چارچوب قانونی جدید که حاصل طرح مشترک حزب سوسیالیست و حزب سوسیال‌دموکرات است، نظامی فراهم می‌کند که برای والدین از قانون فعلی سودمندتر است.
نمایندگان مجلس روز سه‌شنبه در چارچوب یک گروه کار پارلمانی، پیشنهاد مشترک حزب سوسیالیست (PS) و حزب سوسیال‌دموکرات (PSD) را برای افزایش مرخصی والدین تصویب کردند. طبق این پیشنهاد، والدین در صورت تقسیم این مرخصی، حق استفاده از ۱۸۰ روز (شش ماه) مرخصی با پرداخت کامل حقوق را خواهند‌داشت و اگر فقط یکی از والدین آن را بگیرد، مدت مرخصی به ۱۵۰ روز (پنج ماه) با حقوق کامل کاهش می‌یابد.
آگهی
آگهی
در حالت نخست، هر یک از والدین باید دست‌کم ۳۰ روز پیوسته یا دو دوره ۱۵ روزه پیاپی از این مرخصی را استفاده کند تا برای مدتی که سر کار نیست، یارانه‌ای معادل کل دستمزد مرجع او که توسط نهاد تامین اجتماعی محاسبه می‌شود، به او پرداخت شود. در خانواده‌های تک‌سرپرست، والد تنها حق برخورداری از کل ۱۸۰ روز مرخصی با پرداخت کامل حقوق را خواهد‌داشت.
در صورتی که مرخصی بین والدین تقسیم نشود، آن‌ها تحت پوشش یارانه‌ای معادل ۸۳ درصد دستمزد مرجع خود به مدت شش ماه (۱۸۰ روز) قرار می‌گیرند. با این حال، می‌توانند از مرخصی طولانی‌تری تا ۲۱۰ روز نیز برخوردار شوند؛ در این صورت، اگر پدر دست‌کم ۶۰ روز (دو ماه) پیوسته و جدا از مرخصی انحصاری ۲۸ روزه خود از مرخصی والدینی استفاده کند، حقوق او با نرخ ۹۰ درصد پرداخت می‌شود و اگر هر یک از والدین در یکی از دو ماه پایانی مرخصی به طور انحصاری مسئول نگهداری از نوزاد باشد، این نرخ به ۸۶ درصد می‌رسد.
چارچوب قانونی جدید شرایطی مطلوب‌تر برای والدین ایجاد می‌کند نسبت به مقررات فعلی؛ اکنون مرخصی با پرداخت کامل حقوق فقط ۱۲۰ روز نخست زندگی نوزاد را در صورت عدم تقسیم مرخصی پوشش می‌دهد یا ۱۵۰ روز را اگر پدر ۳۰ روز مرخصی انحصاری بگیرد. والدین در هر دو حالت می‌توانند این دوره را به مدت یک ماه دیگر تمدید کنند، اما در این صورت میزان یارانه کاهش یافته و به ترتیب معادل ۸۰ و ۸۳ درصد دستمزد مرجع خواهدبود.
با تایید این طرح در گروه کار پارلمانی، متن اکنون برای بررسی به کمیسیون پارلمانی کار، تامین اجتماعی و شمول اجتماعی ارسال می‌شود و سپس برای رای‌گیری نهایی در صحن علنی مجلس مطرح خواهدشد.
با این حال، این افزایش مدت مرخصی والدین همچنان کمتر از آن چیزی است که در یک طرح قانونگذاری شهروندان که در سال ۲۰۲۳ به مجلس ارائه شد، پیشنهاد شده بود؛ آن ابتکار خواستار مرخصی با پرداخت کامل حقوق در ۱۸۰ روز نخست زندگی نوزاد بود که در صورت تقسیم مرخصی می‌توانست تا ۲۱۰ تا ۲۴۰ روز تمدید شود. همین ابتکار مبنای تدوین پیشنهاد اصلاحی مشترک احزاب PS و PSD قرار گرفت که طرحی کم‌جاه‌طلبانه‌تر است و اکنون به تازگی تصویب شده است.
روزنامه «Negócios» (منبع به زبان پرتغالی) گزارش داده است که این افزایش مدت مرخصی والدین شامل مرخصی‌هایی که هم‌اکنون در جریان‌اند نخواهدشد و طرح تصویب‌شده در گروه کار فقط برای مرخصی‌هایی اعمال می‌شود که از سال آینده آغاز شوند.
در این طرح همچنین پیش‌بینی شده است که کارکنان بخش خصوصی نیز، مانند کارمندان بخش عمومی، بتوانند از نظام ساعت‌کاری پیوسته بهره‌مند شوند. به این ترتیب، کارمندی که فرزند زیر ۱۲ سال دارد یا سرپرست فردی با معلولیت، بیماری مزمن یا سرطان است، می‌تواند با صرف‌نظر کردن از وقت ناهار یا شام، ساعات‌کاری خود را به صورت پیوسته انجام دهد تا بتواند زودتر محل کار را ترک کند؛ در عین حال، حق برخورداری از یک وقفه کاری که حداکثر ۳۰ دقیقه باشد برای او تضمین شده است.
پرتغال چگونه با دیگر کشورهای اروپایی مقایسه می‌شود؟
با وجود این، مدل جدید تمدید مرخصی والدین در پرتغال همچنان رژیمی کمتر سخاوتمندانه نسبت به کشورهایی مانند همسایه پرتغال، اسپانیا (منبع به زبان پرتغالی) ایجاد می‌کند. در حال حاضر در اسپانیا، در مورد خانواده‌های دو‌والدی، به هر یک از والدین در مجموع ۱۹ هفته مرخصی با پرداخت کامل حقوق داده می‌شود و در خانواده‌های تک‌سرپرست این مدت به ۳۲ هفته افزایش می‌یابد.
و در فرانسه، تا چند ماه پیش (منبع به زبان پرتغالی)، مرخصی زایمان با حقوق برای فرزند اول کمی کمتر از چهار ماه بود و پدران فقط حق استفاده از ۲۸ روز مرخصی پس از تولد کودک را داشتند. اما طبق مقررات جدیدی که از ژوئیه اجرا شده است، والدین می‌توانند یک تا دو ماه مرخصی اضافی را به صورت مشترک بین خود تقسیم کنند؛ این غیبت اضافی به حقوق قبلی آن‌ها افزوده می‌شود. در این دوره، آن‌ها در ماه اول ۷۰ درصد و در ماه دوم ۶۰ درصد از حقوق خالص خود را دریافت می‌کنند.
در سوئد که از نظر سیاست‌های مرخصی والدین یک کشور شاخص به شمار می‌رود، قانون در مجموع ۴۸۰ روز (حدود ۱۶ ماه) مرخصی با حقوق پیش‌بینی کرده است، هرچند میزان ماهانه این پرداخت بیش از ۸۰ درصد حقوق فرد نیست. و در فنلاند (منبع به زبان پرتغالی) نیز برای هر کودک ۳۲۰ روز کاری مرخصی (حدود ۱۴ ماه) در نظر گرفته شده است؛ هر یک از والدین ۱۶۰ روز کاری مرخصی دارند که ۶۳ روز آن قابل انتقال به والد دیگر است. یارانه والدینی بر اساس درآمد کارگران محاسبه و توسط نهاد تامین اجتماعی پرداخت می‌شود.