یک مطالعه جدید در نشریه پزشکی لانست که هدفش ترغیب اقدام جهانی برای مقابله با آنهاست، آنها را در میان ۱۷ تهدید جهانی برای سلامت انسان قرار داده است.
بر اساس یک ارزیابی تازه از خطرهای جهانی سلامت، استفاده مخرب از هوش مصنوعی یا جنگ هستهای میتواند تا سال ۲۱۰۰ به پایان دادن به انسانیت به شکلی که امروز میشناسیم منجر شود.
این دو در راس هرمی از ۱۷ تهدید بزرگ برای سلامت انسان قرار گرفتهاند که در پژوهشی منتشرشده در نشریه لانست شناسایی شده است؛ از مقاومت میکروبی در برابر داروها، تغییرات اقلیمی و همهگیریها گرفته تا نابرابری درآمدی و مجموعهای از مشکلات سلامت مانند مصرف دخانیات، چاقی و سلامت روان.
به گفته این مطالعه، درگیری هستهای تنها اثر مستقیم موشکها را در بر نمیگیرد، بلکه پیامدهایی مانند قحطی هستهای را هم شامل میشود؛ و استفاده مخرب از هوش مصنوعی نیز به کارگیری و توسعه سلاحهای زیستی علیه انسان را در خود دارد.
این تحقیق را کمیسیون تازه لانست درباره تهدیدهای جهانی سلامت در قرن بیست و یکم انجام داده است؛ گروهی متشکل از ۳۷ کارشناس در حوزه سلامت، اقتصاد، امنیت و فناوری.
این گروه برای مقایسه هر تهدید در فاصله سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۱۰۰ در ۲۰۴ کشور و قلمرو، بر اساس سن، جنس و علت، از شاخص «سالهای از دست رفته عمر سالم» که با عنوان DALY شناخته میشود استفاده کرده است.
این تحقیق در اصل نشان میدهد در سناریوهای خوشبینانه و بدبینانه، هر یک از این تهدیدهای جهانی چه تعداد سال سالم از زندگی انسان را میتواند از بین ببرد. این برآورد همچنین تصویری از میزان تاثیری که اقدام فوری یا بیعملی کامل بشر میتواند بر آینده بگذارد ارائه میکند.
این ۱۷ تهدید در بازهای از ۱٫۰۲ میلیارد DALY تا ۲۳٫۱ میلیارد DALY قرار میگیرند. برای مقایسه، همهگیری کوویدـ۱۹ حدود ۵۰۰ میلیون DALY به همراه داشت. بیشترین بار قابل پیشگیری مورد انتظار از چاقی ناشی میشود.
هدف کمیسیون این است که با در اختیار گذاشتن اطلاعات و ابزارهای لازم برای آماده شدن در برابر این تهدیدهای جهانی، دولتها را تشویق و توانمند کند تا از امروز تصمیمهای قاطع برای جلوگیری از تحقق بدترین سناریوها اتخاذ کنند.
با این حال آنها تاکید میکنند کارشان برای رتبهبندی تهدیدها یا تعیین اولویتهای سیاستی طراحی نشده است، بلکه بخشی از یک روند پویا برای گزارش و تحلیل تهدیدهای جهانی است؛ روندی که یافتههای آن با جمعآوری شواهد و دادههای تازه در گذر زمان تغییر خواهد کرد.
کارشناسان هشدار میدهند که در ۷۵ سال آینده «استفاده مخرب از هوش مصنوعی، از جمله سلاحهای زیستی، و درگیری هستهای همراه با قحطی هستهای» خطر انقراض انسان را در پی دارد، اما همه این تهدیدها به هم وابستهاند و به همین دلیل کمیسیون خواستار «چارچوبی جامع برای اقدام، مبتنی بر علم، حقوق بشر و همبستگی» است.
کمیسیون ابتدا به دولتهای ملی توصیه میکند روی ایجاد «نظام سلامت آماده مقابله با تهدیدها» سرمایهگذاری کنند تا هنگام مواجهه با چالشهای جهانی سلامت مانند آنچه در همهگیری کوویدـ۱۹ دیده شد، در موضعی فعال قرار داشته باشند.
آنها همچنین خواستار سرمایهگذاری بیشتر روی «راهحلهای جهشی» شدهاند؛ راهحلهایی مانند همجوشی هستهای و فناوریهای حذف کربن که میتواند نتیجههای مربوط به تغییرات اقلیمی و دیگر مسائل تهدیدکننده جهان را به طور بنیادین دگرگون کند، یا واکسنهایی که در دوران همهگیری توسعه یافت.
کمیسیون همچنین خواستار پایش منظم و ارزیابی این خطرهاست؛ ارزیابیهایی که باید در اختیار نهادهای بینالمللی مانند گروه ۲۰ و سازمان ملل قرار گیرد تا فوریت رسیدگی به این مسائل پیش از آنکه تشدید شده و به بحران تبدیل شوند افزایش یابد و به اقدام گسترده جمعی، به جای حرکت جداگانه کشورها، دامن بزند.
پژوهشگران معتقدند رویکرد «رقابتی» کنونی برای حل چالشهای بزرگ، که هر مشکل را به طور جداگانه هدف میگیرد، شانس موفقیت انسانیت را کاهش میدهد.
یافتههای کمیسیون روز یکشنبه در نشست جهانی سلامت در برلین آلمان ارائه شد. قرار است این ارزیابی هر سال بهروزرسانی شود تا هر ۱۷ تهدید شناساییشده دوباره مورد بررسی قرار گیرد و دادههای جدید و چالشهای نوظهور در آن گنجانده شود.