دونالد ترامپ روز یکشنبه مدعی حصول «آتش‌بس در حوزه انرژی» میان اوکراین و روسیه شد. با این حال، زلنسکی نسبت به آن ابراز بی‌اطلاعی کرد و روسیه نیز چند ساعت بعد نیروگاه‌های اوکراین را هدف قرار داد. هم‌زمان چند مقام اروپایی از تهدید واشنگتن به توقف سازوکار تامین سلاح برای اوکراین خبر دادند.
یک مقام کاخ سفید به اکسیوس گفت که منظور دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، از اعلام «آتش‌بس در حوزه انرژی» میان روسیه و اوکراین، اشاره به توافقی احتمالی بود که بر اساس آن دو طرف حمله به پالایشگاه‌های نفت یکدیگر را متوقف می‌کنند. این مقام گفت که آقای ترامپ انتظار دارد ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، به این توافق پایبند باشد.
آگهی
آگهی
به گفته این مقام، اگر حمله به پالایشگاه‌های نفت متوقف شود، ممکن است در گام بعدی توافقی برای توقف حملات به نیروگاه‌ها و شبکه‌های انرژی حاصل شود.
با این حال، به نظر می‌رسد طرحی که این مقام آمریکایی آن را «پالایشگاه در برابر پالایشگاه» نامید، برای مسکو و کی‌یف متوازن نیست. به گفته یک مقام اوکراینی، این کشور تنها یک پالایشگاه نفت دارد. این پالایشگاه نیز بارها هدف حمله روس‌ها قرار گرفته و اکنون به‌طور کامل فعال نیست. این در حالی است که روسیه شبکه گسترده‌ای از پالایشگاه‌ها دارد.
این مقام اوکراینی گفت: «ما گازوئیل و بنزین وارد می‌کنیم. آنچه نیاز داریم این است که روس‌ها حمله به شبکه برق ما را متوقف کنند.»
اما به گزارش رسانه‌های اوکراینی، تنها چند ساعت پس از اعلام آقای ترامپ، روسیه نیروگاه‌های اوکراین را هدف قرار داد. مقام کاخ سفید گفت: «روس‌ها مشغول بررسی پیشنهاد هستند. به‌زودی خواهیم فهمید که آماده‌اند یا نه.»
متن پیام آقای ترامپ در ابتدا چنین القا می‌کرد که آتش‌بس قطعی شده و تحول مهمی در جنگ رخ داده است. رییس‌جمهوری آمریکا روز یکشنبه در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «از همین لحظه، در جنگ میان روسیه و اوکراین آتش‌بس در حوزه انرژی برقرار است. هر دو طرف موافقت کرده‌اند. آن را نقض نکنید.»
هدف ترامپ چیست؟
دونالد ترامپ روز جمعه اعلام کرد که ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، با عرضه گازوئیل این کشور به بازارهای آمریکا و جهان موافقت کرده است. آقای ترامپ پس از گفت‌وگو با ولادیمیر پوتین گفت: «روسیه فوری بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل روانه بازارهای آمریکا و جهان خواهد کرد و ۵۰۰ هزار تن دیگر نیز در ماه نوامبر عرضه خواهد شد.»
هم‌زمان با اعلام این توافق، وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز اعلام کرد که مجوزی موقت برای عرضه گازوئیل روسیه در بازارهای جهانی صادر می‌کند.
به گزارش واشنگتن‌پست، این معافیت از تحریم‌ها در عمل موضع واشنگتن را با مسکو همسو و در برابر حملات کی‌یف به زیرساخت‌های انرژی روسیه قرار می‌دهد. این حملات به صنعت انرژی روسیه آسیب زده و معادل یک درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور را از بین برده است.
به گزارش اکسیوس، آقای ترامپ پس از اعلام این توافق همچنان بر توقف حملات اوکراین به پالایشگاه‌های نفت روسیه تمرکز کرده و معتقد است این حملات بهای سوخت را در آمریکا بالا برده است.
مقام‌های کاخ سفید هشدار می‌دهند که حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه، بیش از آنکه به روسیه آسیب بزند، به رابطه زلنسکی با ترامپ لطمه می‌زند.
یک مقام کاخ سفید گفت: «ترامپ واقعا عصبانی است. او احساس می‌کند زلنسکی حمایت آمریکا را بدیهی فرض می‌کند.»
اما این اقدام آقای ترامپ با واکنش گسترده مقام‌های اروپایی و کنگره آمریکا مواجه شد. هفت سناتور آمریکایی از هر دو حزب، به رهبری جین شاهین، آقای ترامپ را متهم کردند که با مجاز کردن واردات گازوئیل روسیه به آمریکا، قانون مصوب سال ۲۰۲۲ مبنی بر ممنوعیت واردات انرژی از روسیه را نقض کرده است.
