دادستانی پرتغال روز شنبه اعلام کرد در پی شکایت یکی از احزاب اپوزیسیون، تحقیقات قضایی پیرامون قانونی‌بودن تصمیم دولت راست میانه این کشور مبنی بر صدور مجوز برای استفاده نیروهای ارتش ایالات متحده از پایگاه هوایی «لاژس» در جریان مناقشه با ایران را کلید زده است.
بر اساس یک توافق‌نامه دیرینه با ایالات متحده، واشنگتن اجازه دارد در زمان صلح بدون مجوز قبلی از این پایگاه استفاده کند؛ اما به محض آغاز درگیری‌های نظامی، ملزم به دریافت تأییدیه و موافقت پرتغال است.
آگهی
آگهی
پرتغال برخلاف همسایه خود، اسپانیا پیش‌تر مجوز چندین پرواز ترانزیتی ایالات متحده از طریق پایگاه هوایی لاژس را صادر کرد؛ تصمیمی که با انتقاد احزاب چپ‌گرای مخالف روبه‌رو شد و بحثی سیاسی را درباره نقش لیسبون در عملیات‌های مرتبط با درگیری با ایران به راه انداخت.
دادستانی کل پرتغال در بیانیه‌ای بدون ارائه جزئیات بیشتر اعلام کرد: «این تحقیقات در پی شکایت ثبت‌شده توسط اعضای حزب "بلوک چپ" آغاز شده است.»
وزارت امور خارجه پرتغال از اظهارنظر در این باره خودداری کرد.
حزب بلوک چپ ماه آوریل با ارائه دادخواستی به مراجع قضایی، خواستار بررسی اقدام ارتش آمریکا در استفاده از پایگاه لاژس شده و استدلال کرده بود که این اقدام مصداق بارز «نقض فاحش قوانین بین‌المللی» است.
با این حال پائولو رانژل، وزیر امور خارجه پرتغال می‌گوید لیسبون هیچ‌گونه دخالتی در این درگیری نداشته و استفاده از پایگاه لاژس مطابق با موازین حقوق بین‌الملل بوده است.
به گفته وی، این مجوز تنها پس از دریافت ضمانت از واشنگتن مبنی بر اینکه هرگونه اقدام و پرواز عملیاتی صرفا ماهیتی تدافعی، ضروری و متناسب داشته و به اهداف نظامی محدود خواهد بود، صادر شده است.
دادستان‌های پرتغال ملزم به رعایت «اصل قانون‌مندی» هستند؛ قاعده‌ای حقوقی که آن‌ها را موظف می‌کند در صورت وجود مستندات و مبانی کافی، درباره هرگونه اتهام و تخلف قانونی دست به تحقیق بزنند.
این رویه برخلاف برخی حوزه‌های قضایی دیگر است که در آن‌ها، دادستان‌ها برای تصمیم‌گیری در خصوص پیگیری یا مختومه کردن یک پرونده، اختیارات و آزادی عمل گسترده‌تری دارند.
پایگاه لاژس که در مجمع‌الجزایر آزور پرتغال در اقیانوس اطلس واقع شده، بر اساس یک معاهده دفاعی دوجانبه که به سال ۱۹۵۱ بازمی‌گردد، قطب ترانزیتی راهبردی برای نیروهای آمریکایی به شمار می‌رود.
این پایگاه میزبان «هنگ ۶۵ پایگاه هوایی» نیروی هوایی ایالات متحده است و از عملیات‌های آمریکا، ناتو و متحدانشان پشتیبانی لجستیکی و نظامی می‌کند.