خبرگزاری رویترز به نقل از شش منبع مطلع گزارش داد که دولت سوریه و گروه شبه‌نظامی حزب‌الله لبنان، جهت کاهش تنش‌ها میان دو طرف، در ترکیه به صورت حضوری با یکدیگر دیدار و گفت‌وگو کرده‌اند. این نخستین دیدار شناخته‌شده میان این دو دشمن دیرینه مطلع شده‌اند.
این منابع مطلع که شامل دو مقام سوری، یک مقام آمریکایی و یک منبع ارشد امنیتی لبنانی نزدیک به حزب‌الله هستند، به خبرگزاری رویترز اعلام کردند که مقام‌های سوری و این گروه همسو با ایران، دست‌کم یک بار در ماه سپتامبر به‌طور محرمانه با یکدیگر دیدار کرده‌اند.
آگهی
آگهی
حزب‌الله طی سال‌ها، برای دفاع از دولت بشار اسد، رئیس جمهوری پیشین سوریه، در جریان جنگ داخلی این کشور، نیروهای خود را به سوریه اعزام می‌کرد.
پس از آنکه بشار اسد در پی یک عملیات برق‌آسای شورشیان در اواخر سال ۲۰۲۴ میلادی از قدرت برکنار شد، تنش‌ها میان دولت تازه سوریه و حزب‌الله نیز افزایش یافت. دمشق حزب‌الله را به انتقال سلاح از طریق خاک سوریه متهم کرد و ایالات متحده نیز سوریه را تشویق کرد تا ارتش این کشور را برای جنگ با حزب‌الله به لبنان اعزام کند.
به گفته این شش منبع، دیدار ماه گذشته با حضور نمایندگان حزب‌الله و مقام‌هایی از دستگاه اطلاعاتی و وزارت امور خارجه سوریه و به دعوت نهادهای امنیتی و اطلاعاتی ترکیه، با هدف کاهش تنش‌ها برگزار شد.
تمامی این منابع به دلیل حساسیت این دیدار و به شرط فاش نشدن نامشان با رویترز صحبت کردند. پیش از این، گزارشی از این دیدار منعکس نشده بود.
وزارت امور خارجه سوریه، وزارتخانه‌های امور خارجه و دفاع ترکیه و وزارت امور خارجه آمریکا در پاسخ به پرسش‌های رویترز درباره این دیدار، هنوز اظهار نظری نکردند. دفتر رسانه‌ای حزب‌الله نیز حاضر به اظهارنظر در این باره نشد.
نگرانی‌های امنیتی سوریه و حزب‌الله
به گفته مقام آمریکایی، مقام‌های سوری و منبع لبنانی، این دیدار بر حل‌وفصل موارد تنش میان دو طرف متمرکز بود و به‌خوبی پیش رفت.
یکی از مقام‌های سوری گفت دو طرف توافق کردند که موضع خصمانه‌ای در قبال یکدیگر ندارند و سوریه به حزب‌الله اطمینان داد که برای خلع سلاح این گروه، دست به مداخله نظامی در لبنان نخواهد زد.
به گفته این مقام، مقام‌های سوری نیز از حزب‌الله خواستند برای متوقف کردن تلاش‌ها برای قاچاق از مرز و همچنین برچیدن هسته‌های خفته باقی‌مانده این گروه، به‌ویژه در جنوب سوریه، همکاری کند.
سوریه روز سه‌شنبه اعلام کرد یک هسته حزب‌الله را که برای شلیک راکت در جنوب این کشور آماده می‌شد، شناسایی و بازداشت کرده است. حزب‌الله روز چهارشنبه هرگونه ارتباط با این ماجرا را رد کرد و گفت «به هیچ وجه در خاک سوریه حضور ندارد و هیچ دخالتی در هیچ فعالیت امنیتی یا نظامی در آنجا ندارد.»
این مقام سوری گفت نمایندگان حزب‌الله پاسخ مستقیمی به درخواست برای توقف قاچاق سلاح و برچیدن هسته‌های این گروه مستقر در سوریه نداده‌اند، اما متعهد شده‌اند در امور داخلی سوریه دخالت نکنند.
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
منبع لبنانی که از این دیدار و نتایج آن اطلاع مستقیم داشت، گفت دو طرف «در مسائل امنیتی پیشرفت زیادی داشته‌اند.» این منبع با اشاره به نگرانی‌ها درباره حمله سوریه به حزب‌الله در داخل لبنان گفت: «حزب‌الله می‌خواهد از جناح خود محافظت کند.»
هم مقام سوری و هم منبع لبنانی گفتند هیچ توافق نهایی حاصل نشده و برنامه‌ای برای اعلام این مذاکرات نیز وجود نداشته است.
منبع لبنانی به رویترز گفت تماس میان دو طرف از طریق ترکیه حدود دو ماه پیش آغاز شده بود.
رویترز نتوانست تایید کند که دیدار ماه سپتامبر در کدام نقطه از ترکیه برگزار شده، چه مدت به طول انجامیده و آیا پیش از آن یا پس از آن، دیدارهای دیگری نیز برگزار شده است یا نه.
میانجی‌گری ترکیه در غیاب ایران
پیش از این، هم حزب‌الله و هم دولت سوریه از آمادگی خود برای گفت‌وگو با یکدیگر خبر داده بودند.
اسعد شیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، در ماه ژوئیه گفت دمشق برای دیدار با این گروه آمادگی دارد. یک ماه بعد، نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، در یک سخنرانی تلویزیونی گفت این گروه با دیدار با رهبران سوریه مخالفتی ندارد.
آنکارا خود را یکی از بازیگران کلیدی منطقه در بازسازی و ایجاد ثبات در سوریه معرفی می‌کند. ترکیه همچنین در دوره ریاست جمهوری رجب طیب اردوغان تلاش کرده است خود را به‌عنوان تسهیل‌کننده گفت‌وگوهای منطقه‌ای مطرح کند و خواهان تقویت ثبات در منطقه است.
سه منبع گفتند این ترکیه بود که برای برگزاری این دیدار تلاش کرد. ترکیه که متحد اصلی احمد شرع، رئیس جمهوری سوریه، است، تمایل داشت به‌طور مستقیم در این تلاش‌ها مشارکت داشته باشد.
با این حال، حامی اصلی حزب‌الله، یعنی ایران، در این دیدارها حضور نداشت.
منبع امنیتی لبنانی گفت حزب‌الله با اطلاع ایران در این دیدار شرکت کرد، اما تهران از اینکه خود به‌طور مستقیم در مذاکرات حضور نداشت، ناراضی بود و احمد شرع نیز فعلا هرگونه ایده برقراری روابط مستقیم با ایران را رد کرده بود.
این منبع گفت نارضایتی ایران مهم‌ترین دلیل به نتیجه نرسیدن مذاکرات و همچنین عدم انتشار هرگونه اطلاعیه درباره برگزاری این دیدار بود.
نمایندگی دائم ایران در ژنو هنوز واکنشی فوری به این موضوع نشان نداده است.