این سناتورها گفتند دولت نه با کنگره مشورت کرده و نه توجیهی را که طبق قانون ملزم به ارائه آن بوده، ارائه داده است. آن‌ها هشدار دادند که این واردات می‌تواند به تامین مالی جنگ روسیه علیه اوکراین کمک کند و خواستار عقب‌نشینی دولت از این تصمیم شدند.
چاک شومر، رهبر اقلیت دموکرات در سنای آمریکا، آقای ترامپ را متهم کرد که برای کمک به موقعیت سیاسی خود «با شیطان معامله کرده است».
آقای شومر گفت: «این توافق کثیف فقط به همان پوتینی کمک می‌کند که به ایرانی‌ها برای هدف قرار دادن و تلاش برای کشتن نیروهای آمریکایی در خاورمیانه کمک می‌کند و به‌طور غیرقانونی و بی‌رحمانه به متحد ما، اوکراین، حمله کرده است.»
با این حال، به گزارش واشنگتن‌پست، برخی از منتقدان اقدام آقای ترامپ مبنی بر حصول توافق برای عرضه ۳۰۰ هزار تن گازوئیل روسیه به بازارهای آمریکا و جهان را نشانه درماندگی او می‌دانند؛ آن هم در شرایطی که رییس‌جمهوری آمریکا می‌کوشد افزایش بهای سوخت را به‌جای پیامد جنگ با ایران، نتیجه حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه نشان دهد.
کارل بیلت، وزیر خارجه پیشین سوئد، گفت: «ترامپ آشکارا نگران تاثیر افزایش قیمت گازوئیل ناشی از جنگ [او با ایران] بر انتخابات میان‌دوره‌ای است. توافق او با پوتین تاسف‌بار است، اما بسیار بعید است تاثیری بر قیمت‌ها داشته باشد؛ حجم آن معادل ۰٫۰۳ درصد مصرف جهانی است.»
تهدید آمریکا به توقف سازوکار تامین تسلیحات برای اوکراین
اقدامات آقای ترامپ برای توقف حملات اوکراین تنها به اعلام ناگهانی آتش‌بس خلاصه نمی‌شود. به گزارش فایننشال‌تایمز به نقل از مقام‌های اروپایی، دولت آقای ترامپ با هدف پایان دادن به حملات اوکراین به زیرساخت‌های انرژی روسیه تهدید کرده است که سازوکار تامین تسلیحات برای اوکراین را متوقف می‌کند.
بنابر این گزارش، این مقام‌ها که روزهای شنبه و یکشنبه از مقام‌های آمریکایی تماس دریافت کرده یا در جریان این تماس‌ها قرار گرفته‌اند، گفتند آمریکا در حال رایزنی با پایتخت‌های اروپایی و کی‌یف برای توقف حملات به پالایشگاه‌های نفت روسیه است.
به گفته این مقام‌ها، پیام آمریکا شامل تهدید به توقف اشتراک‌گذاری اطلاعات امنیتی و قطع سازوکار تامین تسلیحات آمریکایی برای اوکراین موسوم به «پورل» (Purl) نیز بوده است.
پورل ابتکاری تحت مدیریت ناتو است که از طریق آن متحدان کی‌یف تسلیحات ساخت آمریکا را خریداری می‌کنند تا به اوکراین تحویل داده شود. آمریکا سهمی در تامین مالی این صندوق ندارد.
تعویق سفر ویتکاف و کوشنر به مسکو
به گزارش اکسیوس، در بحبوحه بحران در روابط کی‌یف و واشنگتن، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان آقای ترامپ، سفر برنامه‌ریزی‌شده خود به مسکو را دست‌کم تا زمانی که مشخص شود آیا اوکراین و کشورهای اروپایی آماده‌اند بر سر پیشنهاد مشترک تازه‌ای برای پوتین توافق کنند یا نه، به تعویق انداخته‌اند.
به گفته یک مقام اوکراینی که روز جمعه با مذاکره‌کنندگان آمریکایی در میامی دیدار کرده بود، استیو ویتکاف و جرد کوشنر تهدید کردند که اگر اوکراین همچنان درخواست‌های آقای ترامپ را نادیده بگیرد، او ممکن است اشتراک‌گذاری اطلاعات امنیتی آمریکا را متوقف کند.
یک مقام آمریکایی این روایت را رد کرد و گفت استیو ویتکاف و جرد کوشنر به اوکراینی‌ها گفته‌اند آمریکا شریکی قدرتمند است که مهمات و اطلاعات امنیتی در اختیارشان می‌گذارد. بنابراین اوکراین نباید اقداماتی انجام دهد که به مصرف‌کنندگان آمریکایی آسیب برساند.