند.»
بسیاری از کارکنان اتحادیه اروپا میگویند شغلشان به سلامت روان آنها آسیب میزند. بر اساس دادههای آژانس اروپایی ایمنی و بهداشت در محیط کار، ۴۵ درصد کارکنان با خطراتی برای سلامت روان خود در محیط کار مواجه هستند.
کاکبرن گفت: «ما در محیط کار با خطرات روانیـاجتماعی روبهرو هستیم؛ برای مثال ساعات کاری طولانی، فشار کاری بسیار شدید و وظایفی که از نظر عاطفی طاقتفرسا هستند. این عوامل را با افزایش پیامدهای منفی برای سلامت کارکنان مرتبط میدانیم.»
حدود ۴۴ درصد کارکنان نیز از فشار شدید زمانی یا حجم بیش از حد کار خبر میدهند.
طبق برآورد موسسه اتحادیههای کارگری اروپا (ETUI)، افسردگی مرتبط با کار سالانه بیش از ۱۰۰ میلیارد یورو برای اتحادیه اروپا هزینه دارد؛ هزینههایی که شامل غیبت از کار، کاهش بهرهوری و مخارج درمانی و اجتماعی گستردهتر میشود.
با وجود بار سنگینی که این وضعیتها بر دوش کارفرمایان میگذارد، کوکبرن میگوید امتناع از صحبت کردن و انگ ماندگار در میان کارگران روند اقدام را کند کرده است.
برای حل مشکل چه میتوان کرد؟
به باور کاکبرن، مسائل سلامت روان «باید همانند مسائل سلامت جسم در محل کار مورد رسیدگی قرار گیرد». او تاکید میکند رویکرد درست این است که ابتدا خطرها ارزیابی شود و سپس هر آنچه لازم است برای کاهش آسیب متناسبسازی شود.
کاکبرن افزود: «باید عواملی مانند ساعات کاری طولانی و روابط نامطلوب در محیط کار را شناسایی کنیم؛ عواملی که در شدیدترین حالت میتوانند به زورگویی و آزار، خشونت یا تهدید به خشونت منجر شوند.»
کارگران باید در گفتوگو حضور داشته باشند
در حالی که بسیاری سلامت روان را مسئلهای شخصی میدانند، استر لینچ، دبیرکل کنفدراسیون اتحادیههای کارگری اروپا (ETUC) معتقد است اقدامات پیشگیرانه باید بر محیط کار متمرکز باشند، نه صرفا بر فردی که از مشکلات روانی رنج میبرد.
لینچ گفت: «ما منتظر نمیمانیم تا انگشت کسی قطع شود و بعد حفاظهای ایمنی را نصب کنیم. ابتدا ارزیابی خطر انجام میدهیم، مشخص میکنیم شیوه انجام کار چه خطراتی دارد و سپس اقدامات حفاظتی لازم را به اجرا میگذاریم.»
کارشناسان توافق دارند که برای دستیابی به این هدف، کارکنان باید در گفتوگوها و تصمیمگیریها مشارکت داشته باشند. با این حال، بر اساس دادههای آژانس اروپایی ایمنی و بهداشت در محیط کار، تنها ۴۵ درصد کارکنان میگویند درباره جنبههای استرسزای شغل خود مورد مشورت قرار میگیرند.
کاکبرن گفت: «مشارکت کارکنان طبق قوانین اروپا یک الزام قانونی است، اما در عین حال یکی از عوامل کلیدی موفقیت اقدامات مربوط به سلامت و ایمنی در محیط کار نیز به شمار میرود.»
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
کمیسیون اروپا این هفته کارزار «محیطهای کار سالم» را راهاندازی کرد؛ ابتکاری که با هدف کمک به کارفرمایان برای پیشگیری از خطرات روانیـاجتماعی در محیط کار، ارزیابی آنها و مدیریت موثر این خطرات بود. یکی از اهداف این کارزار، غلبه بر بیمیلی به صحبت درباره مشکلات سلامت روان است.
روکسانا مینزاتو، معاون اجرایی کمیسیون اروپا در امور حقوق اجتماعی و اشتغال، روز سهشنبه در مراسم آغاز این کارزار گفت: «وقتی برای ایجاد و حفظ محیطهای کاری سالم سرمایهگذاری میکنیم، نهتنها رفاه و سلامت افراد را بهبود میبخشیم، بلکه مرخصیهای استعلاجی و جابهجایی کارکنان را نیز کاهش میدهیم؛ عملکرد را بهبود میبخشیم و فشار بر نظامهای سلامت را کم میکنیم. این به نفع همه است.